Giám sát hành trình giúp giảm 10 - 15% vi phạm tốc độ

Giám sát hành trình đang trở thành công cụ quan trọng giúp cơ quan chức năng kiểm soát tốc độ phương tiện, qua đó kéo giảm 10 - 15% vi phạm và nâng cao hiệu quả quản lý vận tải.

Giám sát vận tải bằng camera: Lợi ích rõ, rào cản vẫn lớn

Cục Đường bộ Việt Nam vừa có báo cáo gửi Bộ Xây dựng về việc triển khai ứng dụng đồng bộ các hệ thống giám sát trong lĩnh vực vận tải, bao gồm: thiết bị giám sát hành trình (GSHT), hệ thống cảnh báo lái xe buồn ngủ và camera giám sát hình ảnh trên phương tiện kinh doanh vận tải bằng ô tô.

Theo Cục Đường bộ, quy định lắp đặt thiết bị GSHT đối với xe kinh doanh vận tải đã được thực hiện từ năm 2009.

Đây là công cụ quan trọng giúp cơ quan quản lý theo dõi liên tục các thông tin như vị trí, tốc độ, hành trình, thời gian lái xe; đồng thời tạo cơ sở dữ liệu phục vụ xử lý vi phạm. Hệ thống này cũng góp phần hỗ trợ triển khai các chính sách đảm bảo an toàn giao thông, qua đó giảm thiểu tai nạn.

Việc nâng cao hiệu quả của thiết bị GSHT và camera giám sát không chỉ giúp minh bạch hóa hoạt động vận tải mà còn hỗ trợ kiểm soát phương tiện ra vào đối với lực lượng Hải quan, Biên phòng, cũng như phục vụ công tác thu thuế. Ngoài ra, dữ liệu từ hệ thống còn hỗ trợ điều tra tai nạn giao thông và phòng, chống tội phạm.

Trong giai đoạn 2020 - 2024, hệ thống GSHT đã mang lại nhiều kết quả tích cực: hơn 101.000 phương tiện bị thu hồi phù hiệu, biển hiệu; hơn 1 triệu phương tiện bị nhắc nhở, chấn chỉnh; hỗ trợ điều tra khoảng 275 vụ tai nạn giao thông. Đặc biệt, tỷ lệ vi phạm tốc độ đã giảm từ 15 - 20% so với trước khi áp dụng đồng bộ.

Tuy nhiên, việc triển khai lắp đặt camera giám sát theo quy định tại Nghị định 10/2020 vẫn còn nhiều hạn chế. Trong tổng số gần 200.000 phương tiện thuộc diện phải lắp đặt, mới chỉ có hơn 15.000 xe thực hiện, tương đương khoảng 7,8%.

Nguyên nhân chủ yếu là do các đơn vị vận tải gặp nhiều khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực vận tải hành khách. Trong thời gian dịch bệnh, hoạt động vận tải bị gián đoạn, nhiều thời điểm phải dừng hoạt động hoặc chỉ được chở tối đa 50% số ghế, dẫn đến doanh thu và sản lượng sụt giảm nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp vẫn còn tâm lý e ngại việc lắp đặt camera do lo sợ bị cơ quan quản lý giám sát chặt chẽ và xử lý các hành vi vi phạm thông qua hình ảnh truyền về.

Ứng dụng AI giám sát lái xe: Hướng đi mới trong quản lý vận tải

Trong bối cảnh yêu cầu bảo đảm trật tự, an toàn giao thông ngày càng cao, Cục Đường bộ Việt Nam đang đề xuất hàng loạt giải pháp nhằm siết chặt quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng thiết bị giám sát hành trình (GSHT) và camera trên xe kinh doanh vận tải.

Một trong những định hướng trọng tâm là hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến quản lý thiết bị GSHT, camera, phù hiệu và thời gian lái xe, bảo đảm rõ ràng, thống nhất và dễ thực thi. Đáng chú ý, cơ quan quản lý đề xuất bắt buộc sử dụng dữ liệu từ GSHT và hình ảnh camera trong công tác cấp phép, kiểm tra, xử lý vi phạm và quản lý lái xe.

Cùng với đó, các chế tài xử lý vi phạm sẽ được tăng cường, đặc biệt đối với hành vi không truyền dữ liệu, làm giả hoặc can thiệp dữ liệu từ thiết bị GSHT, cũng như không chấp hành quy định lắp đặt camera.

Công tác thanh tra, kiểm tra sẽ được đẩy mạnh cả định kỳ và đột xuất, tập trung vào các phương tiện không truyền hoặc truyền dữ liệu không đầy đủ. Danh sách phương tiện và doanh nghiệp vi phạm dự kiến được công khai thường xuyên nhằm tăng tính răn đe.

Đáng chú ý, đề xuất cũng nhấn mạnh việc phân định rõ trách nhiệm giữa các bên liên quan. Người đứng đầu đơn vị kinh doanh vận tải phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm nhiều lần; các đơn vị cung cấp thiết bị phải bảo đảm chất lượng, tính ổn định và độ tin cậy của dữ liệu. Đồng thời, tăng cường phối hợp giữa lực lượng Cảnh sát giao thông, Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan.

Về lâu dài, Cục Đường bộ Việt Nam định hướng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong giám sát vận tải. Hệ thống camera có thể tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) để nhận diện hành vi vi phạm của lái xe; dữ liệu được nâng cấp với dung lượng lưu trữ lớn hơn, bảo đảm lưu giữ hình ảnh, video tối thiểu 12 tháng và kết nối đồng bộ với hệ thống dịch vụ công quốc gia.

Đáng chú ý, phạm vi áp dụng thiết bị GSHT và camera được đề xuất mở rộng sang nhiều nhóm phương tiện như xe đưa đón học sinh, xe hợp đồng dưới 9 chỗ, xe vận tải nội bộ hoặc xe cá nhân từ 10 chỗ trở lên. Việc triển khai sẽ có lộ trình trong 3–5 năm, ưu tiên nhóm phương tiện có nguy cơ cao.

Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ cũng được đặt ra, bao gồm huy động nguồn lực từ ngân sách và xã hội hóa để nâng cấp hệ thống GSHT quốc gia, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ lẻ trong việc chuyển đổi, lắp đặt thiết bị theo tiêu chuẩn mới.