Các chuyên gia cho rằng việc chủ động kịch bản ứng phó biến động năng lượng, ổn định nguồn cung điện, xăng dầu và khí sẽ là yếu tố quan trọng giúp TP.HCM duy trì đà tăng trưởng kinh tế trên 10%.
Tại hội thảo về giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số cho TP.HCM trong bối cảnh bảo đảm ổn định năng lượng do UBND TP.HCM tổ chức chiều 13/3, nhiều chuyên gia kinh tế nhận định: Năng lượng đang trở thành yếu tố nền tảng quyết định khả năng duy trì đà tăng trưởng của đô thị lớn nhất cả nước.
Muốn tăng trưởng hai con số, phải bảo đảm an ninh năng lượng
Hội thảo tìm giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con tại TP.HCM.
PGS.TS Trần Hoàng Ngân cho rằng, các cuộc khủng hoảng năng lượng đã nhiều lần xảy ra trong lịch sử và có thể tiếp tục lặp lại trong tương lai. Vì vậy, TP.HCM cần chủ động xây dựng cơ chế ứng phó sớm, thay vì chỉ phản ứng khi thị trường biến động.
Theo ông Ngân, trong bối cảnh xung đột địa chính trị tại Trung Đông và biến động của thị trường năng lượng toàn cầu, chính quyền TP.HCM nên xem xét thành lập một nhóm chuyên trách ứng phó với khủng hoảng năng lượng. Nhóm này có thể do một Phó Chủ tịch UBND TP.HCM làm trưởng nhóm, với sự tham gia của các sở, ngành liên quan nhằm phối hợp xử lý kịp thời khi thị trường phát sinh biến động.
Ông cũng nhấn mạnh TP.HCM là một đô thị năng động, từng vượt qua nhiều giai đoạn khó khăn, điển hình như giai đoạn đứt gãy chuỗi cung ứng trong đại dịch Covid-19. Nhờ các chính sách tài khóa linh hoạt và hệ thống an sinh xã hội được duy trì, thành phố đã giữ ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng cho phục hồi và tăng trưởng.
Ông Ngân đề xuất thành phố cần ưu tiên ổn định thị trường xăng dầu, tăng cường kiểm soát buôn lậu và ngăn chặn tình trạng đầu cơ, tình trạng "té nước theo mưa" khi giá năng lượng biến động. Đồng thời, có thể triển khai các biện pháp hỗ trợ đời sống người dân như trợ giá giao thông công cộng, bình ổn giá lương thực, thực phẩm và khuyến khích tiết kiệm năng lượng.
Về dài hạn, TP.HCM cần từng bước giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy phát triển hạ tầng giao thông xanh và mở rộng các nguồn năng lượng tái tạo. Theo ông Ngân, khi hệ thống metro của TP.HCM được hoàn thiện, nhu cầu sử dụng xăng dầu cho giao thông cá nhân sẽ giảm đáng kể.
PGS.TS Trần Hoàng Ngân chia sẻ tại hội thảo.
Cùng quan điểm, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển TP.HCM, cho rằng những biến động địa chính trị tại Trung Đông có thể làm gián đoạn chuỗi vận tải biển và hàng không quốc tế, từ đó tác động mạnh đến giá dầu và các mặt hàng năng lượng.
TP.HCM có độ mở kinh tế lớn nên chịu tác động khá nhanh từ các cú sốc kinh tế - chính trị toàn cầu, chủ yếu thông qua ba kênh: giá năng lượng, tỷ giá và dòng vốn quốc tế. Khi giá dầu tăng, chi phí sản xuất leo thang, gây áp lực lên lạm phát; trong khi biến động tỷ giá có thể làm gia tăng chi phí nhập khẩu.
Theo ông An, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 trên 10%, tốc độ tăng trưởng kinh tế trong 6 tháng đầu năm phải đạt ít nhất khoảng 10,3%. Vì vậy, thành phố cần theo dõi sát diễn biến kinh tế toàn cầu, đặc biệt là giá năng lượng và các chính sách thương mại quốc tế.
Viện Nghiên cứu và Phát triển TP.HCM đã xây dựng ba kịch bản tăng trưởng kinh tế cho năm 2026. Trong kịch bản khả quan nhất, nếu xung đột quốc tế sớm hạ nhiệt, tăng trưởng GRDP quý I của TP.HCM có thể đạt khoảng 9,19–10,28% và quý II đạt khoảng 10,41–11,31%. Ngược lại, nếu căng thẳng kéo dài hoặc leo thang, tốc độ tăng trưởng của thành phố sẽ chịu áp lực lớn hơn, đòi hỏi các quý sau phải tăng trưởng mạnh để bù đắp.
Hạ tầng và năng lượng được xác định là nền tảng tăng trưởng của TP.HCM
Giải pháp giữ đà tăng trưởng cho đầu tàu kinh tế cả nước
Bên cạnh việc bảo đảm ổn định năng lượng, nhiều giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cũng được đề xuất, trong đó có việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, tập trung vào các dự án hạ tầng giao thông, logistics và các công trình trọng điểm.
Các chuyên gia cũng cho rằng TP.HCM cần hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất, tận dụng các cơ hội thương mại quốc tế trong ngắn hạn. Đồng thời, thành phố cần tập trung ổn định nguồn cung nhiên liệu, tăng dự trữ chiến lược và đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.
Theo ông Phạm Phú Ngọc Trai, Chủ tịch Hội đồng Cố vấn chiến lược đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP.HCM, dù kim ngạch thương mại trực tiếp giữa Việt Nam và khu vực Trung Đông không lớn, nhưng biến động của thị trường năng lượng toàn cầu vẫn có thể tác động lan tỏa đến nền kinh tế.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được phát biểu tại hội thảo.
Ông cho rằng với vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đóng góp khoảng 22–23% GDP và gần 30% tổng thu ngân sách quốc gia, khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng của TP.HCM có ý nghĩa quan trọng đối với toàn bộ nền kinh tế.
Do đó, chiến lược phát triển của TP.HCM trong giai đoạn tới cần gắn chặt với ba yếu tố then chốt: bảo đảm nguồn cung năng lượng ổn định, đổi mới mô hình tăng trưởng và tiếp tục cải cách thể chế. Khi các ngành công nghiệp chế biến, logistics, công nghệ số và trung tâm dữ liệu phát triển nhanh, nhu cầu điện năng sẽ trở thành một trong những yếu tố quyết định khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế của thành phố.
Các chuyên gia nhận định, nếu TP.HCM duy trì được môi trường đầu tư ổn định, hệ thống hạ tầng logistics hiệu quả và nguồn cung năng lượng bền vững, thành phố hoàn toàn có thể tận dụng các biến động của kinh tế toàn cầu để thu hút thêm dòng vốn đầu tư quốc tế, qua đó tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới.
Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cho rằng mục tiêu tăng trưởng hai con số của thành phố là thách thức lớn, nhất là trong bối cảnh kinh tế thế giới và thị trường năng lượng còn nhiều biến động. Tuy nhiên, TP.HCM vẫn quyết tâm thực hiện theo các nghị quyết đã đề ra, đồng thời nhìn mục tiêu này theo chu kỳ dài hạn 5–10 năm.
Theo ông Được, thành phố có nhiều điều kiện để hướng tới tăng trưởng cao như truyền thống đổi mới, hạ tầng giao thông và kỹ thuật đang được đầu tư mạnh, cùng các cơ chế đặc thù mới từ Trung ương. Đặc biệt, Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM, tạo thêm dư địa phát triển.
Để tăng trưởng bền vững, TP.HCM cần đổi mới mô hình phát triển, kết hợp các động lực truyền thống với động lực mới như công nghệ cao, bán dẫn, trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, đồng thời xây dựng hệ thống bảo đảm an ninh kinh tế, năng lượng và chuỗi cung ứng để tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc từ bên ngoài.
TP.HCM dự báo nhu cầu năng lượng sẽ tăng mạnh khi đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP khoảng 10%/năm đến 2030. Thành phố đang xây dựng các kịch bản điều hành để bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu và khí ổn định.
