Theo dự thảo quy chuẩn mới, các cơ sở đăng kiểm không chỉ được đánh giá trước khi cấp chứng nhận mà còn phải chịu giám sát định kỳ, duy trì các điều kiện hoạt động và đáp ứng yêu cầu về chất lượng dịch vụ kiểm định.
Đánh giá toàn diện điều kiện và năng lực đăng kiểm
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về kiểm định xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở đăng kiểm xe cơ giới, cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, thay thế QCVN 103:2026.
Bộ Xây dựng đề xuất ngoài đánh giá ban đầu, các cơ sở đăng kiểm còn phải được giám sát và đánh giá định kỳ nhằm nâng cao trách nhiệm của các cơ sở (ảnh minh hoạ).
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là bổ sung phụ lục quy định phương thức đánh giá và chứng nhận sự phù hợp, trong đó nhấn mạnh việc đánh giá ban đầu, giám sát định kỳ và đánh giá định kỳ đối với các cơ sở đăng kiểm.
Theo dự thảo, cơ sở đăng kiểm xe cơ giới và cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy phải được đánh giá, chứng nhận sự phù hợp với quy chuẩn thông qua việc đánh giá quá trình, dịch vụ đăng kiểm và hệ thống quản lý; đồng thời chịu sự giám sát định kỳ trong thời gian hiệu lực của chứng nhận.
Ở bước đánh giá ban đầu, tổ chức đánh giá phải xem xét sự phù hợp của cơ sở vật chất, dây chuyền, thiết bị; năng lực của đăng kiểm viên; hệ thống quản lý và các quy trình kiểm soát hoạt động, cung cấp dịch vụ của cơ sở đăng kiểm.
Bên cạnh đó, hoạt động đánh giá còn bao gồm chứng kiến trực tiếp quá trình đăng kiểm trong phạm vi chứng nhận; kiểm tra hồ sơ, dữ liệu kết quả kiểm định trong quá trình chạy thử dây chuyền; xem xét việc kiểm soát phương tiện đo, thiết bị kiểm tra và phần mềm có ảnh hưởng đến kết quả đăng kiểm.
Các quy trình xử lý khiếu nại, xử lý sự không phù hợp và thực hiện hành động khắc phục cũng là những nội dung được xem xét, cùng với các yêu cầu khác theo quy chuẩn.
Quy định thời hạn giám sát định kỳ
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, cơ sở đăng kiểm xe cơ giới sẽ phải được giám sát định kỳ tối thiểu một lần trong thời gian không quá 24 tháng kể từ ngày được cấp chứng nhận. Đối với cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, thời hạn giám sát định kỳ tối thiểu một lần là không quá 36 tháng kể từ ngày cấp chứng nhận.
Nội dung giám sát tập trung vào việc đánh giá hệ thống quản lý, quá trình cung cấp dịch vụ đăng kiểm và chứng kiến trực tiếp hoạt động đăng kiểm. Tổ chức đánh giá cũng kiểm tra các thiết bị, phương tiện đo có ảnh hưởng đến kết quả kiểm định; lựa chọn ngẫu nhiên hồ sơ, dữ liệu đăng kiểm để kiểm tra; đánh giá năng lực đăng kiểm viên và xem xét việc giải quyết khiếu nại, xử lý sự cố, sự không phù hợp, cũng như các hành động khắc phục.
Những thay đổi có ảnh hưởng đến phạm vi chứng nhận cũng thuộc diện được xem xét trong quá trình giám sát, nhằm bảo đảm cơ sở đăng kiểm tiếp tục đáp ứng các yêu cầu đã được chứng nhận.
Đáng chú ý, nếu phát hiện sự không phù hợp nghiêm trọng có khả năng ảnh hưởng đến tính đúng đắn của kết quả kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện, tổ chức chứng nhận phải thông báo cho đơn vị trực thuộc UBND cấp tỉnh, thành phố có trách nhiệm. Đây sẽ là căn cứ để xem xét thực hiện các biện pháp theo quy định, bao gồm tạm đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động.
Việc bổ sung các yêu cầu đánh giá, giám sát định kỳ được kỳ vọng góp phần tăng cường kiểm soát chất lượng dịch vụ kiểm định (ảnh minh hoạ).
Duy trì điều kiện hoạt động theo hồ sơ được chứng nhận
Ngoài hoạt động giám sát, dự thảo còn quy định nội dung đánh giá định kỳ nhằm kiểm tra việc duy trì hoạt động của cơ sở đăng kiểm theo hồ sơ đã được chứng nhận.
Việc đánh giá căn cứ vào kết quả của lần đánh giá ban đầu và các năm trước đó, đồng thời xem xét báo cáo về những thay đổi, nếu có, đã được cập nhật, bổ sung trong hồ sơ chứng nhận.
Các nội dung trọng tâm gồm điều kiện cơ sở vật chất, dây chuyền, thiết bị; hệ thống quản lý và quy trình kiểm soát hoạt động; việc kiểm soát phương tiện đo, thiết bị kiểm tra, phần mềm có ảnh hưởng đến kết quả đăng kiểm; năng lực đăng kiểm viên và chất lượng thực hiện quy trình đăng kiểm.
Tổ chức đánh giá cũng trực tiếp chứng kiến hoạt động đăng kiểm trong phạm vi chứng nhận, kiểm tra ngẫu nhiên hồ sơ, dữ liệu kết quả kiểm định và xem xét hồ sơ xử lý khiếu nại, sự không phù hợp, các biện pháp khắc phục.
Việc bổ sung các yêu cầu đánh giá, giám sát định kỳ được kỳ vọng góp phần nâng cao trách nhiệm duy trì điều kiện hoạt động của cơ sở đăng kiểm, tăng cường kiểm soát chất lượng dịch vụ và hạn chế nguy cơ sai lệch trong kết quả kiểm định phương tiện.