Chủ động từ sớm, ngăn nguy cơ gián đoạn hoạt động bay

Trước những sự cố hạ tầng kỹ thuật hàng không trên thế giới, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa, ứng phó, củng cố hệ thống dự phòng, quyết tâm bảo đảm hoạt động bay an toàn, liên tục.

Chủ động phòng ngừa, củng cố hạ tầng kỹ thuật

Theo đại diện VATM, hoạt động quản lý bay diễn ra liên tục 24/7, đòi hỏi mức độ an toàn cao và ngày càng phụ thuộc vào hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Vì vậy, nhận diện nguy cơ, kiểm soát rủi ro và chuẩn bị phương án ứng phó luôn là những nhiệm vụ trọng tâm của Tổng công ty.

Những sự cố kỹ thuật xảy ra tại một số tổ chức cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay trên thế giới thời gian gần đây càng cho thấy tầm quan trọng của năng lực chống chịu, duy trì và khôi phục hệ thống.

Trước yêu cầu đó, VATM đã ban hành Chỉ thị về tăng cường phòng ngừa và ứng phó sự cố hạ tầng kỹ thuật bảo đảm hoạt động bay, yêu cầu các cơ quan, đơn vị trực thuộc khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp. Trong đó, an toàn bay là ưu tiên cao nhất; công tác phòng ngừa phải được thực hiện từ sớm, không để xảy ra tình trạng bị động, bất ngờ.

Trọng tâm trước mắt là rà soát toàn diện hạ tầng, trang thiết bị và các hệ thống kỹ thuật phục vụ bảo đảm hoạt động bay. Việc đánh giá tập trung vào khả năng vận hành ổn định, mức độ sẵn sàng của hệ thống dự phòng và năng lực duy trì dịch vụ khi xảy ra sự cố.

Các đơn vị phải chủ động nhận diện nguy cơ tiềm ẩn, phát hiện, xử lý kịp thời những tồn tại trong quá trình vận hành; đồng thời đánh giá khả năng đáp ứng của hạ tầng trước các tình huống bất lợi.

Đối với những hệ thống đã khai thác lâu năm hoặc đang trong lộ trình thay thế, nâng cấp, VATM yêu cầu có giải pháp bảo đảm an toàn trong giai đoạn chuyển tiếp. Việc chờ đầu tư, nâng cấp không được làm ảnh hưởng đến chất lượng và tính liên tục của dịch vụ.

Cùng với đó, công tác bảo vệ dữ liệu, kiểm soát thay đổi và bảo đảm khả năng khôi phục hệ thống được tăng cường. Các phương án dự phòng phải được kiểm chứng trong thực tế, bảo đảm vận hành hiệu quả khi có tình huống phát sinh, tránh tình trạng chỉ đáp ứng yêu cầu trên hồ sơ.

Sẵn sàng ứng phó, không để gián đoạn an toàn bay

Song song với củng cố hạ tầng, VATM yêu cầu các đơn vị hoàn thiện phương án ứng phó sự cố phù hợp với điều kiện thực tế tại từng cơ sở. Trong đó, phải xác định rõ trách nhiệm chỉ huy, phân công nhiệm vụ và cơ chế phối hợp giữa lực lượng khai thác, kỹ thuật cùng các bộ phận liên quan.

Khi xuất hiện dấu hiệu có thể ảnh hưởng đến an toàn, các lực lượng phải chủ động trao đổi, đánh giá tình hình và triển khai ngay biện pháp xử lý thuộc thẩm quyền, không để chậm trễ. Người đứng đầu đơn vị chịu trách nhiệm trực tiếp trong tổ chức ứng phó, huy động nguồn lực và kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền đối với những tình huống vượt khả năng xử lý.

Cơ chế phối hợp với các cơ sở cung cấp dịch vụ không lưu, đơn vị quản lý luồng không lưu, cảng hàng không, hãng hàng không và các đơn vị liên quan cũng được chú trọng. Mục tiêu là bảo đảm thông tin được trao đổi kịp thời, thống nhất phương án điều tiết hoạt động bay và phối hợp khôi phục dịch vụ khi phát sinh sự cố.

Đặc biệt, VATM nhấn mạnh yêu cầu đặt an toàn bay lên hàng đầu trong mọi tình huống suy giảm hoặc gián đoạn dịch vụ. Các đơn vị phải chủ động đánh giá năng lực phục vụ thực tế, kịp thời điều chỉnh phương thức và lưu lượng khai thác theo thẩm quyền, tuyệt đối không để hoạt động bay vượt quá khả năng đáp ứng của hệ thống kỹ thuật và nhân lực.

Yếu tố con người và nguồn lực ứng phó cũng được xác định là mắt xích quan trọng. Các đơn vị phải bảo đảm lực lượng trực có đủ năng lực chuyên môn, bố trí nhân sự thay thế và cơ chế hỗ trợ khi cần thiết. Công tác bàn giao ca trực, quản lý thời gian làm việc và duy trì khả năng sẵn sàng phục vụ liên tục phải được thực hiện chặt chẽ.

Đối với công tác huấn luyện, diễn tập, VATM xác định đây là giải pháp quan trọng để kiểm chứng năng lực ứng phó trong thực tế. Nội dung diễn tập tập trung vào khả năng duy trì dịch vụ khi hệ thống gặp sự cố, chuyển đổi sang phương án dự phòng, phối hợp giữa các lực lượng và khôi phục hoạt động bình thường.

Thông qua diễn tập, các đơn vị có điều kiện nhận diện những điểm còn hạn chế trong quy trình xử lý, kịp thời điều chỉnh phương án, nâng cao kỹ năng ứng phó và hiệu quả phối hợp trong toàn hệ thống.

Việc khôi phục dịch vụ sau sự cố cũng phải được thực hiện thận trọng, có kiểm soát. Dịch vụ chỉ được từng bước đưa trở lại hoạt động khi các điều kiện kỹ thuật và khai thác đã được xác nhận đáp ứng yêu cầu an toàn. Sau mỗi sự cố, công tác đánh giá, phân tích nguyên nhân, khắc phục tồn tại và rút kinh nghiệm phải được thực hiện nghiêm túc, hướng tới ngăn ngừa nguy cơ tái diễn.

Ấn định tiến độ, gắn trách nhiệm đến từng đơn vị

Để Chỉ thị được triển khai thực chất, VATM đưa ra các mốc tiến độ cụ thể đối với từng nhóm nhiệm vụ.

Theo đó, các đơn vị phải hoàn thành kiểm tra ban đầu trong 72 giờ; xây dựng kế hoạch triển khai trong 7 ngày; hoàn thành rà soát, đánh giá các dịch vụ trọng yếu trong 30 ngày và hoàn thành đợt kiểm chứng, báo cáo kết quả trong 60 ngày kể từ ngày ban hành Chỉ thị.

Các cơ quan chuyên môn có trách nhiệm hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra và đánh giá kết quả thực hiện theo lĩnh vực được phân công. Các đơn vị trực tiếp triển khai phải xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực và thời hạn xử lý từng nhiệm vụ; duy trì kiểm tra định kỳ, diễn tập và kiểm chứng năng lực dự phòng, phục hồi theo kế hoạch.

Đại diện VATM khẳng định, việc ban hành và triển khai Chỉ thị thể hiện tinh thần chủ động, quyết liệt và trách nhiệm của Tổng công ty trong công tác bảo đảm an toàn hoạt động bay.

Đây không chỉ là giải pháp ứng phó trước những nguy cơ có thể phát sinh, mà còn là bước đi cần thiết để củng cố năng lực hạ tầng, nâng cao khả năng chống chịu và phục hồi của toàn hệ thống, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao đối với hoạt động quản lý bay trong giai đoạn mới.