Bức tranh kinh doanh trong năm 2025 của nhiều doanh nghiệp vận tải biển sáng lên những gam màu tích cực, song vẫn còn nhiều thách thức trong năm 2026.
Nhiều doanh nghiệp kinh doanh khởi sắc
Kết thúc năm 2025, Công ty CP Vận tải biển Vinaship công bố kết quả sản xuất kinh doanh hợp nhất tích cực khi doanh thu và lợi nhuận trong quý IV đều tăng trưởng so với cùng kỳ năm 2024.
Dù thị trường có nhiều biến động, song nhiều doanh nghiệp vận tải biển vẫn "vượt sóng" để đạt được kết quả ấn tượng (Ảnh minh họa).
Doanh nghiệp cán mốc doanh thu trong quý IV đạt hơn 156 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp đạt 52 tỷ đồng, lần lượt tăng 2,6% và 24,7%. Dù vậy, lũy kế năm 2025, lợi nhuận của Vinaship giảm so với năm 2024, đạt 43,2 tỷ đồng.
Theo Vinaship, tình hình thị trường trong năm qua đã tác động trực tiếp tới hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Hiện tại, đội tàu hàng khô Vinaship gồm 5 chiếc với tổng số tấn trọng tải là 100.471 DWT, tàu nhỏ nhất có trọng tải 6.500 DWT, tàu có trọng tải lớn nhất 28.201 DWT. Độ tuổi bình quân 20 tuổi, trong đó có tàu trẻ nhất 13 tuổi mới đầu tư cuối năm 2024.
Đội tàu công ty vẫn chủ yếu khai thác trên tuyến Đông Bắc và Đông Nam Á với phương thức cho thuê chuyến kết hợp định hạn và mặt hàng chủ yếu vẫn là xi măng, clinker, gạo, phân bón.
Thế nhưng, theo Vinaship, từ cuối tháng 12, thị trường vận tải gạo trong năm qua có nhiều biến động khi Philippines đã tạm thời cho phép nhập khẩu gạo trở lại nhưng hạn chế các tháng đầu năm, còn thị trường Indonesia vẫn chưa thấy dấu hiệu nhập khẩu trở lại.
Mặt hàng xi măng xuất đi Philippines trong quý 4 giá cước không có nhiều biến động nhưng nguồn hàng khan hiếm hơn trước. Ngoài ra, tình hình mưa bão tại Việt Nam và Philippines cũng khiến thời gian xếp dỡ bị ảnh hưởng nhiều.
Khác với Vinaship, Công ty CP Vận tải container VIMC (thuộc Tổng công ty Hàng hải VN) kinh doanh đội tàu container. Trong năm 2025, doanh nghiệp cán mốc doanh thu 1.602 tỷ đồng và lợi nhuận đạt 56,4 tỷ đồng, tăng gần gấp đôi so với năm 2024. Công ty CP Vận tải và thuê tàu biển Việt Nam (Vitranschart) cũng có một năm thắng lợi khi thu về mức lãi 312 tỷ đồng.
Trong khi đó, kinh doanh ở thế "kiềng ba chân" với đội tàu hàng rời - tàu dầu sản phẩm - tàu container, Công ty CP Vận tải biển việt Nam (Vosco) có kết quả kinh doanh biến động. Báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 ghi nhận doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ đạt hơn 3.104 tỷ đồng, giảm 44% so với năm 2024. Lợi nhuận sau thuế của Vosco đạt 304,7 tỷ đồng, giảm 9%.
Nguyên nhân một phần là năm qua, nhiều tàu của doanh nghiệp phải lên đà, sửa chữa định kỳ kéo dài, làm phát sinh chi phí ngày tàu trong khi không tạo ra doanh thu, qua đó ảnh hưởng đến hiệu quả chung.
Riêng trong quý IV, doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ trong hoạt động kinh doanh hợp nhất của "anh cả đỏ" Vosco đạt hơn 955,8 tỷ đồng, giảm khoảng 28%. Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế của Vosco đạt 216,6 tỷ đồng, tăng trưởng tích cực so với cùng kỳ năm trước.
Theo lý giải của Vosco, năm 2025, sau 6 tháng đầu năm gặp nhiều khó khăn, thị trường tàu hàng khô và tàu dầu sản phẩm được cải thiện hơn trong quý III và giữ ở mức khá tốt trong quý IV. Doanh nghiệp cũng phát triển đội tàu nên doanh thu vận tải cả năm 2025 tương đương so với năm 2024.
Bên cạnh đó, Vosco cũng thực hiện các giải pháp đồng bộ để tăng doanh thu, kiểm soát chi phí, phát triển đội tàu, nâng cao công tác quản trị doanh nghiệp, chất lượng nguồn nhân lực... nhằm cải thiện hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh nên lợi nhuận trong quý IV tăng so với cùng kỳ năm trước.
"Nhóm tàu container cũng hoạt động ổn định và có hiệu quả cao trong quý IV và cả năm 2025", đại diện Vosco cho hay.
Thị trường vẫn biến động
Thực tế, theo giới quan sát, năm qua, thị trường vận tải biển chịu ảnh hưởng từ các biến động của tình hình địa chính trị, kinh tế xã hội, thương mại thế giới.
Ông Lê Quang Trung, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Hàng hải VN cho biết năm qua, thị trường vận tải hàng rời diễn biến không ổn định trong suốt cả năm. Nửa đầu năm, chỉ số BDI chủ yếu dao động quanh mức thấp từ 1.200 - 1.800, có thời điểm giảm xuống chỉ còn khoảng 700 điểm. Giai đoạn cuối năm, chỉ số phục hồi nhẹ.
Thị trường vận tải container cũng bất ổn khi Chỉ số World Container Index (WCI) suy giảm liên tục từ đầu năm đến hết tháng 5/2025, sau đó có hai tháng phục hồi, rồi lại tiếp tục giảm.
Với thị trường tàu dầu sản phẩm, chỉ số vận chuyển tàu dầu sản phẩm BAIT diễn biến thiếu ổn định và duy trì thấp từ mức 600 - 800 điểm. Các quốc gia OPEC+ liên tục điều chỉnh nguồn cung sản lượng, chính sách thuế quan của Mỹ, lãi suất của Fed, dự trữ công nghiệp tăng, tồn kho dầu thấp, xung đột địa chính trị tại Nga - Ukraine và khu vực Trung Đông ảnh hưởng trực tiếp tới nguồn cung thế giới.
"Những biến động của thị trường đã ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế toàn cầu nói chung, ngành hàng hải và chuỗi cung ứng hàng hóa nói riêng", ông Trung cho hay.
Seatrade Maritime (nền tảng chuyên phân tích dữ liệu ngành hàng hải toàn cầu của Vương Quốc Anh) nhận định, bước sang năm 2026, tình hình thị trường dự báo tiếp tục diễn biến phức tạp. Đội tàu hàng rời và tàu container toàn thế giới dự kiến tiếp tăng trưởng khi các tàu đóng mới được bàn giao. Công nghệ được dự đoán sẽ trở thành nền tảng mới của thương mại.
Tuy nhiên, nhu cầu vận chuyển hàng rời năm 2026 dự báo chỉ tăng 1 - 2% do triển vọng thấp đối với các mặt hàng chiến lược như than và quặng. Trong khi đó nhu cầu vận chuyển container toàn cầu cũng dự kiến tăng trưởng chỉ 2,5 - 3,5%.
"Ngành vận tải biển cần một chiến lược mới, được xây dựng trên nền tảng công nghệ để dẫn đầu xu hướng hướng phát triển thông minh, bền vững hơn", Seatrade Maritime nhấn mạnh.