Bộ Xây dựng đề xuất bổ sung nhiều yêu cầu về vị trí lắp ghế trẻ em trên ô tô, đồng thời đưa ra quy định về hệ thống cảnh báo khi học sinh bị bỏ quên trên xe, trong đó cảnh báo phải được kích hoạt sau 1 - 3 phút kể từ khi tắt động cơ.
Quy định rõ vị trí lắp ghế trẻ em
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô (thay thế QCVN 09:2024/BGTVT).
Bộ Xây dựng đang xây dựng dự thảo QCVN về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô, bổ sung nhiều yêu cầu về vị trí lắp ghế trẻ em (ảnh minh hoạ).
Theo dự thảo, ô tô chở người dưới 8 chỗ, không kể chỗ người lái, có từ hai hàng ghế trở lên phải có tối thiểu một vị trí ISOFIX (hệ thống neo cố định ghế an toàn trẻ em vào khung xe, giúp lắp ghế trẻ em chắc chắn và đơn giản hơn so với chỉ dùng dây an toàn của ô tô) hoặc i-Size (chuẩn an toàn dành cho ghế trẻ em trên ô tô, được thiết kế để tăng khả năng tương thích và bảo vệ trẻ khi xảy ra va chạm) đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật.
Vị trí này phải được bố trí tại hàng ghế thứ hai, trừ trường hợp hàng ghế này chỉ có ghế quay mặt về phía sau. Khi đó, vị trí bắt buộc được bố trí tại hàng ghế tiếp theo có ghế hướng về phía trước, nếu có.
Nếu xe có vị trí ISOFIX, tối thiểu một vị trí phải đồng thời được trang bị hệ thống neo ISOFIX và neo trên ISOFIX Top Tether. Hệ thống này phải cho phép lắp đặt các hệ thống giữ trẻ em phù hợp với các tiêu chuẩn được quy định.
Đối với vị trí i-Size, xe phải có hệ thống neo ISOFIX và bề mặt tiếp xúc sàn phù hợp để sử dụng thiết bị chống xoay theo thiết kế của ghế an toàn trẻ em i-Size. Khả năng lắp đặt có thể được kiểm tra bằng hệ thống giữ trẻ em đã được phê duyệt hoặc các dưỡng kiểm tra theo quy định.
Dự thảo cũng yêu cầu các neo ISOFIX phải dễ nhận biết. Neo dưới ISOFIX hoặc chi tiết dẫn hướng lắp cố định phải nhìn thấy mà không cần nén đệm hoặc tựa lưng ghế. Trường hợp không thể nhìn trực tiếp, nhà sản xuất có thể bố trí dấu hiệu nhận biết cố định bằng biểu tượng ISOFIX.
Với neo trên ISOFIX Top Tether nằm dưới nắp che, nắp che phải có biểu tượng nhận biết và có thể tháo mở mà không cần dụng cụ. Vị trí i-Size cũng phải có biểu tượng nhận biết đặt ngay cạnh hệ thống neo dưới ISOFIX.
Trong một số trường hợp đặc thù, vị trí ISOFIX hoặc i-Size bắt buộc có thể được bố trí tại ghế hành khách phía trước, nhưng phải đáp ứng đồng thời các điều kiện được quy định về kết cấu xe, hệ thống truyền lực, tỷ lệ công suất trên khối lượng và công suất động cơ. Nếu vị trí này được bảo vệ bằng túi khí phía trước, xe phải có cơ cấu vô hiệu hóa túi khí tương ứng.
Dự thảo cũng miễn yêu cầu về số lượng vị trí ISOFIX hoặc i-Size bắt buộc nếu xe đã được trang bị hệ thống an toàn cho trẻ em tích hợp theo xe.
Bộ Xây dựng đề xuất xe chở học sinh phải phát cảnh báo sau 1-3 phút kể từ khi tắt động cơ, nhắc người lái kiểm tra nhằm tránh bỏ quên học sinh (ảnh minh hoạ)
Xe chở học sinh phải cảnh báo khi trẻ bị bỏ quên
Một điểm đáng chú ý khác là dự thảo bổ sung yêu cầu đối với hệ thống cảnh báo học sinh bị bỏ quên trên xe.
Theo đó, hệ thống có thể hoạt động tự động hoặc bằng tay, độc lập hoặc kết hợp với các hệ thống cảnh báo khác. Sau 1-3 phút kể từ khi tắt động cơ, hệ thống phải phát cảnh báo bằng đèn tín hiệu hoặc âm thanh bên trong xe, nhắc người lái kiểm tra nhằm tránh bỏ quên học sinh.
Nếu sau 1-3 phút kể từ khi phát cảnh báo trong xe mà công tắc tắt cảnh báo chưa được kích hoạt, hệ thống phải tiếp tục phát tín hiệu bằng đèn hoặc âm thanh ở bên ngoài xe, bảo đảm người đứng bên ngoài có thể nhận biết.
Đáng chú ý, hệ thống cảnh báo phải được cấp năng lượng từ ắc quy xe hoặc nguồn tích trữ năng lượng độc lập, bảo đảm vẫn hoạt động bình thường khi xe đã tắt hệ thống điện và trong thời gian xe dừng, đỗ.
Trường hợp xe không được trang bị các hệ thống cảnh báo trên, phải có hệ thống khác với chức năng tương tự. Hệ thống này phải có khả năng nhận diện học sinh bị bỏ quên sau khi lái xe và người quản lý đã rời khỏi xe, đồng thời truyền thông tin khẩn cấp tức thời tới lái xe, người quản lý học sinh hoặc trung tâm điều hành.
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam - cơ quan chủ trì soạn thảo dự thảo, QCVN 09:2024/BGTVT sau khi ban hành đã tạo cơ sở kỹ thuật cho việc kiểm tra, thử nghiệm và chứng nhận xe ô tô mới. Tuy nhiên, quá trình triển khai cho thấy một số yêu cầu cần tiếp tục được rà soát, chỉnh lý để thống nhất cách hiểu và phù hợp hơn với thực tiễn sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu.
Việc bổ sung các yêu cầu đối với ISOFIX/i-Size, hệ thống an toàn trẻ em, xe chở học sinh và cảnh báo học sinh bị bỏ quên được kỳ vọng góp phần tăng cường bảo vệ trẻ em, học sinh trong quá trình sử dụng phương tiện.