Lần đầu tiên trong lịch sử, Hà Nội khởi công đồng thời 5 tuyến metro quy mô lớn, mở ra chương mới cho quá trình phát triển hạ tầng và tái cấu trúc không gian đô thị. Với tổng chiều dài hơn 300 km, các dự án được kỳ vọng sẽ định hình diện mạo Thủ đô.
5 tuyến đường sắt đô thị với hơn 1,3 triệu tỷ đồng, hoàn thành năm 2030
Sáng 22/6, Hà Nội đồng loạt khởi công 5 dự án đường sắt đô thị cùng 3 dự án nhà ở cho thuê trên địa bàn. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong hành trình hiện thực hóa Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cùng các đơn vị, lãnh đạo của Trung ương và Hà Nội thực hiện nghi thức khởi công loạt dự án.
Phát biểu tại buổi lễ, Vũ Đại Thắng cho biết, theo Quy hoạch Tổng thể Thủ đô, Hà Nội sẽ phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm, hình thành các cực tăng trưởng mới được kết nối bằng hệ thống hạ tầng hiện đại, đồng bộ.
Trong định hướng đó, đường sắt đô thị được xác định là hạ tầng khung chiến lược, giữ vai trò dẫn dắt phát triển không gian đô thị và tái cấu trúc hệ thống giao thông của Thủ đô.
"Việc khởi công đồng thời 5 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 303,5 km đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn đầu tư các tuyến đơn lẻ sang từng bước hình thành mạng lưới đường sắt đô thị đồng bộ, hiện đại trên quy mô toàn thành phố. Đây là chương trình đầu tư đường sắt đô thị có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của Hà Nội, đồng thời là một trong những chương trình đầu tư hạ tầng đô thị lớn nhất cả nước được triển khai trong cùng một thời điểm", ông Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.
Năm tuyến đường sắt đô thị được khởi công gồm tuyến số 1, tuyến số 2, tuyến số 8, tuyến số 10 và tuyến số 14.
Tuyến số 1: Trục kinh tế Bắc - Nam
Tuyến số 1 có lộ trình: Thường Tín – Tam Hưng – Thượng Phúc – Dân Hòa – Khu công nghiệp đường sắt – Ngọc Hồi – ga Hà Nội – Yên Viên – Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm – sân bay Nội Bài.
Đây được xác định là hành lang kinh tế chủ đạo theo hướng Bắc – Nam, kết nối trực tiếp các đầu mối giao thông quốc gia và quốc tế, đặc biệt là ga đường sắt tốc độ cao và sân bay quốc tế Nội Bài.
Tuyến số 2: Cửa ngõ đối ngoại của Thủ đô
Tuyến số 2 có lộ trình: Sân bay Nội Bài – Trần Hưng Đạo – Thượng Đình – Thường Tín – Tam Hưng – Thượng Phúc – Dân Hòa.
Tuyến đóng vai trò cửa ngõ đối ngoại quan trọng, kết nối trung tâm Hà Nội với cảng hàng không quốc tế lớn nhất miền Bắc, đáp ứng nhu cầu đi lại và giao thương ngày càng tăng.
Tuyến số 8: Hành lang chiến lược Đông - Tây
Tuyến số 8 đi qua Hòa Lạc – Sơn Đồng – Mai Dịch – Vành đai 3 – Lĩnh Nam – Dương Xá.
Đây là tuyến giao thông chiến lược theo hướng Đông – Tây, kết nối Khu công nghệ cao Hòa Lạc với các khu vực phát triển công nghiệp, logistics và đô thị phía Đông thành phố.
Tuyến số 10: Vành đai giao thông thông minh
Tuyến số 10 có lộ trình: Đông Anh – Võ Chí Công – Vành đai 3 – Vành đai 2,5 – Times City – Đông Anh.
Tuyến được kỳ vọng trở thành vành đai giao thông thông minh, kết nối các đô thị và cực tăng trưởng mới, góp phần giảm áp lực lên khu vực nội đô lịch sử.
Tuyến số 14: Hiện thực hóa mô hình "đô thị 15 phút"
Tuyến số 14 kết nối Cầu Thăng Long – Hồng Hà – Gia Lâm, tạo liên kết giữa khu vực phía Tây và các đại đô thị phía Đông.
Khi hoàn thành, tuyến sẽ mở rộng không gian phát triển đô thị, tạo động lực cho các khu vực mới và từng bước hiện thực hóa mô hình "đô thị 15 phút".
Việc đồng loạt triển khai 5 tuyến metro không chỉ mở ra chương mới cho hạ tầng giao thông Thủ đô mà còn đặt nền móng cho một Hà Nội kết nối hơn, xanh hơn và phát triển bền vững trong nhiều thập niên tới.
Cả 5 tuyến đường sắt đô thị được khởi công hôm nay sẽ cơ bản hoàn thành vào năm 2030. Ảnh minh hoạ.
Hơn 200 dây chuyền thi công được huy động
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Việt Quang, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Vingroup, nhận định việc đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị là dấu mốc đặc biệt quan trọng trong tiến trình phát triển hạ tầng của Hà Nội.
Theo ông Quang, các dự án không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống giao thông công cộng hiện đại mà còn tạo nền tảng để tái cấu trúc không gian đô thị, kết nối các cực tăng trưởng mới, rút ngắn thời gian di chuyển và từng bước thay đổi thói quen đi lại của người dân.
Ông cho biết, đây đều là những công trình quy mô lớn, yêu cầu kỹ thuật cao, liên quan đến nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều khu dân cư và hệ thống hạ tầng hiện hữu.
Với vai trò tổng thầu EPC của cả 5 dự án, liên danh Vinhomes – VinSpeed cam kết triển khai các công trình bằng tinh thần chuyên nghiệp, kỷ luật và khoa học; đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn lao động, an toàn giao thông, bảo vệ môi trường và trật tự đô thị.
"Chúng tôi sẽ huy động tối đa nguồn lực, tổ chức thi công bài bản, lựa chọn đội ngũ có năng lực và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý tiến độ, chất lượng cũng như an toàn. Liên danh sẽ nỗ lực cao nhất để bảo đảm các công trình được triển khai đúng quy định, đúng thiết kế, đúng tiêu chuẩn; hạn chế tối đa ảnh hưởng đến đời sống người dân, giữ gìn vệ sinh môi trường, cảnh quan đô thị và an toàn tại khu vực thi công", ông Nguyễn Việt Quang nhấn mạnh.
Để chuẩn bị cho giai đoạn triển khai, liên danh Vinhomes – VinSpeed đã chủ động khảo sát toàn bộ các tuyến, làm việc với các nhà cung cấp để đặt hàng thiết bị đào hầm TBM, bổ sung hơn 200 dây chuyền thi công cọc khoan nhồi cùng hàng nghìn phương tiện, thiết bị phục vụ xây dựng.
Song song với đó, liên danh đang phối hợp với các đơn vị tư vấn hàng đầu đến từ châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc nhằm hoàn thiện thiết kế chi tiết, sẵn sàng cho giai đoạn thi công đồng loạt.
Theo kế hoạch, cả 5 tuyến đường sắt đô thị sẽ cơ bản hoàn thành vào năm 2030. Khi đi vào vận hành, mạng lưới metro này sẽ kết nối trực tiếp sân bay Nội Bài, ga Hà Nội, Ngọc Hồi, Hòa Lạc, Cổ Loa, Ocean Park cùng nhiều khu vực động lực của Thủ đô.
Không chỉ góp phần giảm áp lực giao thông, các dự án còn được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đối với nền kinh tế Hà Nội, thúc đẩy phát triển các khu đô thị mới, trung tâm dịch vụ, logistics, công nghiệp công nghệ cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Đây cũng được xem là nền tảng quan trọng để Hà Nội hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân trên 11% mỗi năm trong giai đoạn 2026 – 2035, hướng tới trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại và có sức cạnh tranh quốc tế.
Theo quy hoạch phát triển giao thông đô thị mới được Hà Nội phê duyệt, thành phố sẽ phát triển mạng lưới gồm 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 979 km. Hệ thống này được kỳ vọng trở thành "xương sống" của giao thông công cộng, góp phần giảm ùn tắc, hạn chế ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Đáng chú ý, toàn bộ 5 tuyến đường sắt đô thị mới khởi công đều được định hướng phát triển theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng). Theo đó, các khu vực dọc tuyến sẽ được quy hoạch đồng bộ về hạ tầng, dịch vụ, thương mại và nhà ở, qua đó khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, tạo ra các cực tăng trưởng mới cho thành phố.