Siết kiểm tra, giám sát, nâng chất lượng dịch vụ bảo đảm an toàn hàng hải
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định tiêu chí, kiểm tra, giám sát, đánh giá, nghiệm thu chất lượng dịch vụ sự nghiệp công bảo đảm an toàn hàng hải (thay thế Thông tư số 42/2019).
Phân rõ trách nhiệm trong kiểm tra, giám sát
Điểm đáng chú ý tại dự thảo là tăng cường trách nhiệm trong công tác kiểm tra, giám sát chất lượng dịch vụ sự nghiệp công bảo đảm an toàn hàng hải của các đơn vị liên quan.

Theo dự thảo quy định mới, các phương tiện thủy phục vụ công tác vận hành, bảo trì hệ thống đèn biển, đăng tiêu độc lập; vận hành, bảo trì hệ thống báo hiệu hàng hải trên luồng hàng hải công cộng phải lắp đặt AIS (Ảnh: Tạ Hải).
Trong đó, đơn vị cung cấp dịch vụ sự nghiệp công có trách nhiệm tổ chức kiểm tra, giám sát chất lượng dịch vụ sự nghiệp công bảo đảm an toàn hàng hải được thực hiện theo các tiêu chí chất lượng, phương pháp đánh giá và yêu cầu đáp ứng theo quy định.
Hàng quý hoặc đột xuất, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam tổ chức kiểm tra xác suất (một năm tối thiểu 10% số đèn biển, tối thiểu 10% số đoạn hoặc tuyến luồng) việc thực hiện chất lượng dịch vụ.
Các phương tiện thuỷ phục vụ công tác vận hành, bảo trì hệ thống đèn biển, đăng tiêu độc lập; vận hành, bảo trì hệ thống báo hiệu hàng hải trên luồng hàng hải công cộng (bao gồm kiểm tra tổng quan; bảo trì báo hiệu hàng hải; thay, thả phao báo hiệu hàng hải; sơn bảo dưỡng báo hiệu hàng hải; công tác tiếp tế định kỳ) phải lắp đặt thiết bị nhận dạng tự động (AIS) hoặc thiết bị giám sát hành trình khác để kiểm tra, giám sát, đánh giá và nghiệm thu dịch vụ sự nghiệp công bảo đảm an toàn hàng hải.
Cùng đó, các phương tiện bộ phục vụ công tác tiếp tế định kỳ tại các trạm quản lý đèn biển, trạm quản lý luồng hàng hải công cộng cũng phải được lắp đặt thiết bị giám sát hành trình.
Tháo gỡ bất cập trong vận hành đèn biển, luồng hàng hải
Dự thảo đề xuất sửa đổi nhiều tiêu chí liên quan đến chất lượng dịch vụ trong lĩnh vực bảo đảm an toàn hàng hải. Cụ thể, gồm: Chất lượng vận hành, bảo trì đèn biển, đăng tiêu độc lập; vận hành, bảo trì báo hiệu hàng hải trên luồng hàng hải công cộng; và dịch vụ khảo sát định kỳ phục vụ công bố thông báo hàng hải, bao gồm cả vị trí đón, trả hoa tiêu.
Theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, quá trình triển khai các quy định hiện hành thời gian qua đã phát sinh nhiều vướng mắc, đặc biệt liên quan đến việc lắp đặt và vận hành thiết bị nhận dạng tự động AIS trên các phương tiện.
Theo quy định hiện hành, các phương tiện thủy phục vụ tiếp tế tại các trạm đèn biển, trạm quản lý luồng hàng hải, cũng như phục vụ kiểm tra, bảo trì luồng đều phải lắp đặt thiết bị AIS.
Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều phương tiện tiếp tế định kỳ tại một số trạm đèn biển không thể thu hoặc không có đầy đủ dữ liệu AIS do ảnh hưởng của địa hình hoặc do khu vực chưa được lắp đặt trạm thu tín hiệu.
Bên cạnh đó, hoạt động tiếp tế tại chỗ chủ yếu phục vụ nhu yếu phẩm cho người lao động tại các trạm đèn biển và trạm quản lý luồng, nên thường sử dụng tàu, cano công suất nhỏ nhằm tiết kiệm chi phí, ngân sách.
Hiện nay, các phương tiện phục vụ tiếp tế tại chỗ chủ yếu được bố trí tại các trạm đèn biển xa bờ, đặc biệt là khu vực Trường Sa, nơi chưa có hệ thống trạm thu tín hiệu AIS.
Ngoài ra, tại một số trạm không có phương tiện phù hợp, Tổng công ty Bảo đảm an toàn hàng hải Việt Nam phải thuê phương tiện bên ngoài để thực hiện tiếp tế. Tuy nhiên, do thời gian thuê không liên tục, tần suất thấp và thời gian sử dụng ngắn, các chủ phương tiện không đồng ý lắp đặt thiết bị AIS, đồng thời cũng không chịu trách nhiệm bảo quản thiết bị nếu được lắp trên tàu.
Vì vậy, việc lắp đặt thiết bị AIS trên các phương tiện thuê ngoài gần như không khả thi.
Từ những vướng mắc trên, việc sửa đổi, bổ sung các quy định được đánh giá là cần thiết nhằm bảo đảm tính đồng bộ, hiện đại, hoàn thiện hệ thống pháp luật trong lĩnh vực đặt hàng và nghiệm thu dịch vụ sự nghiệp công bảo đảm an toàn hàng hải, đồng thời tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc triển khai thực hiện.