Ứng phó biến động xăng dầu (Kỳ 2): Chuyển đổi xanh, hướng tới phát triển bền vững

Nhiều doanh nghiệp và người dân tại Đắk Lắk đã chủ động chuyển đổi sang các giải pháp tiết kiệm năng lượng, ứng dụng điện năng lượng mặt trời và công nghệ mới nhằm giảm chi phí trước mắt và mở ra hướng phát triển bền vững lâu dài.

Nông dân mạnh dạn chuyển sang điện năng lượng mặt trời

Tại các vùng chuyên canh cà phê, sầu riêng ở Đắk Lắk, việc sử dụng máy nổ chạy dầu đang dần được thay thế bằng điện, đặc biệt là điện năng lượng mặt trời nhằm giảm chi phí sản xuất. Anh Lê Văn Việt (xã Krông Pắc) cho biết, gia đình đã đầu tư hơn 50 triệu đồng lắp đặt hệ thống điện mặt trời phục vụ tưới cà phê và sầu riêng. Nhờ đó, chi phí nhiên liệu giảm đáng kể, sản xuất chủ động hơn.

"Trước đây, mỗi đợt tưới tốn gần 1 triệu đồng tiền dầu cho 1ha cà phê trồng xen sầu riêng. Nay chuyển sang điện mặt trời, gần như không còn chi phí nhiên liệu, nhẹ gánh hơn nhiều", ông Việt chia sẻ.

Tương tự, ông Lê Văn Trung, trồng có hơn 2ha cà phê, sầu riêng tại xã Ea Phê cho biết: "Trước đây mỗi vụ tưới gia đình phải chi tiền triệu để mua dầu chạy máy nổ tưới cà phê, sầu riêng. Thời gian qua, giá nhiên liệu tăng cao, chi phí càng đội lên, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận.

Gia đình và 2 hộ dân lân cận đã góp hơn 100 triệu đồng đầu tư hệ thống điện mặt trời, khoan giếng,.. để phục vụ tưới tiêu. Ban ngày sử dụng nguồn điện này để tưới tiêu, phun thuốc, vừa tiết kiệm vừa chủ động. Sau vài năm là có thể hoàn vốn".

Theo ông Lê Quang Vương, kỹ sư lắp đặt hệ thống điện mặt trời tại xã Krông Pắk, thời gian gần đây nhu cầu lắp đặt tăng mạnh do giá xăng dầu tăng cao. Trung bình mỗi ha cà phê cần khoảng 50 triệu đồng đầu tư hệ thống, có thể hoàn vốn sau khoảng 2 năm và sử dụng ổn định trong khoảng 10 năm với chi phí điện gần như bằng 0.

"Chuyển sang điện năng lượng mặt trời giúp người dân giảm đáng kể chi phí, tối ưu hiệu quả sản xuất", ông Vương nhận định.

Doanh nghiệp từng bước "xanh hóa" để thích ứng

Trước áp lực giá xăng, dầu liên tục tăng cao, nhiều doanh nghiệp vận tải tại Đắk Lắk đang chủ động tìm hướng đi mới bằng việc đầu tư phương tiện sử dụng năng lượng sạch, đặc biệt là xe buýt điện. Việc chuyển đổi này không chỉ giúp giảm đáng kể chi phí nhiên liệu trong dài hạn mà còn phù hợp với xu thế phát triển giao thông xanh, giảm phát thải.

Ông Phan Văn Lâm, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng và Vận tải Ngọc Linh cho biết, trước áp lực giá xăng, dầu liên tục biến động và tăng cao, doanh nghiệp buộc phải thay đổi để thích ứng, trong đó chuyển sang sử dụng phương tiện năng lượng sạch là hướng đi tất yếu. Sau khi đưa vào vận hành taxi điện, đơn vị tiếp tục đầu tư 6 xe buýt điện khai thác tuyến M’Drắk – Buôn Ma Thuột, dự kiến đưa vào hoạt động trong quý II/2026 và nâng lên đủ 11 xe vào cuối năm để vận hành khép kín.

Theo ông Lâm, chuyển đổi xanh là xu thế chung, tuy nhiên chi phí đầu tư ban đầu rất lớn, mỗi xe buýt điện có giá gần 4 tỷ đồng, chưa kể chi phí hạ tầng như trạm sạc, điểm dừng đón trả khách. "Trước mắt còn nhiều khó khăn, nhưng doanh nghiệp quyết tâm thay đổi tư duy, từng bước hình thành thói quen cho người dân từ sử dụng phương tiện cá nhân, xe chạy nhiên liệu hóa thạch sang xe buýt điện, góp phần tiết kiệm chi phí và giảm phát thải", ông Lâm chia sẻ. Đồng thời, doanh nghiệp cũng mong muốn chính quyền địa phương và các tổ chức tín dụng có cơ chế hỗ trợ để việc đầu tư, vận hành xe buýt điện đạt hiệu quả, phát triển bền vững.

Đại diện đơn vị vận tải Thế Vĩnh cho biết, trước áp lực chi phí nhiên liệu tăng cao, doanh nghiệp hoạt động từ 10 xe nay buộc phải cắt giảm 5 phương tiện, đồng thời tổ chức lại hoạt động vận tải theo hướng ghép chuyến, tối ưu hành trình nhằm tiết kiệm chi phí.

"Chạy xe nào cũng phát sinh thua lỗ nếu không tính toán kỹ. Do đó, đơn vị phải siết chặt vận hành, tài xế cũng phải tiết kiệm từng lít nhiên liệu để duy trì hoạt động. Hiện doanh nghiệp đang từng bước chuyển đổi sang phương tiện chạy điện để tối ưu chi phí lợi nhuận. Hiện đơn vị đã đầu tư 10 xe nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu truyền thống, tối ưu hiệu quả kinh doanh", đại diện doanh nghiệp chia sẻ.

Theo một số doanh nghiệp, dù chi phí đầu tư ban đầu lớn, song hiệu quả vận hành ổn định, chi phí năng lượng thấp và tuổi thọ phương tiện cao đang mở ra hướng đi bền vững, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ vận tải hành khách công cộng trên địa bàn.

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, việc sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và phát triển năng lượng tái tạo là xu hướng tất yếu. Các địa phương đang đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích người dân và doanh nghiệp áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng, từng bước chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh.

Theo ông Trương Công Thái, Phó chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk, tỉnh đang khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, đồng thời thúc đẩy lộ trình chuyển đổi sang năng lượng xanh theo hướng bền vững.

Tỉnh tập trung xây dựng cơ chế trợ giá phù hợp, hỗ trợ lãi suất vay vốn để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư phương tiện mới, đặc biệt ưu tiên các đơn vị tiên phong chuyển đổi sang xe buýt điện; đẩy nhanh đưa tuyến xe buýt điện vào khai thác, công bố danh mục các tuyến kêu gọi đầu tư gắn với tiêu chí kỹ thuật xanh.

Song song với đó, tỉnh chỉ đạo ngành công thương rà soát, hoàn thiện hạ tầng điện và trạm sạc tại các đầu mối giao thông, tạo nền tảng cho phương tiện xanh phát triển. Qua đó, từng bước chuyển đổi sang mô hình vận hành tiết kiệm, thân thiện môi trường.