Hoạt động vận tải hàng hóa tại Đồng Nai đang từng bước thay đổi theo hướng hiện đại với việc ứng dụng công nghệ số vào quản lý, điều hành. Việc số hóa không chỉ đáp ứng các quy định mà còn giúp doanh nghiệp quản trị tốt, nâng cao chất lượng dịch vụ.
Theo ghi nhận của PV, năm 2026 được xác định là năm bản lề để Đồng Nai tăng tốc thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Không chỉ tập trung vào khu vực hành chính công, chuyển đổi số cũng lan tỏa mạnh đến các lĩnh vực sản xuất, logistics và vận tải hàng hóa, những lĩnh vực được xem là mạch máu của nền kinh tế công nghiệp địa phương.
Nhiều doanh nghiệp vận tải đã ứng dụng chuyển đổi số mạnh để quản lý phương tiện, tài xế, hàng hóa...
Đặc biệt Luật Đường bộ năm 2024 cũng đã đặt nền tảng cho việc quản lý hoạt động vận tải dựa trên dữ liệu số, hướng đến tăng cường kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý nhà nước cũng như nâng cao hiệu quả điều hành vận tải.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai, trong năm 2026, địa phương đặt ra ba mục tiêu trọng tâm gồm: hoàn thiện khoảng 70% hạ tầng số và các nền tảng số thống nhất, an toàn, hiện đại, phấn đấu trên 90% nguồn lực trong cơ quan Nhà nước và người dân được đào tạo kỹ năng số, nâng chỉ số chuyển đổi số đạt trên 0,8%.
Trong bức tranh chung ấy, lĩnh vực vận tải hàng hóa đang ghi nhận những chuyển biến đáng chú ý khi yêu cầu số hóa ngày càng trở thành điều kiện tất yếu để doanh nghiệp tồn tại và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ghi nhận thực tế tại nhiều doanh nghiệp vận tải trên địa bàn Đồng Nai cho thấy, việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý vận tải đã có bước tiến rõ nét hơn so với trước đây. Những yêu cầu từng mang tính bắt buộc như lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, camera trên phương tiện, hóa đơn điện tử hay quản lý dữ liệu vận tải giờ đây dần trở thành công cụ hỗ trợ điều hành thiết yếu.
Tại nhiều doanh nghiệp có đội xe vận chuyển hàng hóa phục vụ khu công nghiệp, logistics và xuất nhập khẩu, dữ liệu từ thiết bị giám sát hành trình không còn chỉ phục vụ cơ quan quản lý mà đã được khai thác cho mục tiêu quản trị nội bộ. Thông qua hệ thống này, doanh nghiệp có thể theo dõi chính xác lộ trình, thời gian vận hành, tốc độ phương tiện, điểm dừng đỗ, thời gian nghỉ của tài xế, qua đó giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả khai thác đội xe.
Camera quan sát hàng hóa và quá trình bốc dỡ hàng hóa.
Camera gắn trên phương tiện cũng đang phát huy vai trò như một "trợ lý giám sát" trong hoạt động vận tải hàng hóa. Không chỉ hỗ trợ xử lý các tình huống va chạm, tranh chấp hoặc khiếu nại phát sinh trong quá trình giao nhận, hệ thống camera còn giúp doanh nghiệp chuẩn hóa quy trình làm việc, nâng cao ý thức chấp hành của tài xế và đảm bảo an toàn vận hành.
Bên cạnh đó, xu hướng sử dụng hóa đơn điện tử, hợp đồng điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt ngày càng phổ biến hơn, đặc biệt trong nhóm doanh nghiệp có khách hàng là nhà máy, doanh nghiệp FDI hoặc các đơn vị logistics quy mô lớn. Việc chuyển đổi sang phương thức thanh toán điện tử không chỉ giúp minh bạch dòng tiền, rút ngắn thời gian đối soát mà còn giảm đáng kể áp lực quản lý giấy tờ, chứng từ.
Những doanh nghiệp có quy mô lớn, đội xe nhiều đầu phương tiện thường chủ động đầu tư phần mềm quản lý vận tải, điều phối đơn hàng, kiểm soát nhiên liệu, lịch bảo dưỡng và kết nối dữ liệu với khách hàng. Trong khi đó, ở nhóm doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã hoặc hộ kinh doanh vận tải, phương thức điều hành vẫn còn phụ thuộc khá nhiều vào điện thoại, sổ sách hoặc các phần mềm rời rạc, thiếu tính liên thông.
Bà Nguyễn Thị Thúy Vân, đại diện Công ty TNHH MTV Quốc Tế Việt Nhật Tiến cho rằng, thách thức hiện nay không còn nằm ở việc doanh nghiệp có lắp thiết bị hay không, mà là khả năng khai thác dữ liệu để phục vụ quản trị. Theo bà Vân, nhiều doanh nghiệp đã đáp ứng yêu cầu về thiết bị giám sát hành trình, camera hay dữ liệu vận tải, song nếu những dữ liệu này chưa được kết nối đồng bộ thì vẫn khó tạo ra hiệu quả thực chất trong điều hành.
Hàng hóa được quan sát, theo dõi sát sao nhờ ứng dụng chuyển đổi số, lắp đặt camera...
"Nếu dữ liệu hành trình, camera, chi phí vận hành, lịch bảo dưỡng và thông tin đơn hàng không được kết nối thành hệ thống, doanh nghiệp rất khó chuyển từ quản lý thủ công sang quản trị bằng dữ liệu", bà Vân chia sẻ.
Cũng theo đại diện doanh nghiệp này, mức độ thích ứng của doanh nghiệp vận tải tại Đồng Nai đang diễn ra theo hai xu hướng khá rõ nét. Một bộ phận doanh nghiệp đã xem chuyển đổi số là yêu cầu bắt buộc để nâng cao năng lực cạnh tranh, tối ưu chi phí và đáp ứng yêu cầu của khách hàng.
Tuy nhiên, vẫn còn không ít đơn vị chỉ thực hiện khi có quy định bắt buộc hoặc khi đối tác yêu cầu. Rào cản lớn nhất hiện nay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ nằm ở chi phí đầu tư, nguồn nhân lực và tư duy quản trị. Việc đầu tư thiết bị, phần mềm, duy trì hệ thống dữ liệu hay đào tạo nhân sự vận hành đều tạo áp lực tài chính đáng kể, nhất là với các hộ kinh doanh hoặc hợp tác xã vận tải nhỏ lẻ vốn quen với phương thức quản lý truyền thống.
