Chỉ trong khoảng một giờ, cơn dông mạnh bao trùm sân bay Tân Sơn Nhất khiến hàng loạt chuyến bay phải điều chỉnh phương án khai thác. Trong giai đoạn chuyển mùa, nguy cơ dông nhiệt tiếp tục đặt ra thách thức đối với công tác điều hành bay.
Dông lớn giữa giờ cao điểm, nhiều chuyến bay phải bay chờ
Theo Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), dông mạnh xuất hiện chiều tối 4/11 khiến hoạt động bay tại sân bay Tân Sơn Nhất bị ảnh hưởng. Nhiều tàu bay phải bay chờ, bay lại; một chuyến phải chuyển hướng hạ cánh xuống sân bay dự bị Cam Ranh để bảo đảm an toàn.
Dông nhiệt xuất hiện bất chợt trong giai đoạn chuyển mùa có thể ảnh hưởng đến hoạt động khai thác tại các sân bay khu vực Nam Bộ (ảnh: VATM).
Theo VATM, bước sang tháng 11, khu vực Nam Bộ được dự báo chuyển sang mùa khô, thời tiết nhìn chung thuận lợi cho hoạt động hàng không. Tuy nhiên, trong giai đoạn giao mùa, dông nhiệt cục bộ vẫn có thể xuất hiện tại một số sân bay, gây ảnh hưởng đến điều kiện khai thác.
Thực tế, chiều tối 4/11, hoạt động bay tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất đã chịu tác động của một đợt dông mạnh. Các khối mây dông phát triển nhanh từ khu vực lân cận, sau đó di chuyển vào sân bay, gây mưa lớn, gió giật và làm giảm tầm nhìn.
Đến khoảng 18h, dông bắt đầu xuất hiện tại sân bay. Nửa giờ sau, mưa dông bao trùm khu vực, khiến tầm nhìn giảm còn 5.000 m. Đỉnh điểm vào khoảng 18h52, gió giật mạnh, tầm nhìn giảm sâu xuống còn 1.200 m. Mưa dông kéo dài đến khoảng 19h20 mới bắt đầu suy yếu.
Dù mưa giảm sau đó, khu vực sân bay vẫn liên tục ghi nhận dông sét. Tổng lượng mưa trong đợt này đạt hơn 39 mm.
Cảnh báo sớm, giảm nguy cơ chậm chuyến dây chuyền
Đại diện VATM cho biết, điểm đáng lo ngại không chỉ nằm ở lượng mưa mà còn ở đặc tính nguy hiểm của khối mây dông. Ban đầu, mây dông ảnh hưởng khu vực đầu đường băng, sau đó mở rộng, bao trùm toàn bộ đường cất hạ cánh, tác động trực tiếp đến điều kiện tiếp cận và hạ cánh của tàu bay.
Trước diễn biến thời tiết bất lợi, các cơ sở điều hành không lưu phải điều chỉnh phương án khai thác, ưu tiên bảo đảm an toàn cho các chuyến bay.
Đáng chú ý, dông mạnh xuất hiện đúng khung giờ cao điểm, khiến công tác điều phối hoạt động bay chịu áp lực lớn. Tại khu vực tiếp cận Tân Sơn Nhất, 9 tàu bay phải bay chờ trên không để đợi thời tiết cải thiện, trong đó có 3 tàu bay phải thực hiện bay lại.
Ở khu vực kiểm soát đường dài, lực lượng kiểm soát không lưu tổ chức điều tiết từ xa, hướng dẫn 11 tàu bay bay chờ nhằm giảm áp lực cho khu vực tiếp cận sân bay. Đặc biệt, một chuyến bay được hướng dẫn chuyển hướng hạ cánh xuống sân bay dự bị Cam Ranh do không đủ nhiên liệu để tiếp tục bay chờ.
Theo VATM, tình huống trên cho thấy vai trò quan trọng của công tác quan trắc, dự báo và cảnh báo khí tượng hàng không. Trong suốt thời gian dông phát triển, Trung tâm Khí tượng hàng không Tân Sơn Nhất liên tục cập nhật diễn biến thời tiết, cung cấp thông tin cho các cơ sở điều hành bay và đơn vị quản lý luồng không lưu.
Nhờ đó, các đơn vị có cơ sở chủ động điều tiết hoạt động bay, phối hợp với hãng hàng không xây dựng phương án khai thác phù hợp, hạn chế những ảnh hưởng bất lợi do thời tiết gây ra.
VATM cho biết, dông nhiệt là hiện tượng thường hình thành và phát triển nhanh ở vùng nhiệt đới, nhất là trong điều kiện độ ẩm cao, nắng nóng và thời tiết oi bức. Một cơn dông có thể chỉ kéo dài khoảng một giờ, nhưng vẫn gây tác động đáng kể đến hoạt động hàng không.
Tại Tân Sơn Nhất, với mật độ khai thác khoảng 44 - 46 chuyến bay mỗi giờ, một đợt dông ngắn cũng có thể ảnh hưởng đến nhiều chuyến bay, không chỉ tại sân bay mà còn gây xáo trộn hoạt động khai thác trên diện rộng.
Vì vậy, việc phát hiện sớm các dấu hiệu thời tiết bất lợi, liên tục cập nhật thông tin và phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các cảnh báo kịp thời giúp lực lượng điều hành bay chủ động xây dựng phương án ứng phó, vừa bảo đảm an toàn, vừa hạn chế tình trạng chậm, gián đoạn chuyến bay.
Đại diện VATM cho biết, thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ sở trực thuộc theo dõi sát diễn biến thời tiết trong giai đoạn chuyển mùa, nâng cao chất lượng dịch vụ khí tượng hàng không và tăng cường phối hợp trong điều phối, điều hành bay, nhằm bảo đảm an toàn và giảm thiểu tối đa ảnh hưởng của thời tiết bất lợi đến hoạt động hàng không.