Vụ nam sinh có hành vi bạo lực với cô giáo tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (Hà Nội) đặt ra yêu cầu tăng cường giáo dục đạo đức, kỹ năng ứng xử và phối hợp giữa gia đình, nhà trường trong phòng ngừa bạo lực học đường.
Giáo dục hành vi không thể chỉ dừng ở nhắc nhở
Vụ nam sinh có hành vi bạo lực với cô giáo ngay trong giờ học tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi, Hà Nội, thu hút sự chú ý sau khi video ghi lại sự việc lan truyền trên mạng xã hội. Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội đã nắm thông tin, phối hợp giải quyết; các cơ quan chức năng đang xác minh vụ việc.
Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng xử lý vụ việc cần nghiêm minh, chú trọng giáo dục và ngăn ngừa tái diễn.
Theo thông tin nhà trường công bố tối 21/10, khoảng 10h10 ngày 19/10, tại phòng học, nam sinh L.H.V. (17 tuổi), học sinh lớp 12, đã dùng tay đánh vào đầu và vùng mặt cô giáo L.T.H., giáo viên môn Toán kiêm giáo viên chủ nhiệm lớp.
Vụ việc khiến cô H. bị thương, chảy máu vùng mũi, phải cấp cứu tại Bệnh viện Lạc Việt (Phú Thọ), sau đó chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai để tiếp tục điều trị.
Về nguyên nhân ban đầu, nhà trường cho biết một số học sinh trong lớp không làm bài tập về nhà, trong đó có L.H.V. Vì vậy, trong tiết học, cô H. yêu cầu những học sinh này đứng hai bên bục giảng để giảng lại bài cũ.
Nhà trường cho biết sức khỏe và tinh thần của cô H. đã ổn định, hiện cô nghỉ ngơi tại nhà. Trung tâm Pháp y Hà Nội đã giám định thương tích, xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể của cô là 12%.
Ở góc độ pháp lý, luật sư Đặng Văn Cường, Văn phòng Luật sư Chính Pháp, cho rằng hành vi nam sinh tấn công cô giáo ngay trong lớp học là nghiêm trọng, ảnh hưởng đến môi trường giáo dục và sự an toàn của giáo viên khi thực hiện nhiệm vụ. Hành vi này cần được xem xét, xử lý theo quy định pháp luật, căn cứ vào tính chất, mức độ và hậu quả cụ thể.
Liên quan việc cô giáo yêu cầu những học sinh không làm được bài đứng hai bên bục giảng, luật sư cho rằng cần xác minh cách thức thực hiện, lời nói của giáo viên và hoàn cảnh diễn ra sự việc. Nếu đây chỉ là biện pháp kiểm tra, nhắc nhở, không kèm hành vi xúc phạm thì không thể mặc nhiên coi là vi phạm.
Ngược lại, nếu cách làm mang tính bêu riếu, làm tổn thương danh dự, nhân phẩm học sinh, cần xem xét dưới góc độ chuẩn mực sư phạm và các quy định liên quan. Tuy nhiên, khi chưa có kết quả xác minh, không thể khẳng định cách ứng xử của giáo viên là nguyên nhân dẫn đến hành vi của nam sinh, càng không thể lấy sự không hài lòng hay tổn thương tâm lý để biện minh cho bạo lực.
Theo luật sư, bảo vệ giáo viên trước hành vi bạo lực không đồng nghĩa với phủ nhận quyền được tôn trọng của học sinh. Ngược lại, yêu cầu giáo viên tuân thủ chuẩn mực sư phạm cũng không có nghĩa là dung thứ cho hành vi hành hung người đang thực hiện nhiệm vụ giảng dạy.
Vì vậy, không nên để vụ việc trở thành cuộc tranh luận cực đoan giữa việc bênh vực giáo viên và bênh vực học sinh. Mọi người trong môi trường giáo dục đều cần được tôn trọng, bảo vệ và chịu trách nhiệm về hành vi của mình theo quy định pháp luật.
Việc xử lý phải căn cứ kết quả xác minh của cơ quan chức năng, không chỉ dựa trên video lan truyền trên mạng xã hội. Với hành vi có dấu hiệu tội phạm, cơ quan chức năng cần làm rõ diễn biến, hậu quả và các tình tiết liên quan để xác định trách nhiệm pháp lý.
Do người thực hiện hành vi mới 17 tuổi, việc xử lý phải tuân thủ các quy định đối với người chưa thành niên, đồng thời hướng đến mục tiêu giáo dục, phục hồi và ngăn ngừa tái phạm. Bên cạnh đó, cần bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của giáo viên bị hại và xem xét trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi có đủ căn cứ.
Về phòng ngừa, luật sư cho rằng gia đình cần quan tâm đến diễn biến tâm lý, cách ứng xử và khả năng kiểm soát cảm xúc của con. Nhà trường cần có cơ chế tiếp nhận phản ánh, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời khi xuất hiện nguy cơ xung đột, bạo lực.
Khi sự việc xảy ra, cần bảo vệ người bị hại, đồng thời thận trọng trong việc công khai danh tính, phát tán hình ảnh hoặc sử dụng mạng xã hội để công kích người chưa thành niên, tránh gây tổn thương kéo dài và ảnh hưởng đến quá trình giáo dục, phục hồi.
Theo luật sư, xử lý vụ việc cần bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật, đồng thời chú trọng mục tiêu giáo dục và ngăn ngừa tái diễn. Về lâu dài, gia đình và nhà trường cần phối hợp xây dựng môi trường giáo dục có kỷ cương, sự tôn trọng và cơ chế giải quyết mâu thuẫn hiệu quả. Bạo lực không thể được biện minh bằng sự bất bình; đồng thời, quyền hạn sư phạm phải đi đôi với trách nhiệm và chuẩn mực nghề nghiệp.
Phòng ngừa phải bắt đầu từ những việc cụ thể
Trong khi chờ kết luận của cơ quan công an, dư luận xuất hiện nhiều ý kiến, trong đó có quan điểm đề nghị xem xét lại Thông tư 19/2025/TT-BGDĐT về khen thưởng và kỷ luật học sinh.
ThS Lê Trung Kiên cho rằng cần phát hiện sớm nguy cơ, phối hợp gia đình và nhà trường để phòng ngừa bạo lực học đường.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 31/10/2025, quy định ba hình thức kỷ luật đối với học sinh ngoài cấp tiểu học, gồm nhắc nhở, phê bình và yêu cầu viết bản tự kiểm điểm. Quy định này thay đổi so với Thông tư 08/TT ngày 21/3/1988, vốn quy định các hình thức như khiển trách trước lớp, khiển trách trước hội đồng kỷ luật nhà trường, cảnh cáo trước toàn trường và các mức đuổi học.
Từ góc độ quản lý nhà trường, ThS Lê Trung Kiên, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Phùng Hưng (Sóc Sơn, Hà Nội), cho rằng vụ việc tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi là lời cảnh báo về những hạn chế trong giáo dục đạo đức, kỹ năng kiểm soát cảm xúc và sự phối hợp giữa gia đình với nhà trường. Theo ông, cần chủ động nhận diện nguy cơ và can thiệp từ sớm, thay vì chỉ xử lý khi sự việc đã xảy ra.
Giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn và cán bộ tư vấn tâm lý cần chú ý những thay đổi bất thường trong hành vi của học sinh, như nóng nảy, chống đối, nhiều lần vi phạm nội quy, sử dụng ngôn ngữ thiếu chuẩn mực hoặc thường xuyên xảy ra xung đột với bạn bè, thầy cô. Khi phát hiện dấu hiệu đáng lo ngại, nhà trường cần tìm hiểu nguyên nhân để tư vấn, hỗ trợ phù hợp.
Cùng với việc phát hiện sớm, giáo dục đạo đức cần gắn với rèn luyện kỹ năng sống, kiểm soát cảm xúc và văn hóa ứng xử. Học sinh cần biết cách giải quyết bất đồng bằng đối thoại, hiểu giới hạn trong hành vi và nhận thức được hậu quả của việc hành động thiếu kiềm chế.
Ông Kiên cũng cho rằng nhà trường cần xây dựng quy trình ứng phó cụ thể với các tình huống đe dọa, bạo lực hoặc xâm hại, bảo đảm an toàn cho học sinh, giáo viên và nhân viên. Người bị hại cần được hỗ trợ về tâm lý, pháp lý khi cần thiết. Các kênh tiếp nhận phản ánh phải tạo điều kiện để thành viên trong trường thông báo nguy cơ mà không e ngại áp lực hay trách nhiệm cá nhân.
Với những hành vi nghiêm trọng, nhà trường cần phối hợp với gia đình và cơ quan chức năng để xử lý đúng quy định, đồng thời ngăn ngừa nguy cơ tái diễn.
Theo ông Kiên, trách nhiệm phòng ngừa không chỉ thuộc về nhà trường. Gia đình cần duy trì trao đổi với giáo viên; các lực lượng xã hội như cơ quan công an, Hội Liên hiệp Phụ nữ và những tổ chức liên quan cũng cần phối hợp trong giáo dục, hỗ trợ học sinh. Những biểu hiện lệch chuẩn cần được nhận diện từ sớm để việc can thiệp đạt hiệu quả.
Ở góc độ tâm lý giáo dục, PGS.TS Trần Thành Nam, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, khẳng định mọi hành vi bạo lực đều đáng lên án và cần được xử lý nghiêm.
"Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc xử lý kỷ luật trong nhà trường thông qua các hình thức giáo dục thay thế, cam kết không tái diễn hành vi và trách nhiệm pháp lý của người vi phạm. Trách nhiệm pháp lý phải được xem xét, xử lý theo một hệ thống riêng", ông Nam nói.
Theo ông, các biện pháp xử lý theo Thông tư 19 được áp dụng trong phạm vi nhà trường. Với hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, cơ quan chức năng cần xác minh và xử lý theo quy định, như vụ nam sinh đánh cô giáo tại Trường THPT Mạc Đĩnh Chi.
Bên cạnh việc xử lý vi phạm, ông Nam nhấn mạnh vai trò của hệ thống hỗ trợ trong trường học. Giáo viên và nhân viên cần được trang bị kỹ năng nhận diện khó khăn tâm lý, giảm leo thang xung đột và ứng phó an toàn với hành vi bạo lực. Học sinh cần được hướng dẫn điều tiết cảm xúc, tìm kiếm sự trợ giúp, tôn trọng ranh giới cá nhân và giải quyết mâu thuẫn không bằng bạo lực.
Gia đình cũng cần quan tâm đến những thay đổi về cảm xúc, hành vi của con, phối hợp với giáo viên khi phát sinh vấn đề. Việc đổ lỗi, bao che cho hành vi sai trái hoặc dùng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn có thể khiến trẻ không nhận thức đầy đủ về hậu quả hành động của mình.
Trong quá trình này, chuyên viên tâm lý học đường có nhiệm vụ nhận diện, đánh giá nguy cơ, hỗ trợ học sinh gặp khó khăn về cảm xúc, hành vi; tư vấn cho giáo viên, phối hợp với gia đình và theo dõi sau sự cố. Vai trò chuyên môn của bộ phận này không thay thế trách nhiệm quản lý, tổ chức ứng phó và bảo đảm an toàn của ban giám hiệu.
Theo ông Nam, phòng ngừa bạo lực học đường không chỉ dừng ở việc ngăn chặn hành vi vi phạm mà cần hình thành một hệ thống có khả năng phát hiện nguy cơ, hỗ trợ kịp thời và can thiệp hiệu quả. Trong đó, gia đình, nhà trường và các bộ phận hỗ trợ cần phối hợp để xây dựng môi trường giáo dục an toàn.