Các thủ tục được sửa đổi liên quan đến cấp, cấp lại giấy chứng nhận khả năng chuyên môn và chứng chỉ huấn luyện thuyền viên. Người dân, doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến.
Đa dạng hóa hình thức nộp hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết
Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định công bố các thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực hàng hải thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ. Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/12/2026.
Các thủ tục hành chính (TTHC) được sửa đổi, bổ sung bao gồm: Cấp Giấy công nhận Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn; Cấp Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thủy thủ trực ca, thợ máy trực ca, thợ kỹ thuật điện; Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền viên Việt Nam đã có Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp; Cấp Giấy xác nhận việc cấp Giấy chứng nhận; Cấp Giấy chứng nhận huấn luyện viên chính, Giấy chứng nhận hu ấn luyện nghiệp vụ đặc biệt nâng cao tàu cao tốc.
Theo quy định mới, việc nộp hồ sơ các thủ tục có thể nộp trực tiếp, gửi qua hệ thống bưu chính hoặc nộp thông qua Hệ thống dịch vụ công trực tuyến (Ảnh minh hoạ).
Danh mục cũng điều chỉnh các thủ tục cấp lại đối với: Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, Giấy xác nhận việc cấp Giấy chứng nhận, Giấy công nhận Giấy chứng nhận, Giấy chứng nhận huấn luyện viên chính, Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ đặc biệt nâng cao tàu cao tốc; cùng thủ tục Mở khóa đào tạo bồi dưỡng nghiệp vụ và cấp Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn sỹ quan, thuyền trưởng, máy trưởng.
Điểm nổi bật trong đợt điều chỉnh TTHC lần này là đa dạng các hình thức nộp hồ sơ. Cá nhân, tổ chức có thể lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp, gửi qua hệ thống bưu chính hoặc nộp thông qua Hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Hồ sơ bản điện tử được công nhận có giá trị pháp lý tương đương bản giấy.
Về thời gian giải quyết, hầu hết các thủ tục cấp mới và cấp lại đều được quy định xử lý nhanh chóng trong vòng 2 ngày làm việc kể từ khi cơ quan thẩm quyền nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
Cơ quan thẩm quyền giải quyết chính là Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, cùng các Chi cục Hàng hải và Đường thủy, Cảng vụ hàng hải được phân công giải quyết TTHC.
Quy định cụ thể về điều kiện cấp từng loại giấy chứng nhận
Theo quy định, đối với thủ tục Cấp Giấy công nhận Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, điều kiện thực hiện là cá nhân phải có đủ tiêu chuẩn sức khỏe thuyền viên và đảm bảo tuổi lao động theo quy định của pháp luật lao động Việt Nam.
Thuyền viên xin cấp giấy phải có Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn, Giấy chứng nhận vô tuyến điện viên GMDSS hạng tổng quát (GOC), vô tuyến điện viên GMDSS hạng hạn 5 chế (ROC) và Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ đặc biệt trên tàu chở dầu, tàu hóa chất hoặc khí hóa lỏng, tàu hoạt động vùng nước cực, tàu cao tốc được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của quốc gia, vùng lãnh thổ đã được Việt Nam thỏa thuận về việc công nhận chứng chỉ chuyên môn. Thuyền viên cũng phải có thời gian đi biển tối thiểu 36 tháng.
Đối với thủ tục Cấp Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thủy thủ trực ca, thợ máy trực ca, thợ kỹ thuật điện; Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thuyền viên Việt Nam đã có Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp, yêu cầu được đặt ra cụ thể cho từng chức danh.
Trong đó, thủy thủ trực ca OS phải đáp ứng điều kiện tốt nghiệp chuyên ngành về điều khiển tàu biển trình độ trung cấp trở lên, hoặc hoàn thành chương trình huấn luyện để cấp Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thủy thủ trực ca OS do Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định. Hoặc hoàn thành các học phần thuộc chương trình đào tạo trình độ cao đẳng trở lên tại các trường đào tạo chuyên ngành hàng hải có nội dung tương đương chương trình huấn luyện.
Trường hợp tốt nghiệp chuyên ngành về điều khiển tàu biển trình độ sơ cấp phải hoàn thành chương trình đào tạo nâng cao theo quy định. Thuyền viên phải đi biển tối thiểu 6 tháng hoặc thực tập thủy thủ trực ca OS tối thiểu 2 tháng theo chương trình huấn luyện.
Thủy thủ trực ca AB phải có Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn thủy thủ trực ca OS (trường hợp chưa có giấy, phải tốt nghiệp chuyên ngành về điều khiển tàu biển trình độ cao đẳng trở lên). Thuyền viên cũng phải đã đảm nhiệm chức danh thủy thủ trực ca OS tối thiểu 18 tháng hoặc thực tập thủy thủ trực ca AB tối thiểu 12 tháng theo chương trình huấn luyện.
Đối với thợ máy trực ca Oiler phải tốt nghiệp chuyên ngành về khai thác máy tàu biển trình độ trung cấp trở lên, hoặc hoàn thành chương trình huấn luyện do Bộ trưởng Bộ Xây dựng quy định. Hoặc hoàn thành các học phần thuộc chương trình đào tạo trình độ cao đẳng trở lên tại các trường đào tạo chuyên ngành hàng hải có nội dung tương đương chương trình huấn luyện.
Trường hợp tốt nghiệp chuyên ngành về máy tàu biển trình độ sơ cấp phải hoàn thành chương trình đào tạo nâng cao theo quy định. Thuyền viên phải đi biển ít nhất 6 tháng hoặc thực tập thợ máy trực ca Oiler tối thiểu 2 tháng theo chương trình huấn luyện.
Với thợ kỹ thuật điện phải tốt nghiệp chuyên ngành về kỹ thuật điện tàu biển trình độ trung cấp trở lên; hoặc hoàn thành các học phần đào tạo thợ kỹ thuật điện thuộc chương trình đào tạo trình độ cao đẳng trở lên tại các trường đào tạo chuyên ngành hàng hải. Trường hợp tốt nghiệp chuyên ngành về kỹ thuật điện tàu biển trình độ sơ cấp thì phải hoàn thành chương trình đào tạo nâng cao. Thuyền viên cũng phải có ít nhất 6 tháng đi biển hoặc thực tập thợ kỹ thuật điện 3 tháng.
Quyết định cũng nêu rõ điều kiện cấp Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn cho công dân Việt Nam đã có Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn do cơ quan có thẩm quyền nước ngoài cấp.
Theo đó, đối tượng này phải tốt nghiệp trình độ trung cấp trở lên một trong các chuyên ngành: điều khiển tàu biển, khai thác máy tàu biển, kỹ thuật điện tàu biển tại các cơ sở đào tạo chuyên ngành hàng hải nước ngoài và văn bằng tốt nghiệp đó được công nhận theo quy định Bộ Giáo dục và Đào tạo của Việt Nam.
Đồng thời, phải có Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn được cấp bởi cơ quan có thẩm quyền của quốc gia, vùng lãnh thổ đã được Việt Nam thỏa thuận về việc công nhận chứng chỉ chuyên môn cấp.