Các trường học lần đầu được phép ký hợp đồng lao động toàn thời gian với giáo viên, giảng viên đã nghỉ hưu từ ngày 1/9. Thông tư mới cũng mở rộng phạm vi hoạt động của nhà giáo thỉnh giảng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Thông tư 59/2026 quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/9, thay thế Thông tư 44/2011 và Thông tư 11/2013.
Quy định mới cho phép các trường sử dụng giáo viên, giảng viên đã nghỉ hưu theo hợp đồng lao động toàn thời gian.
Thông tư nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Nhà giáo cùng các luật liên quan, đồng thời tạo cơ sở pháp lý thống nhất để các cơ sở giáo dục sử dụng đội ngũ nhà giáo giàu kinh nghiệm.
Điểm mới đáng chú ý, lần đầu tiên các cơ sở giáo dục được ký hợp đồng lao động toàn thời gian với nhà giáo đã nghỉ hưu, nếu đáp ứng đủ điều kiện theo quy định. Trước đây, các văn bản chỉ điều chỉnh hoạt động thỉnh giảng.
Theo đó, quy định mới sẽ cụ thể về điều kiện ký hợp đồng, thời giờ làm việc, chế độ tiền lương, phụ cấp, quyền và trách nhiệm của nhà giáo cũng như của cơ sở giáo dục.
Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT cũng lưu ý việc sử dụng nhà giáo sau nghỉ hưu không được ảnh hưởng đến chiến lược phát triển đội ngũ kế cận, không thay thế nhà giáo cơ hữu và phải tuân thủ quy định của pháp luật lao động.
Quy định này giúp tận dụng nguồn nhân lực chất lượng cao đã nghỉ hưu, nhất là các chuyên gia, nhà khoa học và giảng viên giàu kinh nghiệm, đồng thời tạo cơ sở pháp lý để họ tiếp tục tham gia giảng dạy, nghiên cứu khoa học và nâng cao chất lượng đào tạo.
Mở rộng phạm vi hoạt động của nhà giáo thỉnh giảng. Bên cạnh quy định về nhà giáo sau nghỉ hưu, Thông tư 59 cũng sửa đổi toàn diện cơ chế quản lý hoạt động thỉnh giảng.
Nếu trước đây quy định chủ yếu tập trung vào hoạt động giảng dạy, thì nay phạm vi thỉnh giảng được mở rộng. Nhà giáo thỉnh giảng có thể tham gia hướng dẫn thực hành, nghiên cứu khoa học, biên soạn giáo trình, hướng dẫn khóa luận, luận văn, luận án và các hoạt động chuyên môn khác theo quy định.
Song song với đó, cũng thống nhất các khái niệm về nhà giáo thỉnh giảng, cơ sở thỉnh giảng và hợp đồng thỉnh giảng; đồng thời quy định rõ hơn về tiêu chuẩn, điều kiện, định mức giờ giảng, quyền và trách nhiệm của các bên.
Một điểm mới khác là phân định rõ việc áp dụng hợp đồng lao động hay hợp đồng dịch vụ tùy theo tính chất của hoạt động thỉnh giảng. Theo Bộ GD&ĐT, quy định này khắc phục những vướng mắc trước đây khi các văn bản cũ chưa làm rõ bản chất pháp lý của hoạt động thỉnh giảng.
Thông tư cũng bổ sung nhiều yêu cầu nhằm nâng cao trách nhiệm của các cơ sở giáo dục. Các trường phải xây dựng kế hoạch sử dụng nhà giáo thỉnh giảng, công khai danh sách trên trang thông tin điện tử (trừ một số trường hợp đặc thù), định kỳ đánh giá chất lượng giảng dạy, lấy ý kiến phản hồi của người học và sử dụng kết quả này làm căn cứ tiếp tục hoặc chấm dứt hợp đồng.
Đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau nghỉ hưu, cơ sở giáo dục phải công khai danh sách, chức danh theo vị trí việc làm và bảo đảm tỷ lệ sử dụng theo quy định về kiểm định chất lượng và quy mô đào tạo.
Bộ GD&ĐT cho biết ,kết quả công tác của đội ngũ này sẽ là một trong những căn cứ để xác định năng lực đào tạo, quy mô tuyển sinh và kiểm định chất lượng. Tuy nhiên, việc sử dụng nhà giáo sau nghỉ hưu không thay thế các điều kiện bắt buộc về đội ngũ nhà giáo cơ hữu.