Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trả lời phỏng vấn về cơ hội hợp tác đường sắt giữa Việt Nam và Trung Quốc sau chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Trung Quốc.
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hợp tác đường sắt được xác định là một trong những ưu tiên hàng đầu, mở ra không gian phát triển mới và tăng cường kết nối khu vực.
Là thành viên tham gia đoàn công tác, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định ý nghĩa chiến lược và định hướng triển khai hợp tác đường sắt giữa hai nước trong thời gian tới.
Lễ ký Bản ghi nhớ hợp tác giữa Ban Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam và Ban Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc và ký Bản ghi nhớ giữa Bộ Xây dựng Việt Nam và Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc về triển khai hợp tác đào tạo đường sắt để tăng cường năng lực cho nhân lực đường sắt Việt Nam (Ảnh: TTXVN).
Trong chuyến thăm Cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, thông điệp ưu tiên cao nhất cho hợp tác đường sắt đã được đưa ra. Xin Bộ trưởng cho biết ý nghĩa của thông điệp này?
Bộ trưởng Trần Hồng Minh:
Thông điệp của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc ưu tiên cao nhất cho hợp tác đường sắt có ý nghĩa hết sức quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Lãnh đạo cấp cao hai nước trong việc thúc đẩy một lĩnh vực hợp tác mang tính chiến lược, lâu dài, là điểm sáng mới trong mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa hai nước.
Như vậy, có thể khẳng định, hợp tác đường sắt là một trong những trụ cột quan trọng, góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa hai nước theo hướng thực chất, hiệu quả và bền vững trong thời gian tới.
Thưa Bộ trưởng, hợp tác đường sắt giữa Việt Nam và Trung Quốc sẽ mang lại những lợi ích cụ thể nào về kinh tế, thương mại, kết nối hạ tầng và chuỗi cung ứng khu vực?
Bộ trưởng Trần Hồng Minh:
Hợp tác đường sắt với Trung Quốc sẽ mở ra không gian phát triển mới, tạo thuận lợi cho thương mại, đầu tư, thúc đẩy liên kết kinh tế và giao lưu nhân dân giữa hai nước; đồng thời góp phần tăng cường kết nối hạ tầng, kết nối chuỗi cung ứng khu vực và quốc tế, giảm chi phí vận tải, chi phí logistics.
Đặc biệt, hợp tác đường sắt với Trung Quốc còn góp phần phát triển hoạt động vận tải hàng hóa liên vận quốc tế bằng đường sắt qua Trung Quốc và quá cảnh Trung Quốc sang các nước thứ 3 ở Châu Âu, Nga, Mông Cổ, Trung Á …
Bên cạnh đó, hợp tác trong lĩnh vực đường sắt, một phương thức vận tải khối lượng lớn, an toàn và thân thiện với môi trường cũng phù hợp với định hướng phát triển bền vững, tăng trưởng xanh mà hai nước đang hướng tới.
Thông qua hợp tác này, Việt Nam sẽ có cơ hội nâng cao năng lực công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và ngành công nghiệp đường sắt trong nước như thế nào?
Bộ trưởng Trần Hồng Minh:
Chiến lược phát triển đường sắt của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050 tập trung hiện đại hóa mạng lưới, ưu tiên đường sắt tốc độ cao và các tuyến kết nối liên vùng, quốc tế, đồng thời đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp đường sắt trong nước nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
Thông qua hợp tác, Trung Quốc sẽ hỗ trợ Việt Nam tăng cường đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao năng lực quản lý, vận hành và từng bước tiếp nhận, làm chủ công nghệ hiện đại trong lĩnh vực đường sắt.
Đây là yếu tố nền tảng, tạo tiền đề quan trọng để phát triển ngành công nghiệp đường sắt trong nước, bao gồm lắp ráp, bảo trì thiết bị, từng bước sản xuất linh kiện, thiết bị, từ đó tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Lễ ký Bản ghi nhớ hợp tác giữa Bộ Tư pháp Việt Nam và Bộ Tư pháp Trung Quốc về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp dân sự, thương mại của cư dân biên giới và ký Giấy chứng nhận bàn giao hồ sơ kết quả dự án viện trợ Việt Nam lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng giữa Bộ Xây dựng Việt Nam và Bộ Thương mại Trung Quốc (Ảnh: TTXVN).
Xin Bộ trưởng cho biết kế hoạch, chương trình hành động của Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan để triển khai các thỏa thuận cấp cao về kết nối đường sắt Việt Nam - Trung Quốc trong thời gian tới?
Bộ trưởng Trần Hồng Minh:
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc, sáng 15/4 tại Bắc Kinh, sau cuộc Hội đàm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình đã cùng chứng kiến lễ ký kết nhiều văn kiện quan trọng.
Trong đó, đáng chú ý là hai văn kiện trong lĩnh vực đường sắt gồm Giấy chứng nhận bàn giao kết quả dự án viện trợ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng và Bản ghi nhớ về hợp tác đào tạo nhằm nâng cao năng lực nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam.
Việc tiếp nhận Báo cáo nghiên cứu khả thi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo cơ sở để hai bên triển khai đàm phán, ký kết các hiệp định như Hiệp định xây dựng công trình cầu đường sắt qua biên giới giữa ga Lào Cai và ga Hà Khẩu Bắc, Hiệp định vay vốn cho Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Đồng thời, trên cơ sở Báo cáo nghiên cứu khả thi, phía Việt Nam sẽ tiến hành thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư theo quy định và triển khai bước thiết kế tiếp theo, làm cơ sở lựa chọn nhà thầu, phấn đấu khởi công tuyến đường sắt vào cuối năm 2026.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên tàu cao tốc đi thăm thành phố Nam Ninh (Ảnh: TTXVN).
Cùng với Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, triển khai Công thư trao đổi giữa Chính phủ hai nước ký ngày 14/4/2025 về việc Chính phủ Trung Quốc viện trợ Dự án hỗ trợ kỹ thuật lập Quy hoạch các tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Đồng Đăng - Hà Nội, Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng của Việt Nam, Bộ Xây dựng đang tích cực phối hợp với phía Trung Quốc để ưu tiên hoàn thành sớm Quy hoạch tuyến đường sắt Đồng Đăng - Hà Nội làm cơ sở lập và hoàn thành Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư dự án trong giai đoạn 2026 - 2027 để sớm khởi công xây dựng tuyến này.
Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ chủ trì, phối hợp các bộ, ngành báo cáo cấp có thẩm quyền đàm phán, ký kết Hiệp định xây dựng công trình cầu đường sắt qua biên giới giữa ga Lào Cai và ga Hà Khẩu Bắc, Hiệp định đường sắt biên giới Việt - Trung mới thay thế Hiệp định đường sắt biên giới năm 1992.
Bộ cũng phối hợp với phía Trung Quốc triển khai các hoạt động đào tạo nguồn nhân lực đường sắt để kịp thời triển khai đầu tư xây dựng, quản lý vận hành khai thác, tiến tới làm chủ một số hạng mục trong hệ thống sinh thái đường sắt.
Đồng thời, các cơ quan của Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với Bộ Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền về việc đàm phán, ký kết các Hiệp định vay vốn để đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng.
