Thời tiết cực đoan đe dọa an toàn bay, hàng không tăng cường kiểm soát rủi ro
Nền nhiệt tại một số sân bay lên tới hơn 70 độ C cùng các hiện tượng mưa giông, gió giật, sấm sét, gió đứt đang đặt ra nhiều thách thức đối với hoạt động hàng không.
Chủ động thay đổi phương án khai thác khi điều kiện thời tiết bất lợi
Cục Hàng không Việt Nam vừa ban hành Chỉ thị tăng cường bảo đảm an toàn khai thác trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khắc nghiệt.

Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng thăm hỏi, động viên người lao động và kiểm tra hoạt động khai thác tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài trong đợt nắng nóng cao điểm hè 2026.
Theo đó, trong thời gian vừa qua, tình hình thời tiết thời tiết nắng nóng khắc nghiệt, có diễn biến phức tạp với nền nhiệt độ ngoài sân đỗ tàu bay ở một số sân bay lên đến hơn 70 độ C, đi kèm là hiện tượng thời tiết xấu như mưa giông, gió giật, sấm sét, gió đứt và các hiện tượng thời tiết cực đoan khác có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp an toàn bay, đặc biệt là ảnh hưởng đến sức khỏe, điều kiện làm việc của nhân viên hàng không, có nguy cơ làm gián đoạn hoạt động khai thác tàu.
Vì vậy, Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu các cơ quan, đơn vị trong ngành chủ động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn hàng không, bảo đảm hoạt động khai thác tàu bay, khai thác cảng hàng không, sân bay và cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay được thực hiện an toàn, liên tục, hiệu quả.
Cụ thể, đối với người khai thác tàu bay cần rà soát, Cục quản lý chuyên ngành yêu cầu cập nhật và thực hiện nghiêm các chỉ thị, quy trình khai thác trong điều kiện nhiệt độ cao, thời tiết nắng nóng, mưa dông, gió giật, nhiễu động, gió đứt, sét và các hiện tượng thời tiết nguy hiểm, cực đoan khác.
Các hãng cũng phải tăng cường kiểm soát việc tính toán tính năng tàu bay khi cất, hạ cánh; chỉ đạo, giám sát tổ lái, nhân viên điều phái bay, bộ phận kiểm soát khai thác cập nhật đầy đủ thông tin khí tượng, thời tiết trước và trong chuyến bay; phối hợp chặt chẽ trong việc đánh giá điều kiện thời tiết, tiêu chuẩn khai thác, lượng nhiên liệu, sân bay dự bị, phương án xử lý bất thường.
Đồng thời, chủ động thay đổi phương án khai thác, bay chờ, chuyển hướng hoặc hủy chuyến khi điều kiện thời tiết bất lợi hoặc tình trạng kỹ thuật tàu bay, điều kiện sân bay hoặc nguồn lực khai thác không bảo đảm khai thác an toàn; lập kế hoạch bảo dưỡng tàu bay phải đánh giá tác động của yếu tố môi trường làm việc.
Đáng chú ý, các hãng cần tăng cường giám sát các chuyến bay khai thác tại cảng hàng không có nhiệt độ cao, đường cất hạ cánh ngắn, địa hình phức tạp, mật độ khai thác lớn hoặc thường xuyên chịu ảnh hưởng của thời tiết bất lợi và đã ghi nhận có nhiều sự cố uy hiếp an toàn hàng không trong lịch sử.
Bên cạnh đó, rà soát quy trình quản lý rủi ro đối với hoạt động quay đầu nhanh, khai thác nhiều chặng trong ngày, khai thác ban ngày trong điều kiện nhiệt độ cao, bảo đảm không tạo áp lực khai thác ảnh hưởng đến quyết định an toàn của tổ bay, nhân viên điều phái bay và các bộ phận liên quan...
Tăng cường kiểm tra kỹ thuật tàu bay và hạ tầng cảng hàng không
Đối với tổ chức bảo dưỡng tàu bay, cơ quan quản lý yêu cầu tăng cường kiểm tra tình trạng kỹ thuật các hệ thống, thiết bị; kiểm soát chặt chẽ các hỏng hóc lặp lại, đặc biệt liên quan đến hệ thống điều hòa, động cơ phụ và các hệ thống có nguy cơ suy giảm tính năng.
Các đơn vị này cũng phải đánh giá điều kiện bảo quản đối với thiết bị kiểm tra và dụng cụ đo lường, vật tư tiêu hao, hóa chất sử dụng trong bảo dưỡng nhằm bảo đảm các vật tư, thiết bị trên không bị suy giảm chất lượng hoặc vượt quá điều kiện môi trường theo khuyến cáo của nhà sản xuất; tăng cường nhân lực, vật tư, thiết bị và phương án kỹ thuật tại các sân bay trọng điểm để kịp thời xử lý hỏng hóc phát sinh trong giai đoạn cao điểm nắng nóng.

Cục Hàng không Việt Nam yêu cầu các cơ quan, đơn vị phải tổ chức đánh giá rủi ro an toàn lao động đối với nhân viên làm việc trong điều kiện nắng nóng, nhiệt độ cao (ảnh: Phan Công).
Đối với người khai thác cảng hàng không, sân bay, Cục quản lý chuyên ngành yêu cầu tăng cường kiểm tra tình trạng đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ, đặc biệt trong điều kiện nhiệt độ cao kéo dài; kịp thời phát hiện, xử lý các hiện tượng hằn lún, bong bật, nứt vỡ.
Các cảng cũng phải bảo đảm đầy đủ phương tiện, thiết bị phục vụ mặt đất, xe cấp điện, xe điều hòa, xe kéo đẩy, thiết bị tra nạp nhiên liệu, thiết bị cứu nạn, chữa cháy và các thiết bị thiết yếu khác hoạt động ổn định; tăng cường kiểm soát hoạt động trên khu bay, sân đỗ; phòng ngừa nguy cơ va chạm, vật ngoại lai (FOD), cháy nổ, sự cố phương tiện, thiết bị mặt đất do ảnh hưởng của nhiệt độ cao hoặc điều kiện làm việc khắc nghiệt; phối hợp với hãng hàng không, doanh nghiệp phục vụ mặt đất và các đơn vị liên quan trong việc bảo đảm điều kiện phục vụ hành khách khi tàu bay phải chờ lâu trên sân đỗ, chậm chuyến, hủy chuyến hoặc thay đổi phương án khai thác do thời tiết.
Trong khi đó, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ phục vụ mặt đất cần rà soát phương án tổ chức khai thác, bố trí nhân lực, phương tiện, thiết bị; bảo đảm không để thiếu hụt nguồn lực làm ảnh hưởng đến an toàn khai thác...
Bố trí thời giờ làm việc, nghỉ ngơi phù hợp
Đối với cơ sở cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay, Cục Hàng không yêu cầu cung cấp kịp thời, chính xác thông tin khí tượng hàng không, cảnh báo thời tiết nguy hiểm, mưa dông, gió giật, sét, nhiễu động, mây đối lưu và các hiện tượng thời tiết ảnh hưởng đến hoạt động bay.

Nhân viên đánh tín hiệu tàu bay thực hiện nhiệm vụ trên sân đỗ Cảng hàng không quốc tế Nội Bài trong điều kiện thời tiết nắng nóng.
Song song với đó, tăng cường phối hợp giữa kiểm soát không lưu, khí tượng hàng không, cảng hàng không, người khai thác tàu bay và các đơn vị liên quan trong việc xử lý tình huống thời tiết xấu, bay chờ, chuyển hướng, thay đổi đường cất hạ cánh hoặc điều chỉnh phương án khai thác; chủ động áp dụng các biện pháp điều tiết luồng không lưu khi điều kiện thời tiết có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn và năng lực khai thác tại cảng hàng không, sân bay.
Ngoài ra, các cơ sở cần bảo đảm nguồn lực trực điều hành bay, khí tượng hàng không, thông tin, dẫn đường, giám sát và các hệ thống kỹ thuật thiết yếu; tiếp tục rà soát chương trình đo lường đối với hệ thống thiết bị khí tượng hàng không; xây dựng, triển khai phương án dự phòng về nhân lực, thiết bị, hệ thống nhằm duy trì cung cấp dịch vụ an toàn, liên tục và ổn định.
Đặc biệt, nghiên cứu các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác dự báo, cảnh báo dông, sét. Ưu tiên giải pháp xác định được vị trí, phạm vi ảnh hưởng của dông, sét trong bán kính 8 km và 5 km so với điểm quy chiếu sân bay, nhằm kịp thời hỗ trợ công tác ra quyết định tạm dừng, hạn chế hoặc điều chỉnh hoạt động khai thác trong điều kiện thời tiết nguy hiểm tại các cảng hàng không, sân bay.
Chỉ thị cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị trong ngành phải tổ chức đánh giá rủi ro an toàn lao động đối với nhân viên làm việc trong điều kiện nắng nóng, nhiệt độ cao; kịp thời thay thế nhân sự khi phát hiện dấu hiệu không bảo đảm sức khỏe hoặc khả năng thực hiện nhiệm vụ an toàn; bố trí thời giờ làm việc, nghỉ ngơi phù hợp; có biện pháp luân phiên ca kíp, tăng thời gian nghỉ giữa các lượt làm việc, bố trí nước uống, phương tiện làm mát và trang bị bảo hộ cần thiết...
Các Cảng vụ hàng không được giao tăng cường kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy trình khai thác, phục vụ mặt đất, bảo đảm an toàn tại khu bay trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khắc nghiệt; kiểm tra, giám sát việc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn lao động, điều kiện làm việc, nghỉ ngơi, bố trí nhân lực, phương tiện, thiết bị và nguồn lực dự phòng của các doanh nghiệp hoạt động tại cảng hàng không, sân bay.
Đồng thời, kịp thời xử lý hoặc kiến nghị xử lý các trường hợp không tuân thủ quy trình an toàn, đặc biệt là các trường hợp có nguy cơ ảnh hưởng đến hoạt động bay, hành khách, nhân viên hàng không và phương tiện, thiết bị hoạt động trong khu bay.