Cảng vụ Hàng hải TP.HCM đẩy mạnh chuyển đổi số để nâng cao hiệu quả cải cách hành chính
Thời gian qua, Cảng vụ Hàng hải TP.HCM không ngừng đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính, cải thiện chất lượng phục vụ và tối ưu hóa hoạt động hàng hải tại khu vực cảng biển trọng điểm phía Nam.
Xây dựng và sử dụng phần mềm quản lý hoạt động của tàu thuyền
Đến tháng 10/2026, Cảng vụ đã xử lý 398.525 bộ hồ sơ thủ tục điện tử cho tàu thuyền vào và rời cảng thuộc vùng nước cảng biển trên hệ thống DVC trực tuyến. Đây là kết quả của một quá trình chuyển đổi số miệt mài.
Cảng vụ Hàng hải TP.HCM đẩy mạnh chuyển đổi số, qua đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước.
Cảng vụ Hàng hải TP.HCM cho biết, để triển khai số hóa trong công tác quản lý hoạt động dịch vụ hàng hải tại khu vực cảng biển, Cảng vụ đã chuẩn bị kỹ lưỡng, từ nâng cấp phần mềm nội bộ, đầu tư trang thiết bị đến đào tạo nhân lực và hướng dẫn doanh nghiệp. Đồng thời, cấp tài khoản sử dụng cho các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ hàng hải tại cảng biển để thí điểm tổ chức triển khai.
Ngay từ năm 1996, Cảng vụ đã xây dựng và sử dụng phần mềm để quản lý hoạt động của tàu thuyền trong khu vực vùng nước cảng biển được giao quản lý. Phần mềm thường xuyên được cập nhật, nâng cấp hằng năm để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác quản lý nhà nước tại khu vực được giao quản lý. Đến năm 2015, hệ thống DVC trực tuyến được đẩy mạnh với sự đầu tư đồng bộ, giúp việc thực hiện các thủ tục điện tử tiến thêm những bước tiến mới.
Song song đó, Cảng vụ Hàng hải TP.HCM ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin thực hiện thủ tục vào, rời cảng cho phương tiện thủy nội địa. Từ 1/1/2022 - 30/6/2025, Cảng vụ đã cấp phép trên hệ thống cho 67.814 lượt phương tiện thủy nội địa vào và rời cảng bến.
Tiếp đó, Từ ngày 1/2/2026, Cảng vụ ứng dụng công nghệ thông tin để cấp giấy phép rời cảng điện tử cho các phương tiện VR-SI, VR-SII và VR-SIII. Số lượt cấp phép đạt 35.024 lượt. Từ ngày 1/7/2026, ứng dụng công nghệ thông tin cấp GP bản điện tử cho phương tiện VR-SB đạt 1.728 lượt góp phần đơn giản hóa quy trình giải quyết thủ tục, nâng cao tính minh bạch, hiệu quả khai thác của chủ tàu và doanh nghiệp cảng…
Cùng với đó, Cảng vụ sử dụng biên lai điện tử và thu phí không dùng tiền mặt trong hoạt động thu phí, lệ phí hàng hải giúp tự động hóa quy trình thu, phát hành và quản lý hóa đơn, hạn chế chứng từ giấy, tăng tính chính xác, minh bạch và khả năng đối soát dữ liệu. Đến tháng 10/2026 đạt 417.785 biên lai.
Để hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho công tác quản lý, Cảng vụ hàng hải TP.HCM sử dụng hệ thống tiếp nhận thông tin vào, rời cảng của Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam để quản lý, giám sát các phương tiện thủy nội địa hoạt động tại cảng được miễn thủ tục vào, rời theo các quy định của Thông tư số 20/2026/TT-BXD góp phần đảm bảo an toàn, an ninh hàng hải, phòng chống cháy nổ và phòng ngừa ô nhiễm môi trường.
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được ngành hàng hải Việt Nam cụ thể hóa thông qua việc đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới quản trị và hiện đại hóa hạ tầng. Tại Cảng vụ Hàng hải TP.HCM, thời gian qua, đơn vị không ngừng xây dựng, phát triển và ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số để tối ưu hóa công tác quản lý nhà nước trong vùng nước cảng biển được giao phụ trách.
"Chúng tôi từng bước số hóa hồ sơ, tài liệu, chuyển từ phương thức quản lý, lưu trữ hồ sơ giấy sang hồ sơ điện tử, tạo thuận lợi cho việc tiếp nhận, kiểm tra, tra cứu và khai thác thông tin, đồng thời giảm thời gian và chi phí trong quá trình thực hiện thủ tục của người dân và doanh nghiệp…", một lãnh đạo Cảng vụ Hàng hải TP.HCM cho biết.
Bên cạnh đó, Cảng vụ xây dựng, phát triển bản đồ kế hoạch điều động tàu tại khu vực cảng biển TP.HCM nhằm trực quan hóa thông tin về vị trí, tuyến hành trình, kế hoạch điều động và tình trạng hoạt động của tàu thuyền tại cảng, hỗ trợ công tác điều hành, phối hợp và ra quyết định của các bộ phận nghiệp vụ.
Việc nghiên cứu, xây dựng phần mềm hoặc ứng dụng công nghệ thông tin để lập kế hoạch điều động tàu thuyền nhằm nâng cao an toàn hàng hải và hiệu quả khai thác luồng tuyến, cảng biển. Điển hình như, Cảng vụ thực hiện rất hiệu quả việc sử dụng hệ thống VTS để điều phối giao thông hàng hải trên luồng và giám sát hỗ trợ hoạt động của tàu thuyền trong khu vực…
Gắn kết hệ thống cảng biển, thúc đẩy phát triển chuỗi logistics
Theo Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng của phát triển.
Việc ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số tại cơ quan quản lý nhà nước còn hướng đến thay đổi cách quản lý, khai thác và kết nối toàn bộ chuỗi logistics, các cảng biển.
Sau khi mở rộng không gian phát triển, TP.HCM có thêm lợi thế từ cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, mạng lưới cảng sông, các khu công nghiệp và trung tâm sản xuất.
Tuy nhiên, các nguồn lực này chỉ tạo thành một hệ thống khi cảng biển, kho bãi, phương tiện vận tải, hãng tàu, doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thể trao đổi thông tin kịp thời.
Ông Phạm Anh Tuấn, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn Thiết kế Cảng - Kỹ thuật biển (Portcoast) kiêm Ủy viên BCH, Trưởng ban cảng biển - Hiệp hội Logistics và cảng biển TP.HCM cho rằng, những kết quả tại Cảng vụ Hàng hải TP.HCM thời gian qua cho thấy chuyển đổi số đang làm thay đổi thực chất phương thức quản lý nhà nước về hàng hải, đặc biệt là thủ tục nhanh hơn, minh bạch hơn, giảm tiếp xúc trực tiếp, giảm chi phí cho doanh nghiệp và đồng thời nâng cao năng lực giám sát, điều hành.
Ông Võ Minh Tiến, Giám đốc Cảng vụ Hàng hải TP.HCM trao đổi với đại diện các doanh nghiệp hàng hải tại một hội nghị đối thoại.
Cũng theo ông Phạm Anh Tuấn, để tiến tới cảng thông minh trong kỷ nguyên cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, thì không chỉ ứng dụng các phần mềm quản lý hoạt động khai thác mà còn cần chuyển đổi số toàn diện. Trong đó, số hóa cơ sở hạ tầng để xây dựng bản sao số (Digital Twin) toàn hệ thống cảng được xem là một nhiệm vụ của nhiều quốc gia có ngành cảng biển phát triển.
Ông Phạm Anh Tuấn cho hay, thời gian qua, Cảng vụ Hàng hải TP.HCM đã phối hợp cùng Portcoast và UBND tỉnh BRVT (trước đây) số hóa toàn diện cảng biển BRVT, xây dựng mô hình số 3D từ hiện trạng đến quy hoạch phát triển, từ cầu cảng, bến cảng, cơ sở hạ tầng công cộng hàng hải cho đến hạ tầng kết nối, các khu vực phát triển sau cảng.
Đây là nền tảng quan trọng để phát triển bản sao song sinh kỹ thuật số (Digital Twin) toàn bộ hệ thống cảng biển thành phố. TP.HCM là địa phương đầu tiên thực hiện được việc này.
Bước tiếp theo cần đi xa hơn việc số hóa thủ tục, hướng tới kết nối dữ liệu giữa Cảng vụ, doanh nghiệp cảng, hoa tiêu, lai dắt, hãng tàu và logistics. Khi dòng dữ liệu được liên thông cùng dòng hàng hóa và tàu thuyền… mới hình thành được hệ sinh thái cảng biển - logistics số, nền tảng của cảng thông minh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.