Khi mùa đông còn bao trùm vùng cao tỉnh Sơn La, không khí Tết đã đến sớm trong nhiều trường mầm non miền núi qua những hoạt động trải nghiệm giản dị, giúp trẻ em vùng khó khăn cảm nhận trọn vẹn nét đẹp Tết cổ truyền.
Trẻ vùng cao trải nghiệm Tết cổ truyền
Những ngày giáp xuân, các trường mầm non vùng cao tổ chức nhiều hoạt động gắn liền văn hóa dân tộc như gói bánh chưng, trang trí lớp học, tìm hiểu phong tục cổ truyền, mặc trang phục dân tộc và áo dài. Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, trẻ được trực tiếp tham gia vào từng công đoạn, từ rửa lá dong, vo gạo nếp đến sắp xếp mâm ngũ quả đơn giản. Với nhiều em nhỏ, đây là lần đầu tiên được tiếp xúc với những hình ảnh, khái niệm gắn liền với ngày đầu năm của dân tộc.
Các em nhỏ Trường Mầm non Ngọc Chiến tham gia hoạt động gói bánh chưng.
Phụ huynh vùng cao bày tỏ sự đồng thuận và ủng hộ các hoạt động của nhà trường. Trong điều kiện đời sống còn nhiều khó khăn, việc chuẩn bị cho con em đón xuân không phải lúc nào cũng đầy đủ. "Nhờ các hoạt động ở trường, con tôi biết ngày lễ cổ truyền là gì, biết chào hỏi, biết chia sẻ với bạn bè. Gia đình rất yên tâm khi gửi con ở trường", một phụ huynh ở xã Tà Xùa chia sẻ.
Cùng chung quan điểm, chị Lò Thị Xuyến, người dân xã Ngọc Chiến cho biết: "Nhà tôi ở bản xa, kinh tế còn khó khăn nên sinh hoạt ngày đầu năm ở nhà chỉ tổ chức đơn giản. Nhờ nhà trường tổ chức các hoạt động đón xuân sớm, các cháu được vui chơi, gói bánh, mặc quần áo đẹp và hiểu hơn về nét văn hóa truyền thống".
Bày tỏ sự đồng tình, anh Vì Văn Hòa cũng chia sẻ: "Bố mẹ đi làm nương cả ngày, điều kiện gia đình khó khăn nên không sắm sửa được nhiều cho con. Được nhà trường tổ chức cho các cháu vui xuân sớm cùng bạn bè, chúng tôi rất mừng và yên tâm".
Theo các giáo viên, hoạt động đón xuân sớm tại trường mầm non miền núi xuất phát từ đặc thù kinh tế – xã hội địa phương, nhằm giúp trẻ em dân tộc thiểu số, hoàn cảnh khó khăn được cảm nhận trọn vẹn niềm vui ngày đầu năm, giảm bớt thiệt thòi so với trẻ em vùng thuận lợi.
Cô Lò Thị Thắm, giáo viên mầm non tại xã Mường Bám, cho biết, đối với những trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, nhà trường và giáo viên luôn dành sự quan tâm sát sao, hỗ trợ kịp thời cả về vật chất lẫn tinh thần trong dịp lễ truyền thống. Ngoài ra, giáo viên chủ động tìm hiểu, nắm bắt hoàn cảnh từng trẻ để tạo điều kiện cho các em tham gia đầy đủ các hoạt động vui xuân cùng bạn bè.
"Từ những việc thiết thực ấy, mong muốn lớn nhất của chúng tôi là giúp các em có một mùa xuân an toàn, ấm áp, vui tươi, để các em thêm yêu trường, mến lớp và tự tin hơn trong những ngày đến lớp", cô Thắm chia sẻ.
Từ những hoạt động giản dị nơi vùng cao, trường mầm non không chỉ là nơi chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mà còn trở thành không gian gìn giữ, lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống. Mùa xuân đến sớm trong lớp học miền núi vì thế không chỉ mang lại niềm vui trước mắt mà còn gieo vào lòng trẻ sự ấm áp, yêu thương và những ký ức đẹp đầu đời.
Mang mùa xuân đến lớp học vùng cao
Các chương trình đón xuân trong trường học được xác định là nội dung giáo dục trải nghiệm phù hợp với chương trình giáo dục mầm non. Thông qua đó, trẻ được hình thành những kỹ năng sống cơ bản như hợp tác, chia sẻ, chờ đợi; đồng thời bước đầu nhận biết giá trị của gia đình, cộng đồng và truyền thống văn hóa.
Các em Trường Mầm non Chiềng Xôm (Sơn La) biểu diễn văn nghệ chào xuân.
"Ở lứa tuổi mầm non, giáo dục văn hóa dân tộc cần được thực hiện thông qua những trải nghiệm thực tế. Khi trẻ được tự tay làm, tự tay cảm nhận sẽ giúp các em được vui Tết trọn vẹn, hình thành kỹ năng sống, nuôi dưỡng đời sống tinh thần và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc ngay từ những năm đầu đời", ông Bùi Tiến Sỹ, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch HĐND xã Ngọc Chiến nhận định.
Không chỉ mang ý nghĩa giáo dục, việc tổ chức đón xuân tại trường còn thể hiện sự quan tâm, chăm lo của ngành Giáo dục đối với trẻ em vùng khó khăn. Nhiều trường mầm non đã huy động các nguồn lực xã hội hóa để chuẩn bị quà, áo ấm và đồ dùng học tập cho học sinh, vừa bảo đảm an toàn, thiết thực, vừa góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện.
Chia sẻ với phóng viên Báo Xây dựng, cô Phạm Thị Thúy, Hiệu trưởng Trường Mầm non Ngọc Chiến (xã Ngọc Chiến, Sơn La), cho biết: việc tổ chức các chương trình vui xuân cho trẻ em miền núi có nhiều điểm khác biệt so với khu vực thuận lợi, xuất phát từ điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội và những nét văn hóa đặc thù của địa phương. Trên cơ sở đó, nhà trường luôn bám sát thực tiễn vùng cao để xây dựng nội dung, lựa chọn hình thức phù hợp, bảo đảm hiệu quả giáo dục và an toàn cho trẻ.
Theo cô Thúy, do cơ sở vật chất tại các điểm trường còn hạn chế, thời tiết mùa đông lạnh kéo dài, giao thông đi lại khó khăn, các nội dung đón xuân được triển khai theo hướng gọn nhẹ, thiết thực, tiết kiệm, tránh hình thức; ưu tiên tổ chức ngay tại lớp học và các điểm trường lẻ, phù hợp với thể trạng cũng như điều kiện sinh hoạt của trẻ em miền núi.
"Nhà trường đặc biệt chú trọng chăm lo các nhu cầu thiết yếu cho trẻ. Bữa ăn đủ dinh dưỡng, việc giữ ấm, hỗ trợ áo ấm, quà đầu năm và đồ dùng học tập luôn được quan tâm, nhất là đối với những trẻ có hoàn cảnh khó khăn", cô Thuý nói.
Cô Thúy nhấn mạnh, đối với trẻ em miền núi, dịp đầu năm không chỉ là thời điểm vui chơi mà còn là cơ hội để các em cảm nhận được sự quan tâm, yêu thương của thầy cô, nhà trường và xã hội, qua đó góp phần bù đắp những thiệt thòi về điều kiện sống, tạo động lực để trẻ thêm gắn bó với trường lớp và phát triển toàn diện.
Từ những việc làm giản dị nơi vùng cao, vai trò của trường mầm non tiếp tục được khẳng định không chỉ là nơi chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ mà còn là môi trường giáo dục đầu đời, góp phần gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống.
Việc đón xuân sớm trong những ngôi trường mầm non miền núi vì thế không chỉ mang lại niềm vui trước mắt mà còn là bài học giáo dục ý nghĩa, nhân văn, để lại dấu ấn sâu sắc trong hành trình trưởng thành của trẻ em vùng cao.