Thanh Hóa: Chủ xe chủ động kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện trước khi đăng kiểm

Qua khảo sát cho thấy, rất nhiều phương tiện ô tô ở Thanh Hóa "trượt" đăng kiểm với những lỗi như phanh, đèn điện, hệ thống lái, khí thải... được quy định tại QCVN 122:2024/BGTVT.

Ghi nhận thực tế tại một số trung tâm đăng kiểm xe cơ giới trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa những ngày qua, mặc dù thời tiết mưa nhiều, triền miên nhưng người dân vẫn đưa xe đi "khám".

Với nhiều chủ xe, việc đưa xe đi "khám" đơn giản chỉ là kiểm tra xem phương tiện có đủ điều kiện tiếp tục lưu thông hay không hoặc xe đã đến thời hạn đăng kiểm định kỳ. Nhưng phía sau mỗi kết quả "đạt" hay "không đạt" lại là hàng loạt tiêu chí kỹ thuật liên quan trực tiếp đến an toàn của phương tiện khi lưu thông trên đường.

Tại Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 3601S - Thanh Hóa, anh N.V.N (ở phường Quảng Phú, tỉnh Thanh Hóa) chia sẻ: Trước khi đưa xe đến đăng kiểm, tôi thường chỉ kiểm tra nhanh dầu máy, nước làm mát, lốp và đèn. 

"Xe vẫn chạy bình thường nên nhiều khi mình nghĩ không có vấn đề gì. Đến khi vào đăng kiểm mới biết có những hạng mục phải kiểm tra bằng thiết bị chuyên dụng mà người sử dụng xe hằng ngày khó nhận biết. 

Năm ngoái tôi bị trượt do lỗi hệ thống đèn, phải mang xe về sửa rồi quay lại đăng kiểm. Rút kinh nghiệm lần trước, đợt này tôi kiểm tra kỹ hơn và mọi tiêu chí đều đạt", anh N cho biết.

Còn tại Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 3603D, anh T.V.D (ngụ ở xã Lưu Vệ, tỉnh Thanh Hóa) cho hay: "Xe tôi mua lại của người khác và đây cũng là lần đầu đưa xe đi đăng kiểm. Trước khi đi, tôi cũng rất lo lắng và tìm hiểu kỹ các quy chuẩn, quy định xem hạng mục nào được phép  trang trí làm đẹp, hạng mục nào không vì khi mua về, mâm bánh xe được trang bị thêm vòng trang trí ở ngoài cho đẹp, nhưng để chắc chắn không bị trượt đăng kiểm, tôi phải mang ra thợ tháo ra, trở về nguyên bản".

Thực tế tại các cơ sở đăng kiểm cho thấy không phải phương tiện nào đang lưu thông bình thường cũng đồng nghĩa với việc tất cả các hạng mục kỹ thuật đều đạt yêu cầu kiểm định.

Theo số liệu từ ngày 1/1/2026 đến 19/8/2026, tại Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 3601S - Thanh Hóa, có 10.041 lượt phương tiện được kiểm định, trong đó 9.389 lượt đạt và 652 lượt không đạt lần thứ nhất, tương đương khoảng 6,87% số lượt kiểm định không đạt.

Ở Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 3603D, số phương tiện được kiểm định từ ngày 1/1/2026 đến ngày 31/7/2026 lên tới 21.141 lượt, trong đó 19.392 lượt đạt và 1.749 lượt không đạt, tương đương khoảng 10 - 15%.

Thống kê cho thấy, các lỗi chủ yếu phương tiện không đạt đăng kiểm như: Hệ thống phanh, hệ thống lái, bánh lốp, hệ thống đèn điện, khí thải chiếm tỷ lệ cao trong tất cả các hạng mục được quy định.

Từ số liệu này cho thấy, việc kiểm định không đơn thuần là một thủ tục hành chính. Việc kiểm định xe cơ giới được thực hiện trên cơ sở các yêu cầu kỹ thuật và bảo vệ môi trường được quy định trong hệ thống pháp luật về kiểm định.

Đáng chú ý, QCVN 122:2024/BGTVT quy định yêu cầu kỹ thuật đối với ô tô, rơ moóc, sơ mi rơ moóc và một số loại xe bốn bánh trong kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Quy chuẩn được ban hành kèm theo Thông tư 48/2024/TT-BGTVT ngày 15/11/2024.

Trong quá trình kiểm tra, nhiều nhóm hạng mục quan trọng được đánh giá. Trong đó, đối với hệ thống đèn, quy chuẩn kiểm tra tình trạng, sự hoạt động, số lượng, kiểu loại, vị trí lắp đặt, màu ánh sáng, cường độ và diện tích phát sáng. Chẳng hạn, đèn không hoạt động khi bật công tắc hoặc cường độ sáng, diện tích phát sáng không bảo đảm khả năng quan sát nhận biết ở khoảng cách quy định có thể bị xác định là khiếm khuyết.

Đối với hệ thống phanh, các nội dung kiểm tra bao gồm dẫn động phanh, bơm chân không hoặc máy nén khí, van, trợ lực, cơ cấu phanh và hiệu quả phanh. Quy chuẩn cũng đưa ra các tiêu chí cụ thể đối với hiệu quả phanh chính và tình trạng hoạt động của hệ thống.

Đây là nhóm đặc biệt quan trọng bởi một khiếm khuyết của hệ thống phanh không chỉ khiến phương tiện không đạt kiểm định mà còn có thể trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát xe trong tình huống khẩn cấp.

Đối với hệ thống lái, các cơ cấu lái, trợ lực lái và các thanh đòn dẫn động lái cũng nằm trong nhóm được kiểm tra. Những vấn đề như lắp đặt không chắc chắn, hư hỏng chi tiết hoặc các bất thường của cơ cấu có thể được phát hiện trong quá trình kiểm tra.

Lốp, bánh xe và hệ thống treo cũng là những hạng mục không thể bỏ qua. Cơ sở đăng kiểm kiểm tra tình trạng bánh xe, moay ơ và các bộ phận đàn hồi của hệ thống treo nhằm phát hiện những hư hỏng có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành an toàn.

Trong khi đó, khí thải là một nhóm kiểm tra quan trọng đối với yêu cầu bảo vệ môi trường. QCVN 122 quy định các chỉ tiêu liên quan đến nồng độ CO, HC đối với động cơ cháy cưỡng bức và độ khói đối với động cơ cháy do nén, cùng các điều kiện đo tương ứng.

Như vậy, một chiếc xe "vẫn chạy được" chưa đồng nghĩa với việc tất cả các tiêu chí kỹ thuật đều đạt yêu cầu.

Trao đổi với PV Báo Xây dựng, ông Bùi Văn Tuyên, Phó giám đốc Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 3601S - Thanh Hóa cho biết: Qua theo dõi, những phương tiện không đạt kiểm định thường rơi vào nhóm 5 lỗi nêu trên. Bên cạnh đó, nhiều phương tiện cũng chưa gỡ bỏ phạt nguội do vi phạm giao thông (lỗi này không thuộc tiêu chí, trong danh mục đăng kiểm) bị "loại khỏi vòng gửi xe".

"Tôi khuyến cáo, các chủ xe trước khi đưa xe đi đăng kiểm cần đến các cơ sở gara ô tô uy tín, trung tâm bảo dưỡng, bảo hành để kiểm tra bằng các thiết bị chuyên dụng. Khi phát hiện lỗi thì xử lý luôn, tránh mất thời gian di chuyển, chờ đợi", ông Tuyên cho hay.

Cùng quan điểm trên, ông Nguyễn Thanh Hải, Phó giám đốc Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 3603D cho rằng: Thực tế, có không ít chủ xe không có thói quen mang xe đi bảo dưỡng định kỳ. Tâm lý cho rằng khi nào xe hỏng mới đi sửa, kiểm tra. 

Theo ông Hải, trước khi đưa xe đến trung tâm đăng kiểm, chủ phương tiện có thể chủ động kiểm tra những hạng mục cơ bản như: Tình trạng lốp, độ mòn, dấu hiệu nứt, phồng hoặc hư hỏng. Kiểm tra toàn bộ hệ thống đèn chiếu sáng và đèn tín hiệu. Kiểm tra còi, gạt nước, phun nước rửa kính, gương và dây đai an toàn. 

Kiểm tra hệ thống phanh và những dấu hiệu bất thường khi vận hành. Kiểm tra hệ thống lái, hệ thống treo nếu xe có dấu hiệu rung, lệch hoặc phát sinh tiếng động bất thường. Đối với xe có dấu hiệu khói bất thường, động cơ hoạt động không ổn định, nên kiểm tra hệ thống động cơ và khí thải trước khi đưa xe đi kiểm định.

Đối với những hạng mục cần thiết bị chuyên dụng, chủ xe nên đưa phương tiện đến cơ sở bảo dưỡng có đủ năng lực để kiểm tra thay vì tự phán đoán. Bởi một chiếc xe được bảo dưỡng tốt, được kiểm tra thường xuyên và luôn bảo đảm an toàn kỹ thuật trước mỗi hành trình mới là mục tiêu cuối cùng của chính sách kiểm định.