Tính đến 18h ngày 14/9, các địa phương xác nhận còn thiếu gần 4 triệu cuốn sách giáo khoa, tương đương khoảng 1,5% tổng nhu cầu. Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) yêu cầu tiếp tục điều chuyển, in và cung ứng bổ sung.
Các địa phương còn thiếu gần 4 triệu cuốn SGK
Sáng 15/9, tại hội nghị giao ban báo chí do Ban Tuyên giáo Trung ương tổ chức, lãnh đạo Bộ GD&ĐT báo cáo tình hình cung ứng sách giáo khoa (SGK) phục vụ năm học 2026-2027, vấn đề đang được dư luận quan tâm.
Các địa phương còn thiếu 3.916.370 cuốn sách giáo khoa tính đến 18h ngày 14/9.
Theo báo cáo, năm học 2026-2027 là năm đầu tiên thực hiện một bộ SGK sử dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc. Đây là chủ trương mới, có phạm vi triển khai lớn, đòi hỏi công tác cung ứng sách giáo khoa được chuẩn bị đồng bộ, chủ động, có dự báo và phương án dự phòng, bảo đảm đầy đủ, kịp thời cho học sinh.
Việc triển khai chủ trương này diễn ra trong bối cảnh một số địa phương thực hiện chính sách hỗ trợ, cấp SGK cho học sinh; việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại mạng lưới trường, lớp làm thay đổi quy mô, cơ cấu và địa bàn học sinh. Những yếu tố này khiến nhu cầu sách giáo khoa tại một số địa phương biến động lớn trong thời gian ngắn so với kế hoạch ban đầu.
Báo cáo của Bộ GD&ĐT nêu, từ giữa tháng 8/2026, báo chí bắt đầu phản ánh tình trạng thiếu SGK cục bộ tại một số địa phương. Ngay khi nhận được thông tin, Bộ liên tiếp có các văn bản chỉ đạo, yêu cầu bảo đảm cung ứng đủ sách trước ngày khai giảng năm học.
Tuy nhiên, sau ngày khai giảng năm học 2026-2027, một số địa phương phản ánh vẫn còn thiếu SGK. Trước tình hình này, ngày 9/9, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về tình hình cung ứng sách giáo khoa.
Theo số liệu tổng hợp của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN), đến hết ngày 14/9, tổng nhu cầu SGK được cập nhật là 245,94 triệu bản; kế hoạch in là 228,9 triệu bản. Đến nay, NXBGD đã cung ứng đến các địa phương khoảng 236,6 triệu bản sách giáo khoa.
Chiều 14/9, Bộ GD&ĐT tổ chức họp trực tuyến với Sở GD&ĐT của 34 tỉnh thành phố để tiếp tục rà soát, chỉ đạo xử lý tình trạng thiếu sách giáo khoa.
Theo số liệu tổng hợp, tính đến 18h ngày 14/9, các địa phương còn thiếu 3.916.370 cuốn SGK. Bộ đã chỉ đạo NXBGD tiếp tục điều chuyển, cung ứng bổ sung ngay trong ngày 15/9; ưu tiên xử lý các trường hợp học sinh chưa có sách hoặc còn thiếu nhiều đầu sách, nhất là tại các trường nội trú ở địa bàn biên giới, trường ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện khó khăn và học sinh thuộc diện được hỗ trợ, cấp hoặc cho mượn SGK.
Bộ yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát, cập nhật, báo cáo trước 16h ngày 15/9 để xử lý ngay những trường hợp còn thiếu, bảo đảm mọi học sinh có đủ SGK phục vụ học tập.
Nhu cầu SGK biến động lớn trong thời gian ngắn
Đề cập nguyên nhân, Bộ GD&ĐT cho rằng về khách quan, năm học 2026-2027 có nhiều yếu tố mới tác động đồng thời, lần đầu sử dụng một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc theo Nghị quyết 71-NQ/TW; một số địa phương thực hiện chính sách hỗ trợ, cấp sách giáo khoa.
Việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mạng lưới trường, lớp làm thay đổi nhu cầu; thời gian từ khi nhu cầu được xác định đầy đủ đến thời điểm phải đáp ứng rất ngắn.
Những yếu tố này khiến nhu cầu sách giáo khoa biến động lớn, phát sinh trong thời gian ngắn, trong khi quá trình sản xuất, in và cung ứng cần có thời gian chuẩn bị.
Về chủ quan, Bộ GD&ĐT thẳng thắn nhận trách nhiệm trong công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu SGK trong điều kiện mới chưa theo kịp thực tế. Việc đánh giá năng lực tổ chức sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng của NXBGDVN chưa đầy đủ; giải pháp xử lý một số hạn chế trong tổ chức cung ứng, điều phối nguồn sách chưa đủ nhanh và linh hoạt.
Công tác đăng ký, dự báo và phối hợp cung ứng tại một số địa phương cũng chưa thật chủ động, dẫn đến khoảng cách giữa nhu cầu thực tế và thông tin phục vụ cung ứng. Việc cập nhật nhu cầu phát sinh, nhất là sau khi có những thay đổi về tổ chức trường, lớp, chính sách hỗ trợ SGK và nhu cầu mua thêm của học sinh, cha mẹ học sinh, ở một số nơi chưa kịp thời.
Về trách nhiệm quản lý, tình trạng thiếu SGK cục bộ thuộc trách nhiệm của Bộ GD&ĐT, NXBGDVN và các địa phương. Bộ xác định đây là tồn tại, hạn chế cần nghiêm túc nhìn nhận, chấn chỉnh và khắc phục, không để lặp lại trong những năm học tiếp theo, nhất là trong công tác theo dõi, dự báo, kết nối dữ liệu, kiểm tra, đôn đốc và điều phối khi nhu cầu thực tế có biến động.
Về giải pháp trước mắt, Bộ cho biết tập trung xử lý số sách giáo khoa còn thiếu đã được xác nhận; chỉ đạo NXBGD điều chuyển sách giữa các địa bàn, tiếp tục in và cung ứng bổ sung theo nhu cầu thực tế; ưu tiên địa phương, cơ sở giáo dục và học sinh còn thiếu sách.
Trong thời gian chờ bản in, sách giáo khoa điện tử được cung cấp miễn phí tại địa chỉ taphuan.nxbgd.vn/tap-huan. Các cơ sở giáo dục đồng thời khai thác sách tại thư viện và sách cũ còn sử dụng được, hạn chế ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh.
Về lâu dài, Bộ GD&ĐT sẽ rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý SGK theo hướng xác định đây là sản phẩm, dịch vụ công, mặt hàng thiết yếu đặc thù; quản trị toàn bộ chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thống nhất; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và doanh nghiệp.
Đồng thời, Bộ sẽ xây dựng cơ chế dự phòng, điều phối linh hoạt, bảo đảm cung ứng chủ động, ổn định ngay từ đầu mỗi năm học.
Liên quan một số nội dung về sách giáo khoa được dư luận quan tâm, Bộ GD&ĐT cho biết đang dự thảo kế hoạch rà soát, điều chỉnh chương trình giáo dục phổ thông và SGK theo hướng giảm tính hàn lâm, tăng thực hành, trải nghiệm; tăng cường giáo dục toàn diện và cập nhật những yêu cầu mới.
Bên cạnh đó, Bộ chỉ đạo các cơ quan chuyên môn rà soát những nội dung, ngữ liệu trong sách giảo khoa được phản ánh là chưa phù hợp.
"Mọi nội dung được xem xét điều chỉnh phải được đánh giá trên cơ sở khoa học, chuyên môn, quy định của pháp luật và yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông; bảo đảm tính chuẩn mực, giáo dục, kế thừa và ổn định. Đối với những nội dung được xác định qua rà soát là chưa phù hợp, Bộ sẽ chỉ đạo nghiên cứu, xử lý theo đúng quy trình và thẩm quyền", báo cáo của Bộ GD&ĐT nêu.
Cũng theo Bộ GD&ĐT, việc rà soát, điều chỉnh sẽ được thực hiện tổng thể, có lộ trình, bảo đảm chất lượng giáo dục, không làm gián đoạn hoặc gây xáo trộn không cần thiết đối với hoạt động dạy và học.