Bộ Xây dựng và ADB thống nhất mở rộng hợp tác trong phát triển giao thông, đô thị, logistics, huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng và thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số.
9 lĩnh vực trọng tâm đề xuất hợp tác với ADB
Sáng 4/11, tại trụ sở Bộ Xây dựng, Thứ trưởng Lê Hồng Vinh tiếp và làm việc với đoàn công tác Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) do ông Scott Roberts, Giám đốc Quốc gia ADB Việt Nam làm trưởng đoàn.
Tại buổi làm việc, Thứ trưởng Lê Hồng Vinh cảm ơn ADB đã luôn đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời đánh giá cao mối quan hệ hợp tác lâu dài, hiệu quả giữa ADB và Bộ Xây dựng trong những năm qua.
Thứ trưởng Lê Hồng Vinh đánh giá cao quan hệ hợp tác lâu dài, hiệu quả giữa Bộ Xây dựng và ADB.
Thứ trưởng nhấn mạnh, việc Bộ Xây dựng và ADB ký kết Bản ghi nhớ hợp tác vào tháng 7/2026 đã tạo nền tảng để hai bên tiếp tục củng cố, mở rộng quan hệ hợp tác trong giai đoạn phát triển mới. Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng mong muốn tăng cường hợp tác với ADB trên nhiều lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý, đặc biệt là phát triển hạ tầng và giao thông, đô thị bền vững, có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, nhà ở, quy hoạch không gian, logistics và các công trình hạ tầng quy mô lớn.
Bộ Xây dựng kỳ vọng ADB tiếp tục đồng hành không chỉ thông qua nguồn lực tài chính mà còn hỗ trợ hoạch định chính sách, chia sẻ kinh nghiệm và thông lệ quốc tế, chuẩn bị và thiết kế dự án, huy động tài chính, nâng cao năng lực cũng như phát triển các giải pháp tài chính, kỹ thuật phù hợp.
Đề cập những lĩnh vực có tiềm năng hợp tác, từng bước hình thành các chương trình, dự án cụ thể, Thứ trưởng Lê Hồng Vinh nêu 9 nội dung trọng tâm phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam.
Về mạng lưới giao thông và logistics tích hợp, Bộ Xây dựng xác định phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, gắn với các hành lang kinh tế và kết nối đa phương thức là giải pháp đột phá nhằm giảm chi phí logistics, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Ngay từ khâu quy hoạch ngành, Bộ đã chỉ đạo tổ chức lập đồng thời 5 quy hoạch ngành giao thông vận tải, nhằm phân định rõ vai trò, tỷ trọng đảm nhận của từng phương thức vận tải. Đồng thời, hướng dẫn các địa phương quy hoạch đô thị, khu công nghiệp bám sát các trục cao tốc Bắc - Nam, đường Vành đai 4, Vành đai 5 Hà Nội và Vành đai 3, Vành đai 4 TP.HCM.
Bộ ưu tiên hoàn thiện kết nối chặng cuối giữa hệ thống cảng biển nước sâu, cảng cạn (ICD), ga đường sắt, cảng hàng không với các trung tâm logistics lớn; đồng thời tái cơ cấu thị trường vận tải nhằm tăng thị phần vận tải đường sắt và đường thủy nội địa.
Đối với giao thông đô thị và phát triển đô thị cạnh tranh, có khả năng chống chịu, đáng sống, Bộ Xây dựng đề nghị ADB xem xét hỗ trợ phát triển, nâng cao năng lực quản trị không gian ngầm dựa trên cơ sở dữ liệu số tại các đô thị lớn.
Trong lĩnh vực cấp nước, nước thải, thoát nước và quản lý chất thải rắn, trọng tâm ưu tiên là đào tạo, phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật cao và nâng cao năng lực thể chế trong quản trị hạ tầng kỹ thuật đô thị. Cùng với đó là nâng cao năng lực vận hành hệ thống xử lý nước thải tập trung, làm chủ các công nghệ chống ngập úng.
Về quy hoạch, Bộ Xây dựng tập trung triển khai cấu trúc không gian theo Quy hoạch 891, nhằm xác lập mối liên kết phát triển giữa đô thị trung tâm với các khu kinh tế, đầu mối logistics liên tỉnh.
Bộ cũng chỉ đạo kiểm soát chặt chẽ tính thống nhất giữa quy hoạch tỉnh với quy hoạch đô thị, nông thôn, khắc phục tư duy phát triển cục bộ, khép kín; bảo đảm sự kết nối liên tục về hướng tuyến giao thông, cao độ xây dựng và vị trí các công trình hạ tầng dùng chung.
Đại diện Bộ Xây dựng và ADB trao đổi về các định hướng hợp tác trọng tâm trong giai đoạn tới.
Trong lĩnh vực đường bộ, Bộ đề xuất phối hợp với ADB triển khai dự án hỗ trợ kỹ thuật về an toàn giao thông đường bộ dựa trên công nghệ số. Một trong những nội dung được đề xuất là xây dựng thí điểm mô hình quản lý rủi ro thiên tai bằng cảm biến quan trắc sạt lở, ngập lụt, phục vụ cảnh báo sớm và kích hoạt quy trình ứng phó khẩn cấp.
Bên cạnh đó, Bộ đề xuất đẩy mạnh áp dụng phương pháp tiếp cận "Hệ thống An toàn" (Safe System), xây dựng bản đồ rủi ro số, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn thông qua công nghệ cào bóc tái chế mặt đường bê tông nhựa và áp dụng mô hình BIM trong quản trị tài sản hạ tầng.
Đối với công tác chuẩn bị và thực hiện các dự án đường sắt, Bộ đề nghị ADB hỗ trợ viện trợ không hoàn lại (Grants) để thuê tư vấn quốc tế lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi (Pre-FS), báo cáo nghiên cứu khả thi (FS) đạt chuẩn mực cao. Đồng thời, hỗ trợ xây dựng Khung chính sách tái định cư và môi trường (EIA) hài hòa ngay từ giai đoạn đầu; tổ chức đào tạo, nâng cao năng lực quản trị hợp đồng FIDIC và xử lý tranh chấp cho các ban quản lý dự án.
Về thu hút nguồn vốn tư nhân, Bộ Xây dựng đánh giá hạ tầng đường bộ cao tốc và đường sắt là hai lĩnh vực có tiềm năng lớn nhất để thu hút đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP), huy động nguồn vốn ngoài ngân sách.
Bộ cũng đặt ưu tiên cao cho việc củng cố vai trò đầu mối kết nối vận tải, logistics của Việt Nam trong Tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS) và ASEAN. Định hướng này được triển khai thông qua nâng cấp hạ tầng các tuyến quốc lộ trục ngang, đồng bộ hệ thống bãi kiểm hóa, kho bãi ngoại quan tại các cửa khẩu quốc tế gắn với cảng nước sâu.
Trên cơ sở đó, Bộ đề nghị ADB tiếp tục tài trợ kinh phí chạy thử liên vận trên các tuyến hành lang qua Việt Nam để hoàn thành chương trình "Thu hoạch sớm" (Early Harvest). Đồng thời, đề nghị ADB đóng vai trò điều phối thể chế, hỗ trợ kỹ thuật và thu xếp vốn ODA ưu đãi để Việt Nam, Lào và Campuchia cùng triển khai nghiên cứu khả thi, chuẩn bị đầu tư các tuyến đường sắt kết nối khu vực.
Riêng trong khuôn khổ Chiến lược đối tác quốc gia (CPS) giai đoạn 2027 - 2031, Thứ trưởng Lê Hồng Vinh đề nghị ADB quan tâm tài trợ đầu tư, cung cấp viện trợ không hoàn lại hỗ trợ lập báo cáo Pre-FS và FS đạt chuẩn quốc tế, sớm xây dựng khung chính sách tái định cư và môi trường hài hòa. Cùng với đó là hỗ trợ tư vấn chính sách, kỹ thuật, chuyển đổi số và đào tạo nhân lực.
Ông Scott Roberts, Giám đốc Quốc gia ADB Việt Nam, thông tin về việc xây dựng Chiến lược Đối tác Quốc gia giai đoạn 2027 - 2031 và mong muốn tiếp nhận các đề xuất hợp tác từ Bộ Xây dựng.
ADB mong muốn huy động nguồn lực tư nhân phát triển hạ tầng
Cảm ơn Thứ trưởng Lê Hồng Vinh đã dành thời gian tiếp đoàn, ông Scott Roberts, Giám đốc Quốc gia ADB Việt Nam, cho biết ADB đang xây dựng Chiến lược đối tác quốc gia giai đoạn 2027 - 2031 với những định hướng cụ thể, rõ ràng và thiết thực.
Đối với Việt Nam nói chung và các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng nói riêng, ADB mong muốn tiếp nhận các định hướng hợp tác từ phía Bộ, đặc biệt là về huy động nguồn vốn, trong đó có thúc đẩy sự tham gia và nguồn vốn tư nhân vào đầu tư phát triển hạ tầng.
Ông Scott Roberts nhấn mạnh tầm quan trọng của sự phối hợp trong quá trình triển khai các dự án. Để bảo đảm tính sẵn sàng và khả thi, ADB mong muốn có sự tham gia định hướng của Chính phủ ngay từ giai đoạn chuẩn bị, từ bố trí nguồn lực đến các yếu tố an toàn, môi trường.
Theo ông, việc chuẩn bị đầy đủ các điều kiện ngay từ đầu sẽ giúp các dự án nhanh chóng được triển khai khi thu xếp được nguồn tài chính, bảo đảm các mục tiêu đề ra.
Tại cuộc họp, hai bên đã trao đổi nhiều nội dung cần tiếp tục thảo luận sâu để xây dựng kế hoạch, chương trình hợp tác cụ thể trong giai đoạn tới. Các lĩnh vực được quan tâm gồm đầu tư phát triển hạ tầng đường bộ, đường sắt, vận tải, quy hoạch, đô thị, đào tạo nhân lực, công nghệ, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, qua đó đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững.