Chuẩn hóa tiêu chuẩn thiết kế cho luồng tàu, đáp ứng nhu cầu trong bối cảnh mới
Dự thảo tiêu chuẩn quốc gia mới đề xuất nâng yêu cầu thiết kế luồng tàu, khu nước cảng biển, chú trọng an toàn khai thác, hiệu quả đầu tư và bảo vệ môi trường.
Cập nhật tiêu chuẩn thiết kế luồng tàu
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) “Công trình cảng biển - Yêu cầu thiết kế”, trong đó cập nhật nhiều quy định về thiết kế luồng tàu, khu nước và báo hiệu hàng hải, hướng tới đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn và tiệm cận các tiêu chuẩn tiên tiến trên thế giới.
Trong việc thiết kế và thi công luồng tàu, một trong những vấn đề quan trọng cần tính toán là yếu tố bảo vệ môi trường (Ảnh minh họa).
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là điều chỉnh các yêu cầu thiết kế luồng tàu và khu nước, áp dụng cho luồng vào cảng biển, luồng trên biển hở, cảng chịu ảnh hưởng của thủy triều và khu nước của cảng.
Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, thiết kế luồng hàng hải hiện vẫn áp dụng TCVN 11419:2016. Sau hơn 10 năm, tiêu chuẩn này đã bộc lộ một số nội dung chưa đầy đủ, chưa được cập nhật theo sự phát triển của khoa học, công nghệ và thực tiễn khai thác.
Dự thảo mới tham khảo tiêu chuẩn thiết kế công trình cảng biển của Nhật Bản (OCDI), trong đó có phiên bản OCDI 2020. Đáng chú ý, phương pháp thiết kế luồng tàu được tiếp cận dựa trên tính năng chạy tàu, phù hợp với xu hướng đang được áp dụng rộng rãi trên thế giới.
Dự thảo cũng đặt ra yêu cầu xây dựng tiêu chuẩn quốc gia về thiết kế, bố trí báo hiệu hàng hải và đường thủy nội địa, nhằm khắc phục tình trạng các quy định hiện hành còn thiếu và chưa đồng bộ.
Tối ưu chi phí, bảo đảm an toàn và môi trường
Theo dự thảo, việc thiết kế luồng tàu phải được tính toán trên cơ sở đặc điểm loại tàu, lưu lượng phương tiện, điều kiện thời tiết và chế độ dòng chảy. Hướng tuyến được lựa chọn phải bảo đảm an toàn hàng hải, thuận lợi cho khai thác, duy tu, tối ưu chi phí xây dựng và tính đến khả năng phát triển của cảng trong tương lai.
Mực nước chạy tàu cũng được xác định trên cơ sở luận chứng kinh tế - kỹ thuật, cân đối giữa chi phí đầu tư, duy tu và những thiệt hại có thể phát sinh do tàu phải chờ đợi khi qua luồng, đồng thời đáp ứng yêu cầu thu hút các tàu có trọng tải lớn.
Các yêu cầu về chiều rộng luồng, cao trình đáy, mái dốc, tĩnh không và quy mô luồng cũng được chuẩn hóa. Đối với vũng quay tàu, thiết kế phải xem xét các yếu tố về gió, sóng, khí tượng và công trình lân cận để bảo đảm tàu có thể quay trở thuận tiện, an toàn.
Đáng chú ý, yêu cầu bảo vệ môi trường được nhấn mạnh xuyên suốt quá trình thiết kế và thi công luồng tàu. Các hoạt động như nạo vét, nổ mìn thanh thải và duy tu luồng có tác động trực tiếp đến môi trường sinh thái, do đó phải tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường hiện hành.
Việc cập nhật tiêu chuẩn được kỳ vọng tạo cơ sở kỹ thuật đồng bộ hơn cho công tác thiết kế, xây dựng và khai thác công trình cảng biển, đáp ứng yêu cầu phát triển đội tàu, cảng biển và bảo đảm an toàn hàng hải.