Xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, khiến giá dầu tăng cao kéo theo cổ phiếu nhiều hãng hàng không trên thế giới có thời điểm đồng loạt giảm mạnh. Trong khi đó, giá vé máy bay tăng vọt.
Cổ phiếu hàng không lao dốc
Theo hãng tin Reuters, ngày 9/3 (theo giờ địa phương), giá dầu tăng 15% lên trên 105 USD/thùng, mức cao chưa từng thấy kể từ năm 2022, khi một số nhà sản xuất lớn cắt giảm nguồn cung và thị trường lo ngại về nguy cơ gián đoạn vận tải kéo dài. Có thời điểm, giá dầu Brent tăng tới 29%. Giá nhiên liệu máy bay tại một số thị trường tăng gấp đôi so với thời điểm xung đột bùng phát.
Máy bay Airbus A380 của hãng Emirates đỗ tại Sân bay quốc tế Incheon, Incheon, Hàn Quốc sau khi chuyến bay bị hủy do xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran.
Tình hình này đã gây thêm áp lực cho các hãng hàng không vốn phải loay hoay điều chỉnh đường bay do không phận Trung Đông bị hạn chế, trong khi hàng nghìn hành khách mắc kẹt tìm cách rời khỏi khu vực.
Tại châu Á, cổ phiếu các hãng hàng không giảm sâu. Những hãng chịu tác động mạnh nhất gồm: Korean Air Lines giảm 8,6%; Air New Zealand giảm 7,8%; Cathay Pacific của Hong Kong giảm 5%.
Tại châu Âu, cổ phiếu các hãng Air France-KLM, Wizz Air và Lufthansa giảm từ 2,5% đến 6% trong phiên giao dịch buổi sáng.
Cổ phiếu các hãng hàng không lớn của Mỹ cũng giảm khoảng 1 - 5% trong phiên chiều, trong đó JetBlue Airways giảm 5,35%, còn American Airlines giảm 3,44%.
Trong khi đó, giá vé máy bay tăng mạnh, cho thấy tác động trực tiếp đến người tiêu dùng. Theo dữ liệu từ Google Flights, vé bay thẳng Seoul - London ngày 11/3 của hãng Korean Air đã tăng lên 4.359 USD, so với 564 USD chỉ một tuần trước đó.
Tương tự, giá vé Los Angeles - Lima của LATAM Airlines tăng lên 2.125 USD, so với 499 USD trong cùng giai đoạn. Giá vé một chiều Newark - Quebec City ngày 11/3 của Air Canada tăng gần gấp ba, lên 1.499 USD, so với một tuần trước.
Bà Lorraine Tan, Giám đốc nghiên cứu cổ phiếu khu vực châu Á của Morningstar, cho biết vấn đề lớn đối với ngành hàng không hiện nay là nhu cầu đi lại có thể sụt giảm khi chi phí khách du lịch phải chi trả quá cao, còn nhiều doanh nghiệp bắt đầu hạn chế đi công tác do triển vọng kinh tế bất định. Theo bà Tan, tác động của giá vé cao có thể kìm hãm nhu cầu đi lại trong phần lớn năm 2026.
Khó cải thiện biên lợi nhuận
Các nhà phân tích của Tập đoàn ngân hàng Deutsche Bank cho rằng, nếu không sớm cải thiện, các hãng hàng không trên toàn cầu có thể buộc phải cho hàng nghìn máy bay "đắp chiếu", trong khi một số hãng yếu về tài chính có thể tạm dừng hoạt động.
Theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng không Cirium, từ ngày 28/2 (thời điểm xung đột Mỹ - Israel với Iran bắt đầu) đến ngày 9/3, đã có hơn 40.000 chuyến bay đến và đi từ Trung Đông bị hủy.
Deutsche Bank nêu lại đợt tăng mạnh giá nhiên liệu máy bay năm 2005 sau các cơn bão Katrina và Rita đã gây thiệt hại lớn cho ngành, khiến các hãng hàng không lớn của Mỹ như Delta và Northwest phải nộp đơn xin bảo hộ phá sản trong năm đó.
Nhiên liệu là khoản chi lớn thứ hai của các hãng hàng không sau chi phí nhân công, thường chiếm khoảng 20 - 25% chi phí vận hành.
Ông Tom Fitzgerald, Phó Chủ tịch nghiên cứu cổ phiếu của TD Cowen phụ trách sáu hãng hàng không lớn của Mỹ và Air Canada, cho biết dù các hãng có thể chuyển một phần chi phí nhiên liệu tăng sang giá vé, nhưng khó có khả năng cải thiện biên lợi nhuận trong năm nay nếu giá năng lượng không giảm nhanh.
Gia tăng áp lực chi phí
Ông Subhas Menon, Tổng giám đốc Hiệp hội các hãng hàng không châu Á - Thái Bình Dương (AAPA) cho biết, khi giá dầu thô tăng 20%, giá nhiên liệu máy bay thường tăng mạnh hơn nhiều do nguồn cung khan hiếm, khiến chi phí hoạt động của các hãng tăng đáng kể.
Bên cạnh đó, do không phận bị hạn chế nghiêm trọng, các hãng hàng không buộc phải điều chỉnh lộ trình bay, mang thêm nhiên liệu hoặc dừng tiếp nhiên liệu nhiều lần để phòng trường hợp phải chuyển hướng hoặc bay vòng qua các hành lang an toàn.
Thời gian bay kéo dài do phải tránh vùng không phận nguy hiểm cũng làm gia tăng áp lực về nhân lực và chi phí khai thác.