Sau khi hoàn thành chương trình mẫu giáo lớn, nhiều trẻ vẫn tiếp tục học hè tại trường mầm non do bố mẹ chưa có người chăm sóc. Thực tế này phản ánh khó khăn của không ít gia đình đô thị trong giai đoạn chuyển tiếp trước khi con bước vào lớp 1.
Trẻ sắp vào lớp 1 vẫn gắn bó với mầm non
Đằng sau hình ảnh những đứa trẻ háo hức chờ ngày vào lớp 1 là nỗi lo của nhiều phụ huynh về khoảng trống chăm sóc con trong ba tháng hè. Với không ít gia đình, giải pháp khả thi nhất vẫn là tiếp tục gửi con tại trường mầm non.
Đối với nhiều gia đình, trường mầm non vẫn là lựa chọn phù hợp nhất để trông giữ trẻ trong giai đoạn chuyển tiếp trước khi vào lớp 1.
Nhắc đến kỳ nghỉ hè trước khi con bước vào lớp 1, chị Nguyễn Phương (phường Cửa Nam, Hà Nội) cho biết bé vừa hoàn thành chương trình mẫu giáo lớn thì chỉ nghỉ ở nhà vài ngày đã quay lại trường mầm non học hè.
"Cả hai vợ chồng đều làm việc giờ hành chính, ông bà ở xa nên không có người hỗ trợ trông nom. Để cháu ở nhà thì không yên tâm, còn tìm nơi gửi mới cũng khó sắp xếp. Vì vậy, chúng tôi quyết định cho cháu tiếp tục học hè tại trường cũ", chị Phương nói.
Theo chị, việc duy trì sinh hoạt tại trường không chỉ giúp trẻ giữ nề nếp, có thêm cơ hội vui chơi, vận động mà còn hạn chế thời gian tiếp xúc với tivi, điện thoại trong những tháng nghỉ hè.
Câu chuyện của chị Phương cũng phản ánh thực tế của nhiều gia đình có con chuẩn bị vào lớp 1. Khi trường tiểu học chưa tổ chức các hoạt động dành cho học sinh mới, còn phụ huynh không thể nghỉ làm trong thời gian dài, kỳ nghỉ hè kéo dài trở thành bài toán không dễ giải.
Trong hoàn cảnh tương tự, chị Phạm Thị Thu (phường Ba Đình, Hà Nội) bày tỏ nỗi lo khi con bước vào kỳ nghỉ hè kéo dài trong khi bố mẹ vẫn phải đi làm. Quỹ nghỉ phép không đủ để ở nhà chăm con trong nhiều tháng, buộc gia đình phải tìm phương án thay thế. Sau nhiều lần cân nhắc, chị quyết định gửi con tại một cơ sở mầm non tư thục có dịch vụ trông giữ dịp hè.
Trong khi đó, anh Phạm Hữu Quốc (phường Giảng Võ, Hà Nội) cho biết gia đình từng tìm hiểu nhiều lớp kỹ năng và hoạt động trải nghiệm cho trẻ trong dịp hè. Tuy nhiên, phần lớn chương trình chỉ kéo dài vài giờ mỗi ngày nên khó đáp ứng nhu cầu của các gia đình có bố mẹ làm việc toàn thời gian.
"Nhiều khóa học chỉ diễn ra một, hai tiếng rồi kết thúc. Trẻ có thêm cơ hội trải nghiệm nhưng phụ huynh vẫn phải tiếp tục xoay xở cho quãng thời gian còn lại trong ngày", anh Quốc nói.
Theo anh Quốc, điều nhiều gia đình cần trong dịp hè không chỉ là các lớp học ngắn hạn mà còn là môi trường an toàn, ổn định để trẻ được vui chơi, sinh hoạt và rèn luyện kỹ năng trong suốt thời gian bố mẹ đi làm.
Ở góc độ quản lý, bà Phạm Thúy Phương, hiệu trưởng Trường Mầm non Bình Minh (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội) cho biết, nhu cầu gửi trẻ trong dịp hè xuất phát từ nhiều khó khăn thực tế của phụ huynh. Phần lớn cha mẹ vẫn phải đi làm, trong khi ông bà không ở gần hoặc không đủ điều kiện hỗ trợ chăm sóc. Với trẻ chuẩn bị vào lớp 1, nhiều gia đình cũng lo ngại về sự an toàn nếu để con ở nhà trong thời gian dài.
Bên cạnh nhu cầu trông giữ, không ít phụ huynh mong muốn con được duy trì môi trường sinh hoạt ổn định, tiếp tục vui chơi, giao lưu với bạn bè và rèn luyện các kỹ năng cần thiết trước khi bước vào bậc tiểu học.
"Từ thực tế đó, nhà trường luôn đồng hành cùng phụ huynh, tổ chức các hoạt động hè phù hợp nhằm tạo môi trường an toàn, thân thiện để trẻ phát triển kỹ năng và có sự chuẩn bị tốt trước khi bước vào lớp 1", bà Phương nói.
Theo bà Phương, điều quan trọng nhất không phải là học trước chương trình mà là chuẩn bị cho trẻ về tâm lý, sức khỏe và tính tự lập. Phụ huynh nên dành cho con một mùa hè cân bằng giữa vui chơi và trải nghiệm; rèn các kỹ năng tự phục vụ, duy trì nề nếp sinh hoạt khoa học, khuyến khích đọc sách, trò chuyện và khám phá thế giới xung quanh.
"Hành trang tốt nhất trước khi vào lớp 1 là một đứa trẻ khỏe mạnh, tự tin, biết tự phục vụ bản thân và hào hứng với môi trường học tập mới", bà Phương chia sẻ.
Ưu tiên kỹ năng hơn kiến thức
Trước thời điểm trẻ bước vào lớp 1, nhiều phụ huynh băn khoăn giữa việc cho con học trước chương trình hay tiếp tục gửi trẻ đến các lớp kỹ năng trong dịp hè. Tuy nhiên, các chuyên gia giáo dục cho rằng đây không nên là giai đoạn học kiến thức trước mà cần được tận dụng để giúp trẻ rèn luyện kỹ năng sống, phát triển tính tự lập và chuẩn bị tâm thế sẵn sàng cho môi trường học tập mới.
TS Vũ Thu Hương, nguyên giảng viên Khoa Giáo dục Tiểu học, Đại học Sư phạm Hà Nội, nhận định mùa hè trước khi vào lớp 1 là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng, giúp trẻ làm quen và chuẩn bị tâm thế cho môi trường học tập mới.
Bà cho rằng thay vì chỉ tìm nơi trông trẻ, phụ huynh nên tận dụng khoảng thời gian này để rèn luyện cho con các kỹ năng cần thiết như tự phục vụ bản thân, quản lý thời gian, xử lý khi bị lạc, ứng phó với người lạ hoặc các tình huống khẩn cấp.
"Lên tiểu học, các con sẽ không còn được chăm sóc sát sao như ở mầm non. Vì vậy, khả năng tự lập và thích nghi là những yếu tố rất quan trọng", TS Hương nói.
Chuyên gia giáo dục Nguyễn Thúy Uyên Phương, Chủ tịch Hội đồng Trường ICS cũng cho rằng, kỳ nghỉ hè nên là khoảng thời gian để trẻ nghỉ ngơi, gắn kết với gia đình và chuẩn bị tâm thế cho môi trường học tập mới.
Bà cho biết thực tế nhiều phụ huynh vẫn phải làm việc trong suốt dịp hè, trong khi không gian vui chơi phù hợp với trẻ nhỏ còn hạn chế. Vì vậy, việc tiếp tục gửi con tại các cơ sở giáo dục trong thời gian này là lựa chọn của nhiều gia đình.
Tuy nhiên, phụ huynh không nên chỉ xem các lớp hè là nơi trông giữ trẻ. Thay vào đó, cần ưu tiên những môi trường giúp trẻ phát triển tính tự lập, kỹ năng tự bảo vệ bản thân, tăng cường trải nghiệm và hình thành các thói quen sinh hoạt phù hợp với độ tuổi.
Mùa hè chuyển tiếp từ mầm non lên tiểu học là khoảng thời gian quan trọng để trẻ thích nghi với những thay đổi trong hành trình học tập. Hơn cả việc học trước kiến thức, điều cần thiết là tạo cơ hội để trẻ rèn luyện kỹ năng sống, nuôi dưỡng sự tự tin và khả năng thích ứng. Khi được chuẩn bị đúng cách, các em sẽ đón nhận môi trường mới một cách chủ động, hào hứng và vững vàng hơn.