Sau khi khung giá dịch vụ bốc dỡ tại cảng nước sâu được điều chỉnh, một số hãng tàu nước ngoài tiếp tục tăng phụ phí xếp dỡ 10%, làm gia tăng áp lực chi phí lên doanh nghiệp logistics và xuất nhập khẩu, giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.
Tăng khoảng 10% phụ phí xếp dỡ
Theo thông báo của hãng tàu MSC, kể từ giữa tháng 2 tới nay, phụ phí xếp dỡ hàng hoá tại cảng biển (THC) tại cảng cho hàng xuất, nhập khẩu từ/đến khu vực cảng nước sâu tại Lạch Huyện (Hải Phòng) và Cái Mép – Thị Vải (TP.HCM) đã được điều chỉnh.
Việc tăng phụ phí xếp dỡ THC vẫn do các hãng tàu tự quyết định và áp đặt cho các chủ hàng Việt Nam (Ảnh minh hoạ).
Cụ thể, phí xếp dỡ THC cho các container hàng khô sẽ là 3,52 triệu đồng/container 20 feet và hơn 5,4 triệu đồng/container 40 feet. Đối với container cao, mức phí THC là 6,36 triệu đồng/container 45 feet.
Như vậy so với mức phí THC trước đó MSC áp dụng và thông báo hồi tháng 3/2025 áp dụng cho các hàng xuất, nhập khẩu từ/đến các cảng biển tại Việt Nam, mức phí THC hiện tại đã có sự điều chỉnh tăng khoảng 10%.
Không riêng MSC, hãng tàu Wan Hai Lines cũng điều chỉnh mức phí THC áp dụng tại Việt Nam kể từ đầu năm 2026 với mức tăng khoảng 10% so với trước đó. Cụ thể, mức phí THC mà hãng tàu áp dụng là 3,75 - 5,4 triệu đồng/container 20 feet (giá tuỳ từng loại container) và 5,7-8,4 triệu đồng/container 40 feet.
Theo giới quan sát, phụ phí THC theo thông lệ quốc tế và được các hãng tàu điều chỉnh theo diễn biến của thị trường. Mức phí này do các hãng tàu tự quyết định và áp đặt cho các chủ hàng Việt Nam.
Thực tế từ tháng 2, nhiều cảng biển tại hai cảng nước sâu của Việt Nam là Lạch Huyện và Cái Mép - Thị Vải đã điều chỉnh mức tăng cũng điều chỉnh tăng khoảng 10% giá xếp dỡ container tại cảng biển, áp dụng theo khung giá dịch vụ bốc dỡ container nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập, tái xuất, quá cảnh, trung chuyển áp dụng đối với bến cảng Lạch Huyện và khu vực Cái Mép – Thị Vải mà Bộ Xây dựng ban hành.
Trong đó, khung giá dịch vụ bốc dỡ container nhập khẩu, xuất khẩu và tạm nhập, tái xuất cho các container có hàng là 63-73 USD/container 20 feet, 94-107 USD/container 40 feet và 103-119 USD/container hơn 40 feet.
Khung giá dịch vụ bốc dỡ container quá cảnh, trung chuyển có hàng là 37-44 USD/container 20 feet, 56-64 USD/container 40 feet và 62-72 USD/container hơn 40 feet.
Việc tăng giá dịch vụ bốc dỡ cảng nước sâu giúp thu hẹp khoảng cách giữa phí dịch vụ cảng biển Việt Nam với mặt bằng chung của khu vực, qua đó các cảng có cơ hội để có nguồn thu tái đầu tư trang thiết bị, nâng cấp cơ sở hạ tầng, nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ, đáp ứng các yêu cầu mới trong bối cảnh phát triển xanh, số hoá.
Tăng cường rà soát, đảm bảo minh bạch
Tại Thông tư 31/2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng), dịch vụ bốc, dỡ container tại cảng biển thuộc một trong các dịch vụ thuộc diện kê khai giá.
Đáng chú ý, Thông tư quy định rõ dịch vụ tại cảng biển là các dịch vụ do doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hoặc doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển hoặc đại diện của doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển cung cấp và thu giá dịch vụ của khách hàng để phục vụ việc vận chuyển hàng hoá, hành khách thông qua cảng biển.
Đại diện Cục Hàng hải và Đường thuỷ VN thông tin, các mức giá, phụ phí hiện nay do hãng tàu tự quyết định theo cơ chế thị trường và được thực hiện theo Luật giá.
Theo quy định hiện hành, các hãng tàu khi có sự điều chỉnh mức phí sẽ phải gửi thông báo về cơ quan quản lý Nhà nước để thống kê và theo dõi.
Hiện tại, Cục Hàng hải và Đường thuỷ VN vẫn tích cực theo dõi, rà soát tình hình giá cước và các phụ phí vận tải biển.
Trước đó, các hiệp hội chuyên ngành trong lĩnh vực hàng hải và logistics đã có văn bản gửi Bộ Xây dựng và Cục Hàng hải và Đường thuỷ VN về việc các hãng tàu nước ngoài có động thái tăng phụ phí xếp dỡ tại cảng biển, sau khi Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 2506/QĐ-BXD năm 2025 sửa đổi Điều 7 Quyết định 810/QĐ-BGTVT về khung giá dịch vụ bốc dỡ container tại cảng biển Việt Nam.
Theo các hiệp hội, phí THC do hãng tàu thu bao gồm nhiều cấu phần chi phí khác nhau, không chỉ riêng chi phí bốc dỡ tại cảng. Tuy nhiên, việc điều chỉnh tăng phí THC đồng thời với thời điểm điều chỉnh khung giá dịch vụ bốc dỡ tại cảng biển đặt ra yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường minh bạch hóa và giám sát hợp lý, nhằm hạn chế các tác động lan truyền chi phí vượt mức cần thiết trong chuỗi logistics.
Thực tiễn cho thấy, việc gia tăng các khoản phí THC và phụ phí của hãng tàu tác động trực tiếp đến cộng đồng doanh nghiệp logistics, forwarder và chủ hàng – là lực lượng trung gian tổ chức vận hành chuỗi cung ứng, đang chịu áp lực lớn về chi phí, dòng tiền và khả năng duy trì chất lượng dịch vụ.
Từ đó, chi phí này tiếp tục được chuyển dịch sang doanh nghiệp xuất nhập khẩu, làm gia tăng chi phí logistics và ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Mặt khác, việc tăng phí THC của hãng tàu không chỉ ảnh hưởng đến các cảng nước sâu, còn tác động trực tiếp đến các cảng sông, cảng tổng hợp và cảng thông thường.
Các hiệp hội đề nghị cơ quan quản lý Nhà nước tăng cường theo dõi, giám sát diễn biến thị trường liên quan đến việc thu và điều chỉnh phí THC, phụ phí của các hãng tàu hoạt động tại Việt Nam, bảo đảm minh bạch, hợp lý và phù hợp với thực tế chi phí.
Đồng thời, các cơ quan quản lý Nhà nước cần nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế giám sát thị trường và minh bạch thông tin đối với các khoản phí, phụ phí của hãng tàu, cũng như hạn chế hiện tượng lan truyền chi phí không tương xứng trong chuỗi logistics.
Cùng đó, thiết lập và duy trì cơ chế trao đổi, tham vấn định kỳ giữa cơ quan quản lý, các hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp nhằm kịp thời nắm bắt diễn biến thị trường, góp phần ổn định chi phí logistics quốc gia và hỗ trợ doanh nghiệp xuất nhập khẩu.