Vành đai 3 TP.HCM chạy nước rút để thông xe đoạn phía Đông trong tháng 11/2026, trong khi Vành đai 2 đối mặt nguy cơ chậm tiến độ do vướng mặt bằng. Bài toán đặt ra là làm sao để hai dự án sớm hoàn thành, phát huy hiệu quả kết nối.
Vành đai 3 chạy nước rút
Dự án Vành đai 3 TP.HCM dài hơn 76km, tổng mức đầu tư hơn 75.300 tỷ đồng, đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh. Tuyến đường được đầu tư nhằm tăng cường kết nối vùng, giảm áp lực cho các tuyến giao thông hiện hữu, đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp và logistics.
Đoạn Vành đai 3 trên cao đi qua khu Vinhomes Grand Park.
Theo kế hoạch ban đầu, dự án được triển khai với mục tiêu hoàn thành, đưa vào khai thác trong năm 2026. Tuy nhiên, quá trình thi công phát sinh nhiều khó khăn về nguồn cung vật liệu, xử lý nền đất yếu và tổ chức thi công tại các nút giao phức tạp, khiến một số hạng mục chưa đạt tiến độ đề ra.
Hiện nay, đoạn trên cao dài khoảng 17km, từ nút giao kết nối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đến Tân Vạn, cơ bản hoàn thành. Các nhà thầu đang tập trung lắp đặt hệ thống chiếu sáng, hoàn thiện công trình an toàn giao thông và những hạng mục cuối cùng để đưa tuyến vào khai thác.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM (Ban Giao thông, chủ đầu tư), hai vị trí cần tập trung hoàn thiện để đưa toàn bộ đoạn tuyến vào khai thác đồng bộ là nút giao kết nối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và nút giao Tân Vạn.
Tại nút giao thứ nhất, các đơn vị đang đẩy nhanh thi công những hạng mục còn lại, phấn đấu hoàn thành trong tháng 11/2026.
Trong khi đó, nút giao Tân Vạn có kết cấu phức tạp, khởi công chậm hơn các gói thầu khác khoảng 5-6 tháng. Đến nay, công trình cơ bản hoàn thành, nhà thầu đang tiếp tục triển khai các phần việc còn lại để kết nối đồng bộ với đoạn tuyến phía Đông.
Vành đai 3 TP.HCM đang được đẩy nhanh thi công, hướng tới mục tiêu đưa đoạn trên cao phía Đông vào khai thác trong tháng 11/2026.
Việc đưa đoạn trên cao từ nút giao cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây đến Tân Vạn vào khai thác được kỳ vọng tăng năng lực lưu thông tại cửa ngõ phía Đông TP.HCM, cải thiện kết nối khu vực Bình Dương trước đây với hệ thống giao thông hướng về các cảng, đồng thời tạo hành lang kết nối với sân bay Long Thành.
Không chỉ đoạn phía Đông, các gói thầu còn lại của Vành đai 3 cũng đang được đẩy nhanh tiến độ. Tại khu vực Bình Dương trước đây và phía Tây TP.HCM, phần lớn các vị trí đã hoàn thành gia tải, nhiều cầu cơ bản hoàn thành. Một số đoạn có tiến độ thuận lợi đang thi công các lớp đá và thảm bê tông nhựa.
Tuy nhiên, dự án vẫn chịu áp lực từ biến động giá nhiên liệu, giá vật liệu xây dựng và tình trạng khan hiếm một số loại vật liệu nhập khẩu, trong đó có nhựa đường. Nguồn cung nhựa đường có nguy cơ bị ảnh hưởng bởi tình hình tại Trung Đông, khiến việc bảo đảm vật tư cho giai đoạn thi công nước rút trở thành yêu cầu cấp thiết.
Khối lượng công việc của dự án Vành đai 3 khu vực phía Tây vẫn còn rất đồ sộ.
Để hạn chế tác động, Ban Giao thông đang phối hợp với các nhà thầu rà soát nhu cầu, chủ động nguồn cung và điều phối vật liệu theo từng gói thầu, tránh tình trạng thiếu vật tư làm gián đoạn thi công.
Vành đai 2: Mặt bằng quyết định tiến độ
Trong khi Vành đai 3 đang chạy nước rút, Vành đai 2 TP.HCM tiếp tục đối mặt với bài toán giải phóng mặt bằng. Đây là một trong những dự án có vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện mạng lưới đường vành đai đô thị, tăng khả năng kết nối giữa các khu vực và giảm áp lực giao thông cho khu vực nội đô.
Theo quy hoạch, Vành đai 2 dài khoảng 64km, quy mô 6-10 làn xe. Tuyến có vai trò kết nối các khu vực đô thị, khu công nghiệp và những trục giao thông chính, tạo thêm hướng lưu thông cho phương tiện thay vì phải đi xuyên qua trung tâm thành phố.
Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai, tuyến vẫn còn những đoạn chưa khép kín. Trong đó, đoạn 1 dài khoảng 3,5km, từ cầu Phú Hữu đến đường Võ Nguyên Giáp, và đoạn 2 dài khoảng 2,4km, từ đường Võ Nguyên Giáp đến đường Phạm Văn Đồng, đang được triển khai đầu tư với mục tiêu hoàn thành trong năm 2027.
TP.HCM đang nỗ lực khép kín dự án Vành đai 2 sau nhiều năm dang dở.
Theo Ban Giao thông, tính đến đầu tháng 10/2026, tiến độ thi công hai đoạn này vẫn được triển khai theo kế hoạch. Dù vậy, công tác giải phóng mặt bằng đang ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tổ chức thi công đồng bộ.
Mặt bằng được bàn giao theo từng phân khúc, không liên tục, khiến nhà thầu khó bố trí các mũi thi công, điều phối nhân lực và thiết bị trên toàn tuyến. Dù tỷ lệ bàn giao đạt mức khá cao, những vị trí còn vướng vẫn có thể ảnh hưởng đến tiến độ của các hạng mục liên quan.
Cụ thể, công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn TP Thủ Đức trước đây đạt khoảng 84%. Đoạn 1 đã bàn giao 727/888 trường hợp, đoạn 2 bàn giao 244/262 trường hợp.
Ban Giao thông cảnh báo, nếu việc giải phóng, bàn giao mặt bằng tiếp tục kéo dài sang năm 2027, thời gian hoàn thành dự án có thể phải lùi sang năm 2028. Điều này cho thấy mặt bằng không chỉ là khâu chuẩn bị đầu tư mà đang trở thành yếu tố quyết định tiến độ thực tế tại công trường.
Mặt bằng được bàn giao chưa liên tục khiến việc tổ chức thi công Vành đai 2 gặp nhiều khó khăn.
Để hạn chế nguy cơ chậm tiến độ, Ban Giao thông cho biết đang tập trung nguồn lực thi công các hạng mục, nút giao trọng điểm, trong đó có nút giao Vành đai 2 - Phạm Văn Đồng, nhằm bảo đảm khả năng kết nối đồng bộ vào năm 2027.
Tại công trường, các nhà thầu đã tập kết máy móc, thiết bị và bố trí nhiều mũi thi công. Một số đơn vị tổ chức 6 mũi thi công, làm việc 2 ca/ngày; những công việc như cọc khoan nhồi, đổ bê tông, khoan cọc đất gia cố xi măng được tổ chức thi công 3 ca/ngày.
Cần giải pháp đồng bộ, tránh tiếp tục lỡ hẹn
Vành đai 2 và Vành đai 3 có quy mô, tính chất đầu tư và những khó khăn khác nhau, nhưng đều giữ vai trò quan trọng đối với tổ chức giao thông và phát triển không gian đô thị TP.HCM.
Vành đai 3 có ý nghĩa kết nối liên vùng, tạo hành lang vận tải mới giữa TP.HCM với Đồng Nai, Tây Ninh và các khu vực kinh tế lân cận. Trong khi đó, Vành đai 2 giữ vai trò hoàn thiện mạng lưới giao thông vòng quanh đô thị, kết nối các trục đường hiện hữu và hỗ trợ phân luồng phương tiện.
Khi hai tuyến chưa hoàn thiện đồng bộ, khả năng tổ chức giao thông trên toàn mạng lưới bị hạn chế. Các trục đường hiện hữu vẫn phải tiếp nhận lượng phương tiện lớn, trong đó có xe tải, xe container phục vụ hoạt động cảng biển và vận chuyển hàng hóa.
Việc thiếu các tuyến kết nối liên tục cũng làm giảm khả năng lựa chọn hành trình, gây áp lực lên những cửa ngõ vốn thường xuyên đông phương tiện.
Tiến độ hoàn thành các tuyến vành đai có ý nghĩa quan trọng đối với việc giảm áp lực giao thông và tăng cường kết nối vùng.
Đối với Vành đai 3, Phó Chủ tịch UBND TP Hoàng Nguyên Dinh yêu cầu, trước mắt là bảo đảm mốc đưa đoạn trên cao phía Đông vào khai thác trong tháng 11/2026, đồng thời xác định rõ tiến độ từng đoạn và từng hạng mục còn lại.
Chủ đầu tư cần tiếp tục chủ động nguồn vật liệu, phối hợp với nhà thầu xử lý các điểm nghẽn kỹ thuật, kiểm soát chất lượng và bảo đảm an toàn trong quá trình thi công.
Riêng với Vành đai 2, ưu tiên hàng đầu hiện nay là hoàn tất giải phóng mặt bằng theo các mốc cụ thể, tập trung trước vào những vị trí ảnh hưởng trực tiếp đến đường găng tiến độ.
Ông Lê Ngọc Hùng, Phó Giám đốc Ban Giao thông cho biết, đơn vị đang đôn đốc Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng thành phố và các địa phương khẩn trương hoàn tất bàn giao phần mặt bằng còn lại trong quý IV/2026.
Song song đó, Ban cũng duy trì làm việc hằng tuần với địa phương và các đơn vị bồi thường để cập nhật tiến độ, xác định vị trí cần ưu tiên bàn giao. Hằng tháng, các vướng mắc được tổng hợp, báo cáo UBND TP.HCM để chỉ đạo sở, ngành và địa phương phối hợp xử lý.
Các tuyến đường hiện hữu đang quá tải trước nhu cầu vận chuyển, lưu thông hàng hóa ngày càng cao.
Đối với những vị trí chưa thể bàn giao toàn bộ, phương án được đặt ra là ưu tiên giải phóng mặt bằng tại các khu vực cần triển khai hạng mục có tính chất quyết định đến tiến độ chung. Cách làm này nhằm tạo mặt bằng liên tục hơn cho nhà thầu, hạn chế tình trạng thi công ngắt quãng.
Ban Giao thông đồng thời yêu cầu các nhà thầu chủ động duy trì nhân sự, giữ chân công nhân lành nghề, tăng cường thiết bị, bổ sung mũi thi công và bảo đảm nguồn cung vật tư. Tiến độ chi tiết cũng phải được rà soát, điều chỉnh phù hợp với từng khu vực đã được bàn giao mặt bằng.
Có thể thấy, với cả hai tuyến vành đai, hiệu quả đầu tư không chỉ được đo bằng tỷ lệ xây lắp hay số ki lô mét hoàn thành, mà còn ở khả năng đưa công trình vào khai thác đồng bộ, kết nối thuận lợi với các trục giao thông khác và phát huy vai trò giảm tải cho mạng lưới hiện hữu.
Sau nhiều lần điều chỉnh tiến độ hoặc đối mặt nguy cơ lùi mốc hoàn thành, yêu cầu đặt ra là phải biến các kế hoạch mới thành kết quả cụ thể trên công trường. Vành đai 3 cần giữ được mốc thông xe đoạn phía Đông trong tháng 11/2026; Vành đai 2 cần giải quyết dứt điểm bài toán mặt bằng để bảo vệ mục tiêu hoàn thành năm 2027.
Đây là những điều kiện quan trọng để hai dự án sớm phát huy hiệu quả, cải thiện kết nối giao thông và tạo động lực phát triển cho TP.HCM cùng vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.