Hàng loạt chuyến bay tăng cao trong dịp Quốc khánh 2/9 đặt áp lực lên năng lực khai thác tại các sân bay lớn. Điều tiết luồng bay chủ động là giải pháp giúp hạn chế tình trạng máy bay phải “xếp hàng” trên trời.
Giữ an toàn trước áp lực tăng chuyến
Trong những ngày nhu cầu đi lại bằng đường hàng không tăng cao dịp Quốc khánh 2/9, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) tăng cường điều tiết luồng không lưu, bố trí nhân lực trực 24/7 và kiểm soát chặt các yếu tố thời tiết, kỹ thuật nhằm hạn chế ùn tắc, giảm thời gian tàu bay phải chờ, nhưng tuyệt đối không đánh đổi an toàn để tăng năng lực khai thác.
Kíp trực tại Đài Kiểm soát không lưu Tân Sơn Nhất sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ, bảo đảm an toàn, điều hòa hoạt động bay trong dịp cao điểm (Ảnh: VATM).
Từ 0h ngày 28/8 đến 24h ngày 3/9, VATM triển khai các biện pháp tăng cường bảo đảm an toàn hoạt động bay trên toàn hệ thống. Tùy diễn biến mật độ bay, thời tiết và tình trạng khai thác, các biện pháp có thể được kéo dài khi cần thiết.
Trong đó, ba sân bay quốc tế Nội Bài, Đà Nẵng và Tân Sơn Nhất được xác định là những khu vực cần đặc biệt chú trọng điều tiết lưu lượng, hạn chế nguy cơ ùn tắc khi nhu cầu khai thác tăng cao.
Điểm đáng chú ý trong phương án phục vụ cao điểm lần này là nguyên tắc được VATM đặt lên hàng đầu: không đánh đổi an toàn, an ninh để lấy năng lực khai thác, tỷ lệ đúng giờ hay mục tiêu giảm chậm, hủy chuyến.
Khi nhu cầu vượt khả năng tiếp nhận, điều kiện khai thác suy giảm hoặc xuất hiện rủi ro chưa được kiểm soát đầy đủ, các đơn vị sẽ phối hợp điều tiết luồng không lưu thay vì cố gắng duy trì sản lượng bằng mọi giá. Mục tiêu là hạn chế ùn tắc và giảm tình trạng tàu bay phải bay chờ trên không.
Để làm được điều này, VATM tăng cường công tác quản lý luồng không lưu (ATFM), liên tục cập nhật kế hoạch khai thác dựa trên nhu cầu bay, năng lực sân bay, tình trạng vùng trời và diễn biến thời tiết.
Trung tâm Quản lý luồng không lưu được yêu cầu theo dõi sát tình hình, phối hợp với các cơ sở điều hành bay, cảng hàng không và hãng hàng không để chủ động đưa ra phương án điều tiết khi nhận thấy nguy cơ quá tải.
Tại Nội Bài và Tân Sơn Nhất, các Trung tâm Kiểm soát tiếp cận - tại sân cũng phối hợp với cảng hàng không tổ chức điều hành tàu bay khởi hành theo mô hình Phối hợp ra quyết định tại cảng hàng không, sân bay (A-CDM). Việc này nhằm hạn chế thời gian tàu bay phải chờ khởi hành, đồng thời giảm nguy cơ ùn tắc trên đường lăn và sân đỗ.
Kíp trực Trung tâm Khí tượng hàng không Nội Bài tăng cường theo dõi, quan trắc và cung cấp thông tin thời tiết phục vụ công tác điều hành bay.
Sẵn sàng ứng phó từ dưới mặt đất
Để bảo đảm hoạt động bay không bị gián đoạn, câu chuyện không chỉ nằm ở việc điều hành những chiếc máy bay trên bầu trời.
Trong cao điểm lễ, VATM yêu cầu các đơn vị kiểm tra kỹ hệ thống thiết bị chính và dự phòng, đường truyền, nguồn điện, máy phát, bộ lưu điện cùng các hệ thống thông tin, dẫn đường và giám sát.
Nhân lực tại những vị trí chủ chốt cũng được tăng cường. Các đơn vị phải bảo đảm đủ người có chuyên môn, kinh nghiệm; duy trì đầu mối phối hợp 24/7 và có phương án thay thế khi nhân sự chính không thể tiếp tục nhiệm vụ.
Đáng chú ý, yêu cầu về thời gian làm việc, nghỉ ngơi và kiểm soát mệt mỏi được đặt ra chặt chẽ. Nhân sự chưa đủ thời gian nghỉ, tự báo cáo mệt mỏi hoặc có dấu hiệu không bảo đảm sức khỏe sẽ không được bố trí thực hiện nhiệm vụ phát sinh đột xuất.
Một yếu tố khác có thể tác động trực tiếp đến hoạt động bay trong những ngày cao điểm là thời tiết.
Kíp trực tại Trung tâm Khí tượng hàng không Nội Bài được tăng cường theo dõi, quan trắc và cung cấp thông tin phục vụ điều hành bay. Các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như dông, mưa lớn, gió mạnh, gió đứt, sét, tầm nhìn thấp, mây thấp, bão, áp thấp nhiệt đới và ngập lụt được theo dõi liên tục để kịp thời cảnh báo, hỗ trợ các đơn vị điều hành.
Song song với đó, các biện pháp bảo đảm an ninh hàng không, an toàn thông tin và an ninh mạng cũng được tăng cường; việc kiểm soát người, phương tiện, hàng hóa và thiết bị ra vào khu vực hạn chế được thực hiện chặt chẽ.
Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng không duy trì trực 24/7, sẵn sàng kích hoạt phương án khi xảy ra tình huống khẩn nguy, tàu bay mất liên lạc hoặc tai nạn.
Trong cao điểm Quốc khánh, phía sau mỗi chuyến bay đúng hành trình không chỉ là phi công hay tiếp viên, mà còn có cả một hệ thống đang âm thầm theo dõi từng chuyến bay, từng thay đổi của thời tiết và năng lực khai thác.
Với phương án điều tiết từ sớm, tăng cường nhân lực, thiết bị và các lực lượng dự phòng, VATM hướng tới mục tiêu giữ cho hoạt động bay trong những ngày cao điểm an toàn, thông suốt và hạn chế tối đa tình trạng tàu bay phải chờ do quá tải năng lực phục vụ.