Bộ trưởng Trần Hồng Minh: Chuyển đổi số là “mệnh lệnh phát triển” của ngành Xây dựng

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, chuyển đổi số, phát triển dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo không chỉ là yêu cầu tất yếu mà đã trở thành “mệnh lệnh phát triển”, tạo động lực để ngành Xây dựng bứt phá trong giai đoạn mới.

Bứt phá bằng công nghệ số, dữ liệu và AI

Chiều 10/9, Bộ Xây dựng tổ chức Hội nghị sơ kết triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và tình hình thực hiện Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý điểm nghẽn về chuyển đổi số của Bộ.

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã khẳng định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt, giải pháp đột phá để phát triển nhanh, bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới.

Đối với ngành Xây dựng - ngành kinh tế, kỹ thuật mũi nhọn, có tác động sâu rộng đến xây dựng kết cấu hạ tầng, phát triển đô thị, nhà ở, thị trường bất động sản và nhiều lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý Nhà nước, việc hiện đại hóa toàn diện thông qua công nghệ số, cơ sở dữ liệu và trí tuệ nhân tạo không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là mệnh lệnh phát triển.

Theo Bộ trưởng, thời gian qua, dưới sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương, Bộ Xây dựng đã chủ động quán triệt, xây dựng chương trình hành động cụ thể và quyết liệt triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW trên tất cả các lĩnh vực quản lý Nhà nước của ngành.

Hội nghị lần này nhằm đánh giá thực chất những kết quả đạt được, thẳng thắn nhận diện tồn tại, hạn chế, điểm nghẽn; qua đó rút ra bài học kinh nghiệm và đề ra phương hướng, giải pháp đột phá cho giai đoạn tiếp theo.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng, bên cạnh những kết quả tích cực đạt được trong thời gian qua, cần nhìn nhận khách quan một số hạn chế vẫn tồn tại.

Trong đó, việc hoàn thiện thể chế để triển khai hệ thống, tạo lập, kết nối và chia sẻ dữ liệu tại một số lĩnh vực còn chưa kịp thời; số hóa dữ liệu lịch sử còn chậm. Nguồn nhân lực phục vụ đổi mới sáng tạo, an toàn và an ninh thông tin cũng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu trong giai đoạn hiện nay.

Từ thực tế đó, Bộ trưởng đề nghị Hội nghị tập trung thảo luận sâu vào 3 nhóm vấn đề trọng tâm.

Trước hết là nhận thức và thể chế, cần quán triệt nâng cao nhận thức về chuyển đổi số trong toàn cơ quan Bộ; thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn về cơ chế, chính sách hoặc vướng mắc trong phối hợp liên ngành đang cản trở tiến trình chuyển đổi số của Bộ Xây dựng.

Tiếp đó là hạ tầng số và dữ liệu, Bộ trưởng yêu cầu đề xuất các giải pháp để đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện hạ tầng số và các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", kết nối liên thông từ Bộ đến các tỉnh, thành phố và chia sẻ hiệu quả với các Hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành có liên quan.

Đối với phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, Bộ trưởng đề nghị xác định rõ những bài toán lớn của ngành cần giải quyết bằng khoa học, công nghệ; đồng thời, gắn chặt kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ với ứng dụng mang lại hiệu quả thực tiễn. Đẩy mạnh phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.

"Việc sơ kết thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW không chỉ là việc tổng kết các con số, mà quan trọng hơn là xác định các giải pháp đột phá, tạo sự đồng thuận và khí thế hành động mới cho giai đoạn bứt phá tiếp theo", Bộ trưởng nhấn mạnh.

10 cơ sở dữ liệu là nền tảng để ngành Xây dựng tăng tốc số hóa

Báo cáo tại Hội nghị, ông Lê Thanh Tùng, Giám đốc Trung tâm Công nghệ thông tin, Bộ Xây dựng cho biết, triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW, Bộ đã chủ động xây dựng, ban hành đầy đủ, đồng bộ các kế hoạch triển khai; công tác chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra được thực hiện thường xuyên, kịp thời.

Trong tổng số 291 nhiệm vụ được giao, Bộ Xây dựng đã hoàn thành 185 nhiệm vụ, đạt 63,6%; 102 nhiệm vụ đang được thực hiện thường xuyên, chiếm 35%; 4 nhiệm vụ đang thực hiện đúng hạn, chiếm 1,4%.

Đối với các nhiệm vụ theo Kế hoạch 100 ngày, từ ngày 10/7/2026 đến hết ngày 30/8/2026, Bộ Xây dựng được giao thực hiện 17 nhiệm vụ. Đến nay, Bộ đã hoàn thành 5/17 nhiệm vụ, đạt 29,4%; 12 nhiệm vụ đang tiếp tục được thực hiện.

Một kết quả đáng chú ý là Bộ Xây dựng bước đầu đã hình thành và đưa vào khai thác 10 bộ cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành, gồm: cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng; cơ sở dữ liệu đăng kiểm phương tiện; cơ sở dữ liệu tàu biển, thuyền viên lĩnh vực hàng hải; cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng đường bộ, đường sắt; cơ sở dữ liệu năng lực hành nghề hoạt động xây dựng; hệ thống thông tin về nhà và thị trường bất động sản; cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng hàng không; cơ sở dữ liệu cấp nước sạch và thoát nước đô thị; cơ sở dữ liệu về phát triển đô thị.

Bộ cũng đã hoàn thành kết nối, đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia, từng bước hình thành nền tảng dữ liệu phục vụ quản lý Nhà nước, cung cấp thông tin cho hệ thống IOC, hỗ trợ công tác chỉ đạo, điều hành dựa trên dữ liệu.

Số hóa 97% thủ tục, Bộ Xây dựng tiếp tục “gỡ” điểm nghẽn khai thác dữ liệu

Đáng chú ý, từ ngày 1/1/2026, hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng được kết nối với hệ thống giải quyết thủ tục hành chính tập trung tại các địa phương, đồng thời liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai và đăng ký doanh nghiệp để khai thác, tái sử dụng dữ liệu.

Đến ngày 30/8/2026, hệ thống đã có 17.850 tài khoản, quản lý 194.224 dữ liệu quy hoạch, dự án, công trình, gồm 184.073 hồ sơ cấp phép xây dựng, 4.064 hồ sơ thẩm định quy hoạch đô thị, nông thôn và 6.084 hồ sơ thẩm định dự án đầu tư xây dựng. Hệ thống cũng đã kết nối, đồng bộ 24.685 dữ liệu với Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Việc kết nối, khai thác dữ liệu bước đầu giúp tái cấu trúc thủ tục hành chính, cắt giảm thành phần hồ sơ. Hiện 355/366 thủ tục hành chính của Bộ Xây dựng đã được cung cấp trực tuyến, đạt 97%, trong đó 220 dịch vụ công trực tuyến toàn trình và 135 dịch vụ công trực tuyến một phần.

Bộ cũng đã hoàn thành kết nối 5/5 cơ sở dữ liệu về đăng ký xe, giấy phép lái xe, đăng ký doanh nghiệp, đất đai và dân cư của 3 Bộ, phục vụ tái cấu trúc thủ tục và cắt giảm giấy tờ. Từ ngày 25/4/2026, việc thay thế giấy tờ bằng dữ liệu đã được triển khai trên toàn quốc đối với 58/58 thủ tục hành chính.

Trong các lĩnh vực đăng kiểm phương tiện; tàu biển, thuyền viên; năng lực hành nghề hoạt động xây dựng, Bộ Xây dựng đã ban hành 3 quyết định công bố dữ liệu và hướng dẫn kết nối, khai thác, từng bước thay thế giấy tờ trong giải quyết thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, việc khai thác, tái sử dụng dữ liệu vẫn là điểm nghẽn. Số hồ sơ có thành phần được thay thế bằng dữ liệu mới đạt 1.718/101.278 hồ sơ, tương đương chỉ 1,7%.

Theo Kế hoạch 100 ngày và nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao trong năm 2026, Bộ Xây dựng phải tích hợp 33 giấy tờ trên ứng dụng VNeID. Đến hết tháng 8, Bộ đã hoàn thành 3/33 giấy tờ, gồm Giấy nguồn gốc xe với 3.657.135 bản ghi; Giấy chứng nhận kiểm định, Tem kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới (trừ xe mô tô, xe gắn máy) với 6.968.600 bản ghi; và Giấy phép kinh doanh vận tải với 59.560 bản ghi.

Với 30 giấy tờ còn lại, Bộ Xây dựng đang rà soát hiện trạng hệ thống, các trường thông tin và phối hợp với C06 để thống nhất kế hoạch triển khai.