Sáng 12/4, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi). Một trong những nội dung được đại biểu quan tâm là quy định về ngừng cung cấp điện, nước đối với các công trình xây dựng vi phạm.
Không phải quy định mới
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) quy định HĐND TP Hà Nội quy định việc ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với các công trình xây dựng vi phạm.
Đại biểu Phạm Văn Hoà (đoàn Đồng Tháp) đề nghị cân nhắc thận trọng quy định cắt điện, nước công trình xây dựng vi phạm. Ảnh: Media Quốc hội.
Trong đó, bao gồm các công trình xây dựng sai quy hoạch, không có giấy phép xây dựng; sai thiết kế được phê duyệt trong trường hợp được miễn giấy phép; công trình xây dựng trên đất bị lấn, chiếm; công trình thi công khi chưa có giấy chứng nhận hoặc thẩm duyệt, thẩm định thiết kế về phòng cháy chữa cháy; thi công không đúng thiết kế phòng cháy chữa cháy được thẩm duyệt, thẩm định; chưa có văn bản nghiệm thu phòng cháy chữa cháy đã đưa vào hoạt động;
Cơ sở kinh doanh dịch vụ vũ trường, kinh doanh dịch vụ karaoke không bảo đảm các điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy; cơ sở sản xuất, kinh doanh, công trình xây dựng vi phạm trong lĩnh vực môi trường mà không thực hiện yêu cầu về việc dừng hành vi vi phạm, quyết định của cơ quan có thẩm quyền về đình chỉ hoạt động hoặc biện pháp khắc phục hậu quả; công trình thuộc trường hợp phải phá dỡ và đã có quyết định di dời khẩn cấp của cơ quan có thẩm quyền.
Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) cho biết, quy định ngừng cấp điện, nước với các công trình xây dựng vi phạm là vấn đề quan trọng, trước đây Quốc hội đã từng không đồng ý khi xem xét Luật Thủ đô và các nghị quyết đặc thù.
Do đó, ông cho rằng cần làm rõ thực tiễn quản lý thời gian qua khi chưa áp dụng biện pháp trên có gặp vướng mắc hay không.
Cuối phiên thảo luận, giải trình tiếp thu, làm rõ ý kiến đại biểu Quốc hội nêu, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, khi ban hành Luật Thủ đô năm 2012, Quốc hội đã thảo luận về quy định ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình xây dựng vi phạm và không nhất trí, do đó trong Luật Thủ đô 2012 không có quy định này.
Tuy nhiên, khi sửa luật trên vào năm 2024, Quốc hội tiếp tục thảo luận, đồng thời chấp thuận biện pháp xử lý vi phạm trên.
Chính vì vậy, quy định cắt điện, nước với công trình xây dựng vi phạm tại dự thảo luật được tiếp tục kế thừa từ Luật Thủ đô 2024, không phải quy định mới.
Hiến kế giảm ô nhiễm môi trường Thủ đô
Quan tâm đến vấn đề môi trường và chất lượng không khí, đại biểu Phạm Văn Hoà nhấn mạnh: Tình trạng ô nhiễm không khí tại Hà Nội thời gian qua rất đáng lo ngại. Nguyên nhân ngoài yếu tố khách quan còn chủ yếu đến từ con người, như mật độ dân cư quá cao, tập trung dày đặc nhà cao tầng, cơ sở sản xuất, bệnh viện, trường học và cơ quan.
Để giải quyết căn cơ vấn đề này, ông kiến nghị cần đẩy mạnh giãn dân, di dời dân cư, các cơ sở sản xuất, nhà máy ra khỏi khu vực nội đô; di dời các chung cư xuống cấp, không nên tiếp tục sửa chữa kéo dài đi đôi với đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội để tái định cư; từng bước cải thiện điều kiện sống tại các khu dân cư chật hẹp, hạ tầng yếu kém.
Đại biểu Tạ Đình Thi (đoàn TP Hà Nội) nhấn mạnh giải pháp vùng phát thải thấp và giao thông xanh để giảm ô nhiễm Thủ đô. Ảnh: Media Quốc hội.
Cùng thảo luận, đại biểu Tạ Đình Thi (đoàn TP Hà Nội) đánh giá cao dự thảo luật cho phép hỗ trợ di dời các cơ sở làng nghề gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư, phù hợp với thực tiễn khi tỷ lệ cụm công nghiệp, làng nghề có hệ thống xử lý nước thải còn thấp (hiện chỉ có 31,5% cụm công nghiệp và 16,6% làng nghề có hệ thống xử lý nước thải).
Tuy nhiên ông cho rằng cần có có cơ chế tài chính đủ mạnh như cho phép Hà Nội được giữ lại cơ bản hoặc toàn bộ số phí thu từ bảo vệ môi trường như phí bảo vệ môi trường khí thải, nước thải và trích tối thiểu 20% tăng thu ngân sách từ đất theo quy định tại Điều 21 để lập Quỹ phát triển xanh của Thủ đô.
Quỹ này ưu tiên cho di dời và tái định cư theo đúng quan điểm của Nghị quyết 15, theo hướng nhiệm vụ địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm gắn với các nguồn lực thực sự.
Ông cũng nhấn mạnh giải pháp vùng phát thải thấp và giao thông xanh. Dự thảo luật đã giao HĐND thành phố quyết định phạm vi, lộ trình và các biện pháp hạn chế phương tiện cá nhân, theo đại biểu, để tránh tác động đột ngột đến xã hội, cần bổ sung chính sách đầu tư hạ tầng thay thế (như đường sắt đô thị, xe buýt nhanh).
Hạ tầng này phải đi trước một bước hoặc thực hiện đồng thời với các vùng phát thải thấp, phấn đấu đến năm 2030 hoàn thành 100km đường sắt đô thị theo đúng mục tiêu của Bộ Chính trị đã đề ra.
Nhấn mạnh xử lý các khu chung cư cũ, xuống cấp, tiềm ẩn nguy hiểm là vấn đề cấp bách của Thủ đô hiện nay, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) đề nghị dự thảo luật cần thể hệ quan điểm, định hướng mạnh mẽ hơn đối với vấn đề này.
Ông cho rằng quy định lấy ý kiến người dân để cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ nếu vẫn giữ ở tỷ lệ 70% đồng ý như hiện nay là quá cao, sẽ gây khó khăn trong triển khai và khó có thể giải quyết dứt điểm tình trạng chung cư cũ trên địa bàn Hà Nội.