TP.HCM tăng tốc các dự án metro, đẩy nhanh tuyến kết nối Cần Giờ và sân bay Long Thành

Các thủ tục chuẩn bị đầu tư tuyến metro Bến Thành - Thủ Thiêm đang được đẩy nhanh, mở đường cho việc hình thành hành lang giao thông công cộng kết nối trung tâm TP.HCM với sân bay Long Thành.

Sáng 18/6, tại buổi gặp mặt phóng viên báo đài nhân kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, ông Phan Công Bằng, Trưởng Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM (MAUR) thông tin về tình hình triển khai các dự án metro trên địa bàn.

Theo ông Bằng, đơn vị đang tập trung triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm trong tháng 6 năm 2026, nhằm bảo đảm tiến độ các dự án đường sắt đô thị, từng bước hoàn thiện hệ thống giao thông công cộng khối lượng lớn, hiện đại, đồng bộ theo định hướng phát triển của TP.

Theo quy hoạch, giai đoạn 2025 - 2030, TP.HCM phấn đấu hoàn thành 6 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài khoảng 187km. Đến năm 2035, thành phố đưa vào khai thác 14 tuyến với chiều dài khoảng 462km và đến năm 2045 hoàn thiện mạng lưới 19 tuyến với tổng chiều dài khoảng 700km.

Hiện Ban Quản lý Đường sắt đô thị được giao làm chủ đầu tư 10 dự án metro cùng nhiều nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư các tuyến đường sắt liên vùng quan trọng.

Đối với tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), dự án đã hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng với tỷ lệ bàn giao đạt 100%. Công tác di dời hạ tầng kỹ thuật đang được triển khai và dự kiến hoàn thành trong quý III/2026. Sau khi khởi công hồi đầu năm, các nhà thầu đang tiến sát địa chất, hoàn thiện thiết kế chi tiết và triển khai thi công các hạng mục đầu tiên.

Song song đó, TP.HCM cũng đang đẩy nhanh công tác chuẩn bị đầu tư hàng loạt tuyến metro mới như tuyến kết nối Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, tuyến Thủ Dầu Một - TP.HCM, tuyến kết nối Vũng Tàu - Bà Rịa - Phú Mỹ và tuyến metro số 6 từ sân bay Tân Sơn Nhất đến Phú Hữu.

Một trong những dự án đang nhận được nhiều sự quan tâm là tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ. Hiện nay, phương án hướng tuyến và vị trí các công trình trên tuyến đã được UBND TP.HCM phê duyệt. Ban Quản lý Đường sắt đô thị đang phối hợp với các sở, ngành hoàn thiện các thủ tục để triển khai dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ công tác giải phóng mặt bằng.

Cùng với đó, dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành cũng đang được đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư. 

Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó tổng giám đốc Công ty Đại Quang Minh, thành viên Tập đoàn THACO Trường Hải (nhà đầu tư dự án đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành) cho biết, dự án hiện trong giai đoạn hoàn thiện hồ sơ thiết kế FEED. Dự kiến ngày 20/6, hồ sơ sẽ được trình các cơ quan chức năng của TP.HCM và Đồng Nai để thẩm định, làm cơ sở triển khai các bước tiếp theo.

Do tuyến đường sắt đi qua địa bàn hai địa phương (TP.HCM và Đồng Nai) nên việc thống nhất phương án tuyến, tiêu chuẩn kỹ thuật và công nghệ đang được các bên phối hợp thực hiện. Về cơ bản, Đồng Nai đã thống nhất hướng tuyến, tuy nhiên các cơ quan chức năng vẫn tiếp tục nghiên cứu phương án kết nối đồng bộ các tuyến đường sắt vào Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Theo kế hoạch điều chỉnh, dự án không khởi công trong tháng 7 như dự kiến trước đây mà sẽ được xem xét triển khai vào thời điểm phù hợp sau khi hoàn tất các thủ tục cần thiết. Mục tiêu được đặt ra là hoàn thành toàn tuyến vào cuối năm 2030 nhằm bảo đảm đồng bộ với các tuyến Bến Thành - Thủ Thiêm và Bến Thành - Tham Lương.

Đáng chú ý, dự án được kỳ vọng trở thành bước ngoặt trong quá trình nội địa hóa ngành công nghiệp đường sắt tại Việt Nam. Tập đoàn THACO đã hoàn tất các thỏa thuận chuẩn bị sản xuất toa tàu từ năm 2027 tại tổ hợp công nghiệp đường sắt quy mô lớn ở Bình Dương cũ. 

Đồng thời doanh nghiệp cũng đang xúc tiến xây dựng các nhà máy cơ khí, sản xuất toa tàu, cấu kiện hầm TBM và nghiên cứu tiếp nhận công nghệ khoan hầm hiện đại nhằm từng bước làm chủ công nghệ thi công metro trong nước.