Huấn luyện cứu nạn hàng hải: Giữ sự sống ngoài khơi từ những giờ rèn luyện khắc nghiệt

Đằng sau mỗi chuyến cứu nạn thành công là những giờ huấn luyện khắc nghiệt. Giữa biển động, lực lượng cứu nạn hàng hải không chỉ rèn kỹ năng mà còn tôi luyện bản lĩnh, giữ vững tinh thần để giành giật sự sống cho những người đang đối mặt hiểm nguy.

Rèn luyện trong sóng gió để không ai mất cơ hội sống

Một ngày nắng tháng Tư, chúng tôi theo chân lực lượng tìm kiếm cứu nạn hàng hải bước vào một đợt huấn luyện giữa vùng biển Hải Phòng.

Những cơn gió bất chợt đổi chiều khiến mặt nước chuyển màu xám đục, sóng dâng cao, dồn dập quất vào mạn tàu như thử thách ý chí của từng con người trên đó.

Nhưng chính trong khung cảnh khắc nghiệt ấy lại là "thời điểm vàng" của huấn luyện. Bởi ngoài thực tế, tai nạn không xảy ra khi trời yên biển lặng.

Chúng thường ập đến vào lúc con người ít sẵn sàng nhất. Và chỉ có rèn luyện trong gian khó mới có thể đổi lấy những cuộc cứu nạn thành công ngoài đời thực.

Ngay khi có lệnh tập trung, không khí trên tàu SAR 411 lập tức chuyển sang trạng thái khẩn trương nhưng đầy kỷ luật. Mỗi thuyền viên vào đúng vị trí, không một động tác thừa. Tất cả vận hành như một cỗ máy chính xác, nơi từng mắt xích đều quan trọng.

Với hàng chục năm kinh nghiệm, thuyền trưởng Nguyễn Mạnh Dũng chia sẻ: mọi quy trình đều bắt đầu từ những điều cơ bản nhất nhưng cũng là những điều sống còn.

Kiểm tra thiết bị, rà soát nhiên liệu, nước ngọt, lương thực… mọi thứ phải sẵn sàng trước khi con tàu rời bến. Khi có tin báo nạn, không có chỗ cho sự lúng túng, chỉ có hành động nhanh, đúng và đồng bộ.

Giữa con tàu chòng chành và làn sóng không ngừng dâng lên, các bài huấn luyện vẫn diễn ra liên tục: vận hành thiết bị điện hàng hải, duy trì thông tin liên lạc, hạ xuồng, tiếp cận mục tiêu trong điều kiện tầm nhìn hạn chế… Tất cả được thực hiện thuần thục, như thể đó không phải là tập luyện, mà là một cuộc cứu nạn thực sự.

Huấn luyện trên biển chưa bao giờ là điều dễ dàng. Sóng gió bào mòn thể lực, áp lực đè nặng lên tinh thần, và hiểm nguy luôn rình rập. Trong môi trường ấy, mọi sai sót dù nhỏ nhất cũng có thể phải trả giá. Vì thế, sự chính xác không chỉ là yêu cầu, mà là nguyên tắc sống còn.

Trên những con tàu như SAR 411, mỗi thuyền viên không chỉ giỏi một việc. Họ được đào tạo để có thể thay thế vị trí của nhau bất cứ lúc nào. Một người làm dây có thể điều khiển xuồng, một thợ máy cũng phải biết sơ cứu. Sự đa năng ấy tạo nên một tập thể linh hoạt, sẵn sàng ứng biến trước mọi tình huống.

Dẫu vậy, khi đối mặt với thực tế khắc nghiệt của biển cả, kinh nghiệm vẫn là thứ không thể thay thế. Những người dày dạn sẽ giữ vai trò then chốt, dẫn dắt và bảo vệ các thuyền viên trẻ. Sự kế thừa lặng lẽ ấy chính là nền tảng để lực lượng duy trì sức mạnh qua năm tháng.

Mỗi giờ huấn luyện trong thời tiết xấu không chỉ là rèn luyện kỹ năng. Đó là sự chuẩn bị cho những khoảnh khắc sinh tử ngoài kia, nơi họ phải chạy đua với thời gian, với sóng gió, và đôi khi là với chính ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.

Và ở đó, họ không chỉ làm nhiệm vụ. Họ đang giành giật lại sự sống cho những con người chưa từng quen biết bằng tất cả bản lĩnh, kỷ luật và lòng nhân ái.

Mỗi thao tác chậm một giây có thể trả giá bằng sinh mạng

Ông Vũ Anh Tuấn, Phó Giám đốc Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng hải khu vực I, cho biết công tác huấn luyện được triển khai song song ở hai môi trường: Trên bờ và ngoài biển.

Trên bờ, lực lượng cứu nạn rèn thể lực, luyện kỹ năng phòng cháy chữa cháy và xử lý các tình huống khẩn cấp giả định. Nhưng chỉ khi bước ra biển, mọi thứ mới thực sự bắt đầu. Đó là lúc họ đối diện với sóng cao, gió lớn, với những ngày biển phủ sương mù, tầm nhìn bị bó hẹp đến mức mong manh.

Trong tiếng gió rít và sóng gầm, việc phát hiện một nạn nhân nhỏ bé giữa đại dương bao la, rồi điều động con tàu lớn tiếp cận chính xác, không chỉ cần kỹ năng mà còn đòi hỏi sự tập trung tuyệt đối. Chính vì vậy, huấn luyện không đơn thuần là quy trình bắt buộc, mà là yếu tố quyết định để mỗi chuyến ra hiện trường đạt hiệu quả cao nhất.

"Có quen với sóng gió, anh em đi cứu nạn thực tế mới không bị mệt mỏi và giữ được sự tỉnh táo", ông Tuấn chia sẻ. Theo ông, huấn luyện không chỉ để thành thục thao tác, mà còn là cách rèn luyện bản lĩnh tinh thần.

Trong môi trường cứu nạn, áp lực luôn bủa vây: thời gian gấp gáp, tín hiệu cầu cứu khẩn thiết và sự hung dữ của thiên nhiên. Những yếu tố ấy có thể làm lung lay bất cứ ý chí nào. Vì thế, việc đặt mình vào hoàn cảnh khắc nghiệt nhất khi huấn luyện chính là cách để mỗi người xây dựng cho mình một "trái tim nóng và cái đầu lạnh".

Đặc thù của lực lượng tìm kiếm cứu nạn là luôn trong trạng thái sẵn sàng 24/7. Chỉ trong vòng 15 phút kể từ khi nhận lệnh, tàu phải rời bến. Để làm được điều đó, công tác bảo trì, kiểm tra trang thiết bị phải được duy trì liên tục.

Bởi khi ra khơi, con tàu không chỉ là phương tiện, mà là "phao cứu sinh" giữa biển lớn. Một quyết định thiếu chính xác hay một thao tác chậm trễ đều có thể phải trả giá bằng sinh mạng con người.

Sự chuẩn xác, kỷ luật và tình yêu nghề chính là sợi dây bền chặt gắn kết những "người lính áo cam" trên biển, giúp họ hoàn thành sứ mệnh cao cả: tìm lại sự sống cho những con người đang ở lằn ranh sinh tử.

Buổi huấn luyện khép lại khi chiều xuống. Tàu SAR 411 rẽ sóng trở về bờ. Trên những gương mặt sạm màu nắng gió, ánh mắt các thuyền viên vẫn sáng lên niềm tự hào lặng lẽ.

Với họ, không có bài tập nào là thừa, cũng không có sự chuẩn bị nào là đủ. Bởi ngoài khơi xa, sự bình yên của ngư dân và những con tàu vẫn đang được đặt cược vào chính những giờ rèn luyện khắc nghiệt hôm nay.

Video huấn luyện điều động xuồng tìm kiếm cứu nạn: