Sở Xây dựng Hà Nội cho rằng việc tổ chức 3 làn xe chạy mỗi chiều, bỏ làn dừng khẩn cấp trên Vành đai 3 trên cao không đáp ứng quy chuẩn hiện hành, đồng thời tiềm ẩn nhiều bất cập khi xảy ra sự cố, ùn tắc.
3 làn xe không đáp ứng yêu cầu về bề rộng
Sở Xây dựng Hà Nội vừa có văn bản trả lời kiến nghị của Cục Cảnh sát giao thông về đề xuất bố trí 3 làn xe chạy mỗi chiều, không bố trí làn dừng khẩn cấp và giảm, thống nhất tốc độ khai thác trên toàn tuyến của cơ quan này.
Bỏ làn khẩn cấp trên đường Vành đai 3 trên cao không khả thi. Ảnh minh hoạ.
Để đánh giá phương án này, Sở Xây dựng đã phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông Công an Hà Nội, Trung tâm Nghiên cứu viễn thông - tín hiệu - điện thuộc Đại học GTVT và các đơn vị liên quan rà soát hiện trạng, tình hình giao thông trên tuyến.
Theo Sở Xây dựng, Vành đai 3 trên cao, đoạn từ cầu Thanh Trì đến cầu Thăng Long, được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cao tốc đô thị, quy mô 4 làn xe chạy, tốc độ thiết kế 100 km/h.
Tuyến gồm hai cầu cạn bê tông cốt thép chạy song song, mỗi cầu phục vụ một chiều lưu thông với 2 làn xe chạy và 1 làn dừng khẩn cấp. Tại các đoạn thông thường, mặt đường mỗi chiều rộng 10,75m, gồm 2 làn ô tô rộng 3,75m/làn, làn dừng khẩn cấp rộng 2,5m và dải an toàn sát dải phân cách giữa rộng 0,75m.
Qua đối chiếu các quy chuẩn hiện hành, Sở Xây dựng nhận định phương án chia thành 3 làn xe chạy mỗi chiều và bỏ làn dừng khẩn cấp không đáp ứng yêu cầu về bề rộng làn xe.
Cụ thể, theo QCVN 117 về đường bộ cao tốc, chiều rộng làn xe chạy tối thiểu phải đạt 3,75m đối với đường có tốc độ thiết kế từ 100-120 km/h và 3,5m đối với đường có tốc độ thiết kế 80 km/h.
Ngay cả khi giảm tốc độ khai thác xuống 60 km/h, thậm chí 50 km/h, chiều rộng tối thiểu của một làn ô tô vẫn phải bảo đảm 3,5m, cùng với dải an toàn tối thiểu 0,25m theo các quy chuẩn được Sở viện dẫn.
Trong khi đó, nếu bố trí 3 làn xe chạy mỗi chiều trên mặt cắt hiện hữu, sẽ có làn ô tô chỉ rộng khoảng 3-3,25m, đồng thời phải thu hẹp dải an toàn xuống dưới 0,5m.
Do đó, Sở Xây dựng đánh giá phương án này không phù hợp với các quy định và không khả thi. Việc áp dụng quy chuẩn kỹ thuật là yêu cầu bắt buộc theo quy định của pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.
Bỏ làn khẩn cấp có thể khiến ùn tắc nghiêm trọng hơn
Không chỉ vướng về quy chuẩn, Sở Xây dựng cũng chỉ ra những bất cập về tổ chức giao thông nếu bỏ làn dừng khẩn cấp.
Do đặc thù tuyến đường trên cao, khi xảy ra sự cố, phương tiện phía sau khó có thể chuyển ngay sang tuyến đường khác để tránh ùn tắc.
Trong trường hợp xảy ra va chạm, tai nạn, xe chết máy hoặc nổ lốp, phương tiện gặp sự cố có thể chiếm dụng một làn xe chạy, hình thành điểm thắt dòng. Khi ùn ứ xảy ra, xe cứu hỏa, cứu thương và phương tiện cứu hộ cũng khó tiếp cận hiện trường, kéo dài thời gian xử lý sự cố và thời gian ùn tắc.
Bên cạnh đó, tại một số vị trí như nút giao Thanh Xuân, Trung Hòa và đường dẫn lên cầu Thăng Long, mặt đường mỗi chiều chỉ rộng khoảng 9m và không có làn dừng khẩn cấp.
Nếu các đoạn khác được tổ chức thành 3 làn xe, phương tiện khi di chuyển đến những vị trí này sẽ phải chuyển từ 3 làn xuống 2 làn, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh thêm các điểm nghẽn.
Trong khi đó, Vành đai 3 trên cao hiện thường xuyên phải tiếp nhận khoảng 100.000-120.000 lượt xe/ngày đêm, cao gấp 6-8 lần công suất thiết kế ban đầu, khoảng 15.000-16.000 lượt xe/ngày đêm.
Theo Sở Xây dựng, lưu lượng phương tiện vượt xa khả năng khai thác được xác định là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng ùn tắc thường xuyên trên tuyến.
Ùn ứ tập trung vào các khung giờ cao điểm từ 7-9h và 17-19h30, đồng thời có xu hướng kéo dài trong ngày, đặc biệt vào cuối tuần, lễ, Tết hoặc khi thời tiết mưa.
Các vị trí thường xuyên xảy ra ùn tắc gồm khu vực lối lên xuống nút giao Pháp Vân - Cầu Giẽ, Nguyễn Trãi - Khuất Duy Tiến, Big C Thăng Long - Trần Duy Hưng và đoạn thắt dòng qua cầu Thanh Trì.
Giữ làn khẩn cấp, tăng điều tiết bằng giao thông thông minh
Trước thực tế này, Sở Xây dựng cho biết thành phố sẽ tăng cường ứng dụng giao thông thông minh, trong đó nghiên cứu lắp đặt hệ thống biển báo điện tử VMS trên Vành đai 3 trên cao.
Hệ thống VMS sẽ giúp cảnh báo, hướng dẫn phương tiện thay đổi lộ trình phù hợp với tình hình giao thông. Khi xảy ra ùn tắc, phương tiện có thể được điều tiết sử dụng làn dừng khẩn cấp theo tình huống thực tế.
Như vậy, làn dừng khẩn cấp vẫn được duy trì nhưng có thể khai thác linh hoạt dưới sự điều tiết của cơ quan chức năng.
Về lâu dài, Sở Xây dựng sẽ nghiên cứu phương án điều tiết xe tải khi Vành đai 3,5 và Vành đai 4 hoàn thành, qua đó giảm áp lực phương tiện cho Vành đai 3 trên cao.
Thành phố cũng đang đẩy nhanh tiến độ các dự án cầu qua sông Hồng như Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Ngọc Hồi, Thượng Cát, nhằm tăng khả năng kết nối giữa các khu vực và từng bước phân bổ lại lưu lượng giao thông trên mạng lưới đường đô thị.
Sở Xây dựng khẳng định, việc xử lý ùn tắc trên Vành đai 3 cần được thực hiện đồng bộ bằng các giải pháp tổ chức, điều tiết giao thông và phát triển hạ tầng, thay vì chỉ tăng số làn xe trên mặt cắt hiện hữu.