Giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng cao, nguồn cung có thời điểm gián đoạn, hoạt động thi công dự án hầm Thần Vũ (Nghệ An) đang đối mặt với nhiều áp lực.
Giữ nhịp thi công trong khó khăn
Những ngày đầu tháng 4/2026, trong khi nhiều dự án hạ tầng rơi vào cảnh trầm lắng, không khí thi công trên tuyến cao tốc Bắc - Nam đoạn qua hầm Thần Vũ (Nghệ An) vẫn diễn ra khẩn trương, sôi động.
Trên toàn tuyến dài 8,2km, 5 nhà thầu lớn đã đồng loạt huy động tối đa máy móc, thiết bị và nhân lực, tập trung tăng tốc thi công các hạng mục then chốt như hạ bộ cầu và đường dẫn vào hầm
Các nhà thầu dự án hoàn thiện hầm Thần Vũ đang nỗ lực vượt khó để giữ nhịp thi công.
Tại vị trí đầu tuyến phía nam, Công ty CP Tư vấn và Xây dựng Biển Đông vừa đánh dấu bước tiến quan trọng khi đổ thành công phiến dầm Super-T đầu tiên của nhà thầu. Kỹ sư Thái Bá Lực, Đội trưởng thi công, cho biết: Đơn vị đang vận hành trạm trộn bê tông công suất 120 tấn, cùng 2 dây chuyền đúc dầm liên tục.
"Với nhịp độ 2 dầm/3 ngày, chúng tôi quyết tâm hoàn thành toàn bộ 112 phiến dầm trước tháng 10/2026 để kịp tiến độ lao dầm cầu Thần Vũ", kỹ sư Lực khẳng định.
Qua 3 tháng thi công, các nhà thầu đã đạt 8% giá trị xây lắp (tổng 1.299 tỷ đồng). Nhiều hạng mục đã vượt lên, mang đến tín hiệu tích cực.
Tại vị trí "yết hầu" khó khăn nhất dự án - cầu Xuân Dương 2, Tổng công ty Xây dựng công trình giao thông 8 (Cienco 8) cũng đang căng mình chiến đấu. Kỹ sư Nguyễn Đức Trí - Chỉ huy trưởng gói thầu cho biết: "Đơn vị được giao làm từ trụ T16 cầu Xuân Dương 1 đến mố M2 và toàn bộ Cầu Xuân Dương 2. Đây là đoạn nằm lọt giữa 2 quả đồi nên địa hình vô cùng hiểm trở. Chúng tôi phải huy động quân sớm hơn các nhà thầu khác tới gần 1 tháng để làm đường tiếp cận và chuẩn bị mặt bằng thi công. Đến nay, tuy các tuyến đường tiếp cận đã cơ bản thông suốt nhưng ở 2 đầu vẫn còn kẹt bởi 2 quả đồi đá cao nên anh em phải vừa thi công, vừa hạ cốt đồi để làm mặt bằng".
Là nhà thầu đã gắn bó với dự án ở cả 2 giai đoạn, cũng là đơn vị đứng đầu liên danh, Công ty TNHH Hoà Hiệp đã cho thấy nỗ lực đưa dự án về đích sớm bằng việc bố trí tới 110 kỹ sư công nhân trên công trường. Nhiều hạng mục vượt lên như: Đã đúc được 6 phiến dầm, ba trụ T26, 27, 28 đã đúc xong bệ chuyển sang giai đoạn làm thân. Đơn vị này cũng lập kế hoạch để đến cuối tháng 7 sẽ cơ bản làm xong phần hạ bộ của 29 nhịp cầu Thần Vũ và phần nền của 2,1km đường dẫn.
"Ăn đong" trong cuộc chiến với bão giá
Đằng sau không khí thi công khẩn trương là một "cuộc chiến" cân não về tài chính và nguồn cung. Chưa bao giờ các kỹ sư dày dạn kinh nghiệm lại thấy việc duy trì máy móc hoạt động lại gian nan đến thế.
Trong bối cảnh "ăn đong", chủ đầu tư và các nhà thầu đã có những giải pháp tạm thời để đảm bảo tiến độ thi công.
Tại gói thầu của Cienco 8, kỹ sư Nguyễn Đức Trí chia sẻ: "Dù đã chủ động trữ sẵn 40.000 lít dầu trong 3 téc lớn, nhưng với 7 mũi thi công tiêu thụ 2.000 – 3.000 lít/ngày, lượng dự trữ này chỉ còn đủ dùng trong chưa đầy 20 ngày tới".
Tình hình tại Công ty CP Đầu tư xây dựng Trường Sơn còn cấp bách hơn. Đang trong giai đoạn khoan nhồi (tiêu thụ khoảng 1.000 lít dầu/ngày), đơn vị này chỉ còn đủ dầu dùng trong 5 ngày. Kỹ sư Trịnh Ngọc Dư cho biết: "Xăng dầu không chỉ tăng giá mà còn bị bán nhỏ giọt. Có những lúc chúng tôi phải ra tận cửa hàng mua kiểu "ăn đong" từng thùng, từng can về đổ cho máy".
Không chỉ dầu, các loại vật liệu thiết yếu khác cũng tăng giá chóng mặt: đá bê tông Hồng Lĩnh Tăng từ 500.000 đồng/m3 lên hơn 600.000 đồng/m3; Sắt, thép, xi măng tăng từ 27% đến 41% so với thời điểm ký hợp đồng; Dầu Diesel tăng kỷ lục 109%.
Kỹ sư Thái Bá Lực ngậm ngùi: "Xưa gọi điện là xe chở dầu, chở đá tới tận nơi, giờ phải đưa xe lên mỏ xếp hàng cả ngày mới lấy được chuyến đá. Khó khăn này còn khủng khiếp hơn cả thời đại dịch COVID-19".
Các các kỹ sư, công nhân ở dự án đều mong muốn Bộ Xây dựng và Chính phủ sớm có những biện pháp kịp thời để bình ổn giá nhiên vật liệu.
Để không phải dừng máy, các nhà thầu và Ban quản lý dự án đã đưa ra những chiến lược "vượt khó" mang tính thích ứng cao, như: Tăng cường sử dụng điện lưới cho thiết bị có thể thay thế, hạn chế tối đa việc dùng máy phát nổ chạy dầu Diesel; Tạm thời tập trung nhân lực thi công bệ thân trụ, đúc dầm – những phần việc tốn ít nhiên liệu hơn so với công tác khoan nhồi, đào hay vận chuyển đất đá; Ban quản lý dự án đang tìm cách giải tỏa 20% tiền tạm ứng còn lại thông qua nghiệm thu thực tế để nhà thầu có vốn tập kết vật liệu trước khi giá tiếp tục lập đỉnh mới.
Kiến nghị cơ chế đặc thù để giúp nhà thầu vượt khó
Dù nỗ lực tự thân rất lớn, nhưng lãnh đạo các đơn vị đều khẳng định nếu không có sự can thiệp từ chính sách, nhà thầu càng làm sẽ càng lỗ nặng.
Ông Phạm Đình Hạnh, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Hòa Hiệp (đơn vị đứng đầu liên danh), kiến nghị: Các cơ quan chức năng cần cập nhật báo giá vật liệu sát thị trường hơn (2 lần/tháng thay vì 1 tháng, 1 quý/lần). Đồng thời, mong muốn Chính phủ xem xét áp dụng cơ chế đặc thù hoặc vận dụng quy định về sự kiện bất khả kháng để điều chỉnh hợp đồng cho phù hợp với thực tế biến động giá.
Ông Ngô Trọng Nghĩa, Giám đốc quản lý dự án hầm Thần Vũ, phân tích thêm: "Nhà thầu đang chịu thiệt kép do dự toán chi phí xây dựng gói thầu được phê duyệt vào tháng 12/2025, dựa trên công báo giá quý 3/2025 của địa phương do đó chưa cập nhật giá tại thời điểm duyệt dự toán; kiến nghị các cấp có thẩm quyền trong giai đoạn này cho linh hoạt các biện pháp, điều chỉnh giá cho nhà thầu. Xem xét giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế VAT đối với nhà máy, cơ sở sản xuất vật liệu để hạ giá thành vật liệu; giảm phí bảo trì, phí sử dụng đường bộ đối với các loại xe vận tải hàng hóa để giảm ngay giá cước vận chuyển giúp thị trường bình ổn hơn.