Sau vụ UAV xâm nhập khiến sân bay Tân Sơn Nhất 2 lần tạm dừng khai thác, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị sớm đầu tư hệ thống chuyên dụng để phát hiện, cảnh báo sớm và chế áp UAV trong trường hợp cần thiết.
Cục Hàng không Việt Nam vừa báo cáo Bộ Xây dựng về vụ việc tàu bay không người lái (UAV) xuất hiện tại khu vực hoạt động bay của Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất tối ngày 11/8.
Kíp trực Đài Kiểm soát không lưu Tân Sơn Nhất tổ chức điều hành hoạt động bay (ảnh: VATM).
Theo báo cáo, tối ngày 11/8, Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đã phải 2 lần tạm dừng khai thác do phát hiện thiết bị bay không người lái (UAV) xuất hiện trái phép tại khu vực cận sân bay, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hoạt động bay.
Cụ thể, lần 1 vào lúc 18 giờ 14 phút đến 19 giờ 14 phút, tổ lái chuyến bay 3S621 hành trình Tân Sơn Nhất - Hà Nội phát hiện UAV ở độ cao 1.800 feet (cách tàu bay khoảng 500m). Cùng thời điểm, tổ bay VJ601 cũng báo cáo phát hiện UAV cách sân bay 10 dặm ở độ cao 3.000 feet.
Sau khi tiếp nhận thông tin, Cảng vụ hàng không miền Nam ngay lập tức thông báo đến Trực ban Công an TP.HCM, Trung tâm An ninh hàng không quốc gia và Công an cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất để phối hợp xác minh, xử lý.
Cảng vụ hàng không miền Nam đã phối hợp với Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất, Công ty Quản lý bay miền Nam kích hoạt Tổ An toàn đường cất hạ cánh, trao đổi thống nhất tạm ngừng hoạt động các chuyến bay đi/đến Cảng, đồng thời điều hành, bảo đảm an toàn cho các chuyến bay.
Sau 60 phút kể từ thời điểm tổ lái báo cáo phát hiện UAV lúc 18 giờ 14 phút, Cảng HKQT Tân Sơn Nhất được đưa vào khai thác trở lại bình thường.
Tuy nhiên, vào lúc 19 giờ 34 phút đến 20 giờ 34 phút, Sư đoàn 367 thông báo phát hiện UAV cách sân bay khoảng 3km về hướng Tây Nam.
Ngay khi nhận thông tin, Cảng vụ hàng không miền Nam đã phối hợp với các đơn vị liên quan, kích hoạt Tổ An toàn đường cất hạ cánh, tạm ngừng hoạt động bay đi/đến Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất; tổ chức điều hành, bảo đảm an toàn cho các chuyến bay đang bay chờ, chuyển hướng.
Đến 20 giờ 34 phút cùng ngày, Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất được đưa vào khai thác trở lại bình thường.
Sự việc trên khiến hàng loạt chuyến bay bị ảnh hưởng bao gồm: 3 chuyến bay phải hạ cánh khẩn nguy do cạn nhiên liệu khi bay chờ; 24 chuyến bay phải chuyển hướng hạ cánh tại sân bay dự bị; 19 chuyến bay phải bay chờ trên không và 15 chuyến bay phải dừng chờ cất cánh.
Cục Hàng không Việt Nam đánh giá, qua sự việc, các đơn vị đã phối hợp công tác phát huy hiệu quả tại chỗ, triển khai các biện pháp phối hợp, xử lý góp phần kiểm soát nguy cơ và bảo đảm an toàn hoạt động bay.
Tuy nhiên, việc phát hiện và chế áp UAV hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào quan sát thủ công do thiếu hệ thống thiết bị chuyên dụng, phát hiện, cảnh báo sớm, khả năng chế áp UAV trong trường hợp cần thiết.
Để tăng cường hiệu quả quản lý, giám sát, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các sự việc liên quan đến UAV tại khu vực cấm bay, khu vực hạn chế bay của cảng hàng không, Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng báo cáo Ủy ban Quốc gia về An ninh hàng không và tạo thuận lợi hàng không sớm thống nhất giao trách nhiệm chủ trì cho cơ quan, đơn vị trên địa bàn cảng hàng không trong tình huống có UAV xâm nhập trái phép, ảnh hưởng đến các hoạt động bay hàng không dân dụng.
Cùng với đó, cần đầu tư trang bị hệ thống thiết bị chuyên dụng để phát hiện, cảnh báo sớm UAV và thiết bị chế áp UAV trong trường hợp cần thiết, không chỉ dừng lại ở mức độ xác minh bằng mắt thường hay thông báo thủ công như hiện nay.
Đồng thời, bổ sung, hoàn thiện các chế tài xử phạt hành chính và hình sự đủ mạnh đối với tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tàu bay không người lái.
Theo các chuyên gia, điểm khó nhất khi phát hiện UAV xâm nhập vùng trời sân bay không nằm riêng ở kích thước, tốc độ, độ cao hay khả năng đổi hướng, mà ở tổ hợp đặc tính "nhỏ - thấp - chậm - cơ động" của UAV.
UAV dân dụng có diện tích phản xạ radar rất nhỏ, thường bay thấp giữa nền nhiễu phức tạp của nhà cao tầng, cây cối, chim và phương tiện giao thông. Bên cạnh đó, UAV có thể dừng tại chỗ, đổi hướng đột ngột hoặc bay sát địa hình, trong khi radar hàng không truyền thống chủ yếu được thiết kế để giám sát máy bay có kích thước lớn, tốc độ cao và thường có thiết bị phát đáp.
UAV được phát hiện trong tối 11/8 ở độ cao khoảng 3.000 feet (tương đương 900m) và 1.800 feet (550m), có thời điểm chỉ cách máy bay khoảng 500m. Đây không còn là một flycam bay thấp thông thường mà mục tiêu đã đi vào khu vực có nguy cơ xung đột trực tiếp với tàu bay đang cất, hạ cánh.