Dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, tổng mức đầu tư dự kiến 134.000 tỷ đồng, đang được TP.HCM và nhà đầu tư gấp rút hoàn thiện hồ sơ để hướng tới mục tiêu khởi công ngày 2/9.
Dự án tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành do Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Đại Quang Minh làm nhà đầu tư, có tổng mức đầu tư dự kiến 134.000 tỷ đồng. Đây là một trong những dự án giao thông quy mô lớn đang được TP.HCM thúc đẩy triển khai.
Tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành được xác định là một trong những dự án giao thông quy mô lớn của TP.HCM.
Đây là dự án tiêu biểu trong nhóm các công trình, dự án trọng điểm dự kiến được khởi công, triển khai trong dịp Quốc khánh 2/9 năm nay, góp phần tạo động lực phát triển hạ tầng giao thông và tăng cường kết nối TP.HCM với sân bay quốc tế Long Thành.
Theo tiến độ cập nhật của Sở Xây dựng TP.HCM, đơn vị đang thẩm định hồ sơ tại cơ quan chuyên môn về xây dựng, đồng thời tổng hợp ý kiến của các cơ quan, chuyên gia. Nhận xét ban đầu cho thấy hồ sơ dự án chưa đủ điều kiện để phê duyệt, nhà đầu tư đang tiếp tục hoàn thiện.
Dự kiến trước ngày 20/8, Sở Xây dựng sẽ ban hành thông báo thẩm định của cơ quan chuyên môn về xây dựng.
Song song đó, Sở Tài chính đang phối hợp với nhà đầu tư và các bộ, ngành để tổ chức họp tổ thẩm định lựa chọn tư vấn thẩm tra. Sau khi có kết quả, nhà đầu tư sẽ thực hiện thủ tục cấp phép hoạt động cho nhà thầu nước ngoài, dự kiến hoàn thành trước ngày 16/8.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng đang phối hợp với nhà đầu tư thực hiện thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM), dự kiến hoàn thành trước ngày 20/8.
Đối với tổng mức đầu tư, UBND TP.HCM đã có văn bản đề nghị Kiểm toán Nhà nước cho ý kiến song song với quá trình thẩm định của Hội đồng thẩm định và cơ quan chuyên môn. Hội đồng thẩm định dự án đã được thành lập, kiện toàn nhưng chưa tổ chức họp.
Khu vực dự kiến sẽ là điểm đầu của dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành.
Đến thời điểm hiện tại, dự án vẫn còn một số vướng mắc. Một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay là chưa lựa chọn được nhà thầu tư vấn thẩm tra nước ngoài. Vì vậy, dự án chưa thể hoàn thiện Báo cáo thẩm tra giữa kỳ về phương án tuyến, vị trí công trình theo tuyến và phương án công nghệ, quy chuẩn, tiêu chuẩn chủ yếu áp dụng cho dự án.
Đây là nội dung cần được phê duyệt, chấp thuận để làm cơ sở tiếp tục thẩm định Báo cáo cuối kỳ của Báo cáo nghiên cứu khả thi.
Theo kế hoạch, các công việc này có thể được thực hiện song song theo quy định của pháp luật về đường sắt và Nghị định 123/2025. Tuy nhiên, Báo cáo thẩm tra giữa kỳ phải được phê duyệt trước khi hoàn thiện, thẩm định và phê duyệt Báo cáo cuối kỳ.
Việc chưa lựa chọn được tư vấn thẩm tra nước ngoài vì vậy đang tác động trực tiếp đến tiến độ chung của dự án.
Một vướng mắc khác là quỹ đất đối ứng. Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng nhà đầu tư đang phối hợp xác định danh mục quỹ đất đối ứng cho dự án. Sau khi rà soát, các cơ quan sẽ báo cáo UBND TP.HCM, Đảng ủy UBND TP.HCM và trình HĐND TP.HCM thông qua theo quy định.
Việc hoàn thiện quỹ đất đối ứng cũng được xác định là yếu tố có thể ảnh hưởng đến tiến độ dự án.
Ngoài ra, do tuyến đường sắt đi qua địa bàn TP.HCM và Đồng Nai, phương án thực hiện dự án phải được trình HĐND TP.HCM thông qua theo quy định của Nghị định 257. Nội dung này đang được Sở Tài chính chủ trì tham mưu.
Các vấn đề kỹ thuật liên quan đến ga Thủ Thiêm và ga trong sân bay Long Thành cũng cần tiếp tục được TP.HCM phối hợp với các bộ, ngành và UBND tỉnh Đồng Nai để xử lý.
Khu vực sân bay quốc tế Long Thành, nơi tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành dự kiến kết nối trực tiếp.
Theo tiến độ đang được xây dựng, UBND TP.HCM dự kiến phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi vào ngày 25/8, tiếp đó dự kiến phê duyệt thiết kế bản vẽ thi công vào ngày 29/8. Trên cơ sở đó, dự án được đặt mục tiêu khởi công ngày 2/9.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, việc đẩy nhanh dự án được thực hiện trong bối cảnh Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM đã thống nhất chuyển hình thức đầu tư từ đầu tư công sang PPP, đồng thời dự án được đưa vào chương trình của Thành ủy và báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy trong nhóm các dự án cấp bách cần triển khai ngay.
Tuy nhiên, với khối lượng công việc lớn trong thời gian còn lại không nhiều, dự án được đánh giá phải nỗ lực rất lớn mới có thể bảo đảm mục tiêu tiến độ, trong khi một số nội dung còn phụ thuộc vào các cơ quan ngoài TP.HCM như Kiểm toán Nhà nước và các bộ, ngành.
Đáng chú ý, Thông báo số 02-TB/BCĐ ngày 3/8/2026 của Ban Chỉ đạo Phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt trên địa bàn TP.HCM không yêu cầu dự án phải khởi công vào ngày 2/9/2026. Do đó, mốc 2/9 hiện được xác định là mục tiêu tiến độ đang được TP.HCM và nhà đầu tư thúc đẩy, trong khi các thủ tục quan trọng của dự án vẫn đang được hoàn thiện.
Theo phương án nghiên cứu, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành dài 47,7km, trong đó 11,5km qua TP.HCM và hơn 36km qua TP Đồng Nai. Tuyến bắt đầu từ ga Thủ Thiêm, đi qua Bình Trưng, Long Trường, chạy dọc hành lang Vành đai 3, vượt sông Đồng Nai và kết nối trực tiếp với sân bay quốc tế Long Thành.
Khi tiếp cận sân bay, tuyến dự kiến chuyển từ trên cao xuống đi ngầm để vào khu vực quy hoạch đường sắt của cảng hàng không, bố trí bên phải tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và kết thúc tại depot Cẩm Đường. Dự án được kỳ vọng tăng khả năng kết nối liên vùng, giảm áp lực cho đường bộ và tạo thêm phương thức tiếp cận sân bay Long Thành.