Tại Trung tâm Điều hành khai thác của Vietnam Airlines, sức nóng của mùa bay cao điểm Tết hiện hữu qua dòng dữ liệu dày đặc. Phía sau con số nhảy liên tục trên radar là sự nỗ lực của những người dành trọn tâm sức làm "bộ não" cho mọi hành trình.
"Kiến trúc sư" cho hành trình mang vị Tết
Gắn bó với Trung tâm Điều hành khai thác (OCC) từ năm 2015, anh Nguyễn Duy Hưng (bộ phận lịch bay phòng điều hành) thấu hiểu nhịp làm việc tại "bộ não" của hãng hàng không thay đổi ra sao mỗi khi những dòng chữ trên màn hình bắt đầu dày đặc báo hiệu mùa Tết về.
Anh Duy Hưng đã đồng hành cùng Vietnam Airlines hơn một thập kỷ.
"Những dòng chữ trên màn hình dày lên không chỉ do tần suất bay tăng cao mà mỗi mã hiệu lúc này đều mang theo hy vọng đoàn viên của hàng vạn hành khách. Chúng tôi hiểu rằng chỉ cần một quyết định chậm trễ trong tích tắc sẽ kéo theo hệ quả dây chuyền, khiến hành trình trở về của bao người thêm gian nan", anh Hưng tâm sự.
Nhiều người thường nghĩ lập lịch bay chỉ bao gồm những con số khô khan nhưng thực tế giữa cao điểm Tết, mỗi dòng lịch trình là một bài toán tư duy đầy biến số.
Ở vị trí điều phối, anh Hưng giống như một vị kiến trúc sư đang thầm lặng thiết kế nên khung sườn vững chãi cho những hành trình vẹn tròn.
Năng lực sắp xếp của anh giúp hệ thống vận hành trơn tru thông qua việc tính toán kỹ lưỡng các phương án dự phòng, bố trí tàu bay hợp lý và chủ động chừa ra những khoảng "đệm" cần thiết cho các tình huống phát sinh.
Dưới áp lực cao điểm hay thời tiết bất lợi, anh luôn kiên định với phương châm xác định an toàn làm tôn chỉ hàng đầu, sau đó mới tính đến hiệu quả khai thác. Những quyết định đưa ra tại OCC cần sự quyết đoán, nhanh chóng nhưng tuyệt đối không nóng vội.
"Chúng tôi phải dựa trên thông tin, kinh nghiệm và trao đổi với các bộ phận liên quan để chọn phương án ít ảnh hưởng nhất", anh Hưng chia sẻ.
Cũng theo anh Hưng, một bản kế hoạch khoa học không chỉ dành cho tàu bay mà còn giúp Đoàn bay và Đoàn tiếp viên có thêm thời gian nghỉ ngơi, chuẩn bị tốt nhất cho mỗi chuyến bay. Những khoảnh khắc quý giá đó giúp các tiếp viên có đủ tâm trí và không gian mang đến trải nghiệm Tết đậm chất Việt trên không, từ việc chuẩn bị chu đáo những phần quà ý nghĩa đến các suất ăn mang phong vị Tết ấm áp.
Những bài toán điều động sát giờ G
Tiếp nối nhịp đập thầm lặng tại OCC, anh Nguyễn Hải Phương lại nhớ về câu chuyện của một "mùa Tết khởi nghề" đầy thử thách tại phòng Kế hoạch Tổ bay.
Bén duyên với nghề từ năm 2023, mùa cao điểm đầu tiên đối với anh không phải là những buổi dạo phố cùng bạn bè mà gắn liền với 3-4 màn hình đầy radar và con số.
Nhìn dòng người check-in đi chơi, chàng trai trẻ không tránh khỏi cảm giác chạnh lòng, nhưng áp lực công việc lại nhanh chóng cuốn anh vào guồng quay hối hả.
"Ngồi trước những màn hình radar, tôi đôi khi quên mất hôm nay đã là mùng mấy Tết bởi khối lượng công việc liên tục. Dù vắng mặt trong mâm cơm giao thừa của gia đình, tôi vẫn thấy ấm lòng khi biết rằng mỗi quyết định điều động tổ bay đang trực tiếp giúp hàng vạn hành khách khác kịp về nhà sum họp", anh Phương nói.
Anh Hải Phương (đứng giữa) chụp ảnh cùng đồng nghiệp nhân dịp Kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Áp lực thực chiến tại OCC đòi hỏi người trẻ phải nhanh chóng thích nghi trước khối lượng công việc khổng lồ, nơi mọi biến số chậm chuyến đều kéo theo một bài toán nhân sự đầy phức tạp.
Anh Phương nhắc lại những phút giây "ngợp" trước guồng quay của mùa Tết đầu tiên, nơi các quy tắc trên trang giấy phải nhường chỗ cho các tình huống điều động khẩn cấp.
Giữa cao điểm, mọi kịch bản đều có thể thay đổi chỉ sau một mã lệnh radar, buộc anh phải rèn luyện sự tỉnh táo để hóa giải những bài toán phát sinh trong tích tắc.
Bản lĩnh của chuyên viên trẻ được tôi luyện qua những tình huống thiếu tổ bay ngay sát giờ cất cánh do "delay" dây chuyền. Trong những thời khắc không có chỗ cho việc đắn đo quá lâu, anh phải nhanh chóng rà soát phương án, thảo luận cùng đồng nghiệp và xin ý kiến cấp trên nhằm đưa ra lựa chọn tối ưu.
Những ca trực ấy đã giúp anh hiểu rằng: "Trong thực tế điều hành không có phương án nào hoàn hảo. Điều cần làm là chọn phương án phù hợp nhất ở thời điểm đó và chịu trách nhiệm với quyết định của mình".
Ca trực Tết và "cái đầu lạnh" giữ mùa xuân an toàn
Trong phòng trực của OCC, Trực ban trưởng Hoàng Đức Công là người chịu trách nhiệm cao nhất trong mỗi ca trực.
Gần 33 năm gắn bó với OCC, anh đã trải qua không ít mùa xuân không trọn vẹn bên gia đình, để đổi lấy sự an toàn, thông suốt cho từng chuyến bay trong những thời khắc cao điểm nhất của năm.
Cùng kíp trực, anh giám sát toàn bộ hoạt động khai thác bay của Vietnam Airlines từ kế hoạch bay, tình trạng tàu bay, điều kiện thời tiết, năng lực sân bay, đến các yếu tố kỹ thuật, dịch vụ và an toàn.
Mọi tình huống bất thường đều phải được đánh giá nhanh chóng, phối hợp xử lý và đưa ra quyết định kịp thời, chính xác, không cho phép sai sót. Công việc ấy diễn ra theo ca kíp ngày - đêm, 365 ngày mỗi năm với một nguyên tắc xuyên suốt: an toàn tuyệt đối.
Anh Hoàng Đức Công (ở giữa) cùng những phi công của Vietnam Airlines (ảnh nhân vật cung cấp).
Trong những dịp cao điểm Tết, các kịch bản khai thác và xử lý tình huống bất thường đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, có sự chỉ đạo và phê duyệt của lãnh đạo OCC và lãnh đạo Tổng công ty. Tuy vậy, Trực ban trưởng vẫn phải giữ "cái đầu lạnh" hơn bao giờ hết khi lưu lượng chuyến bay tăng đột biến.
Những quyết định như hoãn bay - đặc biệt khi thời tiết sân bay đến xuống dưới tiêu chuẩn hạ cánh luôn là lựa chọn khó khăn, nhất là với những chuyến bay cận giờ giao thừa.
Trong gần ba thập kỷ làm nghề, nhiều ca trực đã trở thành ký ức khó quên, nhưng ca trực sáng mùng 1 Tết năm 2020 để lại dấu ấn sâu đậm nhất trong anh. Đó là thời điểm đại dịch Covid-19 bắt đầu tác động mạnh mẽ đến ngành hàng không toàn cầu.
Kế hoạch khai thác, mục tiêu doanh thu của Vietnam Airlines nhanh chóng phải điều chỉnh. Hoạt động bay sụt giảm sâu, đặt ra những thách thức chưa từng có.
Giữa tâm bão dịch bệnh, người Trực ban trưởng ấy vẫn kiên cường giữ nhịp cho các chuyến bay giải cứu, những chuyến hàng y tế, bảo vệ mạch máu giao thông của đất nước không bị đứt gãy.
"Nhớ lại vẫn thấy xót xa nhưng chính trong giai đoạn ấy, tinh thần trách nhiệm và sự bền bỉ của những người làm OCC càng được thể hiện rõ nét hơn bao giờ hết", anh Công nói.
Đêm giao thừa ở OCC không có pháo hoa, không có tiệc vui với khoảnh khắc nâng ly chúc mừng. Niềm vui của những người làm điều hành bay là khi nhìn thấy hành khách kịp trở về nhà trước thời khắc chuyển giao năm mới hoặc nếu bay sau 0 giờ, thì đó cũng là một hành trình khởi đầu bình an.