Từ ngày 9/10/2026, hai quy chuẩn kỹ thuật quốc gia mới về động cơ và ắc-quy xe mô tô điện, xe gắn máy điện chính thức có hiệu lực, với những thay đổi đáng chú ý về yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm và phạm vi áp dụng.
Siết yêu cầu an toàn đối với động cơ xe điện
Thông tư 12/2026/TT-BXD ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về động cơ sử dụng cho xe mô tô điện, xe gắn máy điện (QCVN 30:2026/BXD) và Thông tư 13/2026/TT-BXD ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ắc-quy sử dụng cho các loại xe này (QCVN 31:2026/BXD) chính thức có hiệu lực từ ngày 9/10/2026.
Các quy định mới về kiểm tra, thử nghiệm động cơ, ắc-quy xe mô tô, xe gắn máy điện chỉ áp dụng đối với hồ sơ đăng ký kiểm tra, đăng ký thử nghiệm và chứng nhận kể từ ngày 9/10/2026 (ảnh minh hoạ).
Hai quy chuẩn quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với động cơ và ắc-quy mới sử dụng cho xe mô tô điện, xe gắn máy điện trong hoạt động sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu.
Theo QCVN 30:2026/BXD, động cơ điện phải đáp ứng yêu cầu chống sự xâm nhập của sợi dây thép đường kính 1 mm vào bên trong động cơ khi thử nghiệm.
Phương pháp thử khả năng bảo vệ của lớp vỏ thiết bị điện nhằm bảo đảm an toàn, ngăn ngừa nguy cơ người ngồi trên xe vô tình chạm vào các linh kiện nguy hiểm bên trong. Đây cũng là yêu cầu liên quan đến việc bảo vệ người sử dụng trước nguy cơ mất an toàn điện.
Một thay đổi đáng chú ý khác là quy chuẩn mới bỏ hạng mục thử nghiệm khả năng bảo vệ chống lại tác động của tia nước đối với động cơ điện. Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, nội dung này đã được kiểm tra trong quá trình thử nghiệm toàn xe theo QCVN 14:2024/BGTVT – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe mô tô, xe gắn máy.
QCVN 30:2026/BXD cũng điều chỉnh quy định về mẫu thử, không còn phân biệt riêng động cơ điện nhập khẩu với động cơ sản xuất, lắp ráp trong nước.
Theo đó, mỗi kiểu loại động cơ điện sản xuất, lắp ráp hoặc mỗi lô hàng nhập khẩu đều phải có 2 mẫu thử. Mỗi mẫu phải đi kèm các cụm chi tiết cần thiết để động cơ có thể hoạt động bình thường.
Thay đổi cách thử nghiệm ắc-quy, bổ sung loại tháo rời
Đối với QCVN 31:2026/BXD, điểm mới đáng chú ý là bổ sung ắc-quy tháo rời vào phạm vi yêu cầu kỹ thuật.
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, đây là loại ắc-quy được thiết kế để người sử dụng có thể dễ dàng tháo khỏi xe và sạc bên ngoài. Một số hãng xe như VinFast, Honda, Yamaha hiện có các mẫu xe sử dụng loại ắc-quy này.
Bên cạnh việc mở rộng phạm vi áp dụng, quy chuẩn mới cũng điều chỉnh phương pháp thử ngâm nước đối với ắc-quy, ngoại trừ ắc-quy chì axit. Điều kiện thử nghiệm được thay đổi theo hướng sát hơn với thực tế vận hành.
Cụ thể, thay vì ngâm trong nước thông thường, ắc-quy được ngâm trong dung dịch nước muối NaCl có nồng độ từ 3,5% đến 5%. Dung dịch được pha bằng nước sạch dùng cho sinh hoạt và muối ăn.
Ắc-quy phải được ngâm liên tục trong 2 giờ, với mực dung dịch ngập đến mặt trên của bình. Sau khi kết thúc thử nghiệm, ắc-quy được lấy ra và đặt ở nơi khô ráo.
Động cơ, ắc-quy đã tiếp nhận hồ sơ trước ngày 9/10 vẫn áp dụng quy định cũ
Trao đổi với phóng viên Báo Xây dựng, lãnh đạo Trung tâm Thử nghiệm phương tiện giao thông đường bộ (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cho biết, các quy định mới chỉ áp dụng đối với hồ sơ đăng ký kiểm tra, đăng ký thử nghiệm và chứng nhận động cơ, ắc-quy kể từ ngày 9/10/2026.
Đối với các kiểu loại động cơ, ắc-quy đã được tiếp nhận hồ sơ đăng ký kiểm tra, thử nghiệm hoặc chứng nhận trước thời điểm này, việc kiểm tra, thử nghiệm và chứng nhận vẫn được thực hiện theo quy định tại thời điểm tiếp nhận hồ sơ.
Các báo cáo thử nghiệm động cơ, ắc-quy được cấp trước ngày 9/10/2026 vẫn có hiệu lực. Trong khi đó, báo cáo thử nghiệm động cơ được cấp theo quy định mới cũng được sử dụng để phục vụ chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.
Như vậy, hai quy chuẩn mới tập trung điều chỉnh yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm đối với động cơ, ắc-quy xe mô tô điện, xe gắn máy điện, đồng thời quy định rõ cách áp dụng đối với hồ sơ đã được tiếp nhận trước ngày có hiệu lực.