Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư phân cấp quản lý Nhà nước về giao thông đường thủy nội địa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.
Phân cấp trên nguyên tắc đảm bảo đồng bộ về tài sản kết cấu hạ tầng đường thủy
Thông tư nêu rõ, với đường thủy nội địa quốc gia giáp ranh giữa 2 địa phương hoặc trên cùng một tuyến đường thủy nội địa quốc gia có đoạn tuyến thuộc địa giới hành chính của một địa phương khác thực hiện phân cấp theo nguyên tắc: Nhiệm vụ quản lý Nhà nước trên đường thủy nội địa quốc gia phân cấp theo địa giới hành chính địa phương; Nhiệm vụ quản lý, bảo trì đường thủy nội địa quốc gia phân cấp về một địa phương để đảm bảo đồng bộ về tài sản kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa.
Các địa phương sau khi được phân cấp sẽ tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển và bảo đảm an toàn giao thông đường thủy nội địa (Ảnh: Tạ Hải).
Với các thủ tục hành chính, nhiệm vụ quản lý nhà nước trên đường thủy nội địa quốc gia liên quan đến địa giới hành chính 2 địa phương, địa phương được phân cấp quản lý, bảo trì chủ trì, lấy ý kiến địa phương liên quan trước khi thực hiện.
Với các thủ tục hành chính mà nhiệm vụ quản lý nhà nước ngoài địa giới hành chính các địa phương được phân cấp, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam tiếp tục thực hiện nhiệm vụ theo thẩm quyền được giao.
Các địa phương và các cơ quan quản lý cùng thực hiện quản lý trên cùng đường thủy nội địa giáp ranh có trách nhiệm xây dựng quy chế phối hợp đảm bảo nguyên tắc không phát sinh thủ tục hành chính và chi phí đối với tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đường thủy nội địa.
Theo quy định, Bộ Xây dựng phân cấp cho UBND tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện quản lý Nhà nước về giao thông đường thủy nội địa khi đáp ứng đủ các điều kiện.
Cụ thể, có tổ chức, bộ máy quản lý Nhà nước về giao thông đường thuỷ nội địa. Trong đó, tổ chức bộ máy cảng vụ đường thủy nội địa có chức năng nhiệm vụ phù hợp với Thông tư số 18/2025 của Bộ Xây dựng quy định về tổ chức và hoạt động của cảng vụ hàng hải, cảng vụ đường thủy nội địa.
Đảm bảo số lượng công chức, viên chức, người lao động có trình độ chuyên môn phù hợp với vị trí việc làm và biên chế được phê duyệt theo quy định. Đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất và điều kiện cần thiết khác để tổ chức thực hiện quản lý Nhà nước trên đường thủy nội địa và tại cảng, bến thủy nội địa, khu neo đậu được phân cấp theo quy định.
Địa phương chủ động bố trí kinh phí, nhân sự thực hiện
Theo Thông tư, thực hiện phân cấp quản lý đường thủy nội địa quốc gia với tổng chiều dài phân cấp là hơn 1.500km. Cụ thể, phân cấp cho UBND tỉnh Quảng Ninh quản lý 315,4km; UBND TP Hải Phòng quản lý 481,30km; UBND tỉnh Nghệ An quản lý 217,1km và UBND TP Huế quản lý 108km; UBND thành phố Đà Nẵng quản lý 184,9km và UBND TP.HCM quản lý 242,13km.
Một trong những nội dung phân cấp là tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển và bảo đảm an toàn giao thông đường thủy nội địa. Tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về giao thông đường thủy nội địa, cũng như tổ chức quản lý, vận hành, khai thác, bảo trì, bảo vệ kết cấu hạ tầng, quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường thuỷ nội địa (bao gồm công tác đảm bảo an toàn giao thông).
UBND cấp tỉnh thực hiện quyền và trách nhiệm của chủ đầu tư với dự án xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa quốc gia có sử dụng ngân sách Trung ương và vốn ngoài ngân sách Nhà nước theo quy định của pháp luật về đầu tư và xây dựng.
Quản lý hoạt động vận tải đường thủy trên tuyến và cảng, bến thủy nội địa, cũng như thực hiện trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước có thẩm quyền về giao thông đường thủy nội địa và đơn vị quản lý đường thủy phụ trách khu vực theo quy định của Luật Giao thông đường thủy nội địa và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.
Đồng thời, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về giao thông đường thủy nội địa. Hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn giao thông.
Nội dung phân cấp cũng bao gồm việc tổ chức thực hiện công tác phòng, chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu và tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ giao thông đường thủy nội địa, bảo vệ môi trường. Tổ chức nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, chuyển đổi số trong các nhiệm vụ quản lý Nhà nước; quản lý, bảo trì đường thủy nội địa; quản lý hoạt động vận tải, vận hành, khai thác, bảo trì, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường thủy. Kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về giao thông đường thủy nội địa.
Quy định mới nêu rõ trách nhiệm của UBND các tỉnh, thành phố được phân cấp, trong đó có việc bố trí kinh phí, nhân sự và các nguồn lực khác để thực hiện nhiệm vụ được phân cấp.
Các địa phương tiếp nhận tài sản kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa thuộc phạm vi phân cấp để tổ chức quản lý, khai thác, vận hành theo quy định của pháp luật. Thực hiện kế toán, quản lý hồ sơ, lưu trữ hồ sơ, bảo trì, kê khai, đăng nhập thông tin vào Cơ sở dữ liệu về tài sản kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa.
Cùng đó, tiếp nhận công chức, viên chức, người lao động tại các cơ quan, đơn vị trực thuộc Cục Hàng hải và Đường thủy VN đang thực hiện các nhiệm vụ quản lý Nhà nước về giao thông đường thuỷ nội địa trong phạm vi được phân cấp. Hàng năm báo cáo kết quả thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp theo quy định.
Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam có trách nhiệm bàn giao điều chuyển tài sản kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất, vị trí việc làm, biên chế công chức, viên chức, người lao động đang thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về giao thông đường thủy nội địa trong phạm vi phân cấp.
Kiểm tra chuyên ngành các nhiệm vụ, quyền hạn quản lý Nhà nước về giao thông đường thuỷ nội địa của các địa phương theo Luật Giao thông đường thủy nội địa (đã được sửa đổi, bổ sung), Nghị định số 217/2025 của Chính phủ về hoạt động kiểm tra chuyên ngành và các quy định pháp luật khác có liên quan.
Hàng năm, Cục Hàng hải và Đường thủy VN tổng hợp, đánh giá việc thực hiện các nội dung của cơ quan được phân cấp và báo cáo Bộ Xây dựng và đề xuất, báo cáo Bộ kết thúc phân cấp trong trường hợp UBND tỉnh không duy trì các nguyên tắc, điều kiện phân cấp theo quy định hoặc việc thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn đã được phân cấp không hiệu quả.