Với đăng kiểm viên thực hiện kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, Cục Đăng kiểm VN đề xuất quy định trình độ chuyên môn tối thiểu tốt nghiệp THPT và có chứng chỉ nghề liên quan đến xe cơ giới.
Cục Đăng kiểm VN đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định về tiêu chuẩn, tập huấn đăng kiểm viên; cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ và thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên phương tiện giao thông đường bộ.
Một trong những nội dung đáng chú ý đó là sửa quy định về trình độ chuyên môn tối thiểu của đăng kiểm viên.
Cục Đăng kiểm VN đề xuất sửa quy định về trình độ chuyên môn của đăng kiểm viên phù hợp với loại công việc chuyên môn thực hiện (ảnh minh hoạ).
Theo đó, thay vì phân loại đăng kiểm viên theo hạng như hiện nay, dự thảo Thông tư quy định phân loại theo công việc chuyên môn.
Tuỳ từng loại công việc chuyên môn sẽ quy định về trình độ chuyên môn tối thiểu của đăng kiểm viên, thay vì quy định chung phải có bằng cử nhân hoặc kỹ sư chuyên ngành kỹ thuật liên quan đến xe cơ giới, xe máy chuyên dùng như hiện nay.
Cụ thể, đối với công việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy, quy định đăng kiểm viên tối thiểu phải tốt nghiệp trung học phổ thông và có chứng chỉ nghề liên quan đến xe cơ giới.
Đối với công việc kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường xe cơ giới, xe máy chuyên dùng (kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng); yêu cầu tối thiểu tốt nghiệp trung cấp trở lên chuyên ngành kỹ thuật liên quan đến xe cơ giới, xe máy chuyên dùng và có tối thiểu 12 tháng làm việc tại cơ sở bảo hành, bảo dưỡng, sửa chữa, sản xuất, lắp ráp ô tô được đăng ký thành lập theo quy định pháp luật.
Để thực hiện công việc chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới cải tạo, xe máy chuyên dùng cải tạo (chứng nhận xe cải tạo), dự thảo Thông tư quy định tối thiểu phải tốt nghiệp đại học chuyên ngành kỹ thuật liên quan đến xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, có chứng chỉ đăng kiểm viên thực hiện công việc chuyên môn kiểm định xe cơ giới hoặc kiểm định xe máy chuyên dùng và có thời gian thực hiện công việc chuyên môn kiểm định tối thiểu 12 tháng.
Ngoài ra, dự thảo Thông tư cũng quy định về trình độ chuyên môn tối thiểu của đăng kiểm viên thực hiện các công việc liên quan đến chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, phụ tùng xe cơ giới trong nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp.
Trong đó, đăng kiểm viên kiểm tra, chứng nhận chất lượng xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, phụ tùng xe cơ giới; kiểm tra, đánh giá việc bảo đảm chất lượng xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, phụ tùng xe cơ giới tại cơ sở sản xuất, lắp ráp; cơ sở thử nghiệm, chứng nhận; cơ sở bảo hành, bảo dưỡng xe cơ giới; thử nghiệm an toàn xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, dự thảo Thông tư đề xuất tối thiểu phải tốt nghiệp đại học chuyên ngành kỹ thuật liên quan đến xe cơ giới, xe máy chuyên dùng phù hợp với công việc chuyên môn tương ứng.
Để thực hiện công việc thử nghiệm phụ tùng xe cơ giới; thử nghiệm khí thải, tiêu thụ năng lượng xe cơ giới, đăng kiểm viên tối thiểu phải tốt nghiệp đại học chuyên ngành kỹ thuật phù hợp với công việc chuyên môn tương ứng.
Dự thảo Thông tư cũng quy định, đối với các công việc kiểm định xe cơ giới; chứng nhận xe cải tạo; kiểm tra, đánh giá chất lượng, việc đảm bảo chất lượng xe cơ giới; thử nghiệm an toàn xe cơ giới; đăng kiểm viên phải có giấy phép lái xe ô tô còn hiệu lực.
Ngoài ra, để trở thành đăng kiểm viên còn phải hoàn thành, đạt yêu cầu lớp tập huấn đăng kiểm viên; hoàn thành, đạt yêu cầu kết quả kiểm tra nghiệp vụ đăng kiểm viên theo quy định (trừ trường hợp kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy).
Theo ban soạn thảo, hiện nay trên thế giới, hầu hết các nước không quy định đăng kiểm viên phải có trình độ đại học ví dụ như: Mỹ, Nhật Bản, Trung Quốc, châu Âu ...
Thực tế, tham khảo bên kiểm định của quân đội và đăng kiểm của một số nước cho thấy đăng kiểm viên có trình độ trung cấp được đào tạo tại các trường dạy nghề và đã được làm việc tại các xưởng sửa chữa, sau đó các kỹ thuật viên này được tuyển và đào tạo làm đăng kiểm viên đều có tay nghề được đánh giá rất tốt.
Chỉ có đăng kiểm viên xe cơ giới cải tạo do thực hiện các công việc đòi hỏi trình độ cao như phân tích, đánh giá bản vẽ thiết kế cải tạo, chứng nhận cải tạo xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, nên cần yêu cầu trình độ từ đại học trở lên.
Ngoài ra, theo khảo sát tại 830 đại lý bảo dưỡng, sửa chữa thuộc Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), hiện chỉ có khoảng 47% cơ sở có kỹ thuật viên tốt nghiệp từ trình độ trung cấp trở lên.
Đối với các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng, sửa chữa xe mô tô, xe gắn máy tư nhân trên địa bàn TP Hà Nội, kết quả khảo sát cho thấy chỉ khoảng 3% cơ sở có nhân viên có trình độ từ trung cấp trở lên.
Từ thực tiễn trên, để đảm bảo tính khả thi trong việc huy động nguồn nhân lực và đào tạo lực lượng đăng kiểm viên cũng như phù hợp với chuyên môn nghiệp vụ thực hiện kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy rất đơn giản, đề xuất điều chỉnh điều kiện về trình độ chuyên môn đối với đăng kiểm viên kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy chỉ cần tốt nghiệp trung học phổ thông và có chứng chỉ nghề liên quan đến xe cơ giới là phù hợp; nhằm chuẩn bị nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công tác này.