Không chỉ cần bằng cấp, đăng kiểm viên vẫn phải trải qua ít nhất 12 tháng làm việc thực tế. Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, đây là “bộ lọc” quan trọng để bảo đảm chất lượng kiểm định và an toàn giao thông.
Đề xuất giữ nguyên phân loại công việc đăng kiểm
Cục Đăng kiểm Việt Nam vừa có văn bản tiếp thu, giải trình các ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định về tiêu chuẩn, tập huấn đăng kiểm viên; cũng như việc cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ và thu hồi chứng chỉ đăng kiểm phương tiện giao thông đường bộ.
Cục Đăng kiểm VN nhấn mạnh các công việc chuyên môn về kiểm định phương tiện giao thông đường bộ có tiêu chuẩn khác nhau về trình độ của đăng kiểm viên (ảnh minh hoạ).
Theo dự thảo, các công việc chuyên môn liên quan đến an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông đường bộ gồm: kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy; kiểm định xe cơ giới; kiểm định xe máy chuyên dùng; và chứng nhận xe cải tạo.
Góp ý về nội dung này, Vụ Khoa học công nghệ môi trường và Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) đề nghị nghiên cứu gộp các công việc kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng và chứng nhận xe cải tạo thành một nhóm. Theo cơ quan này, việc hợp nhất sẽ tạo thuận lợi cho công tác đào tạo, tập huấn, thực tập và cấp chứng chỉ, đồng thời giúp các cơ sở đăng kiểm có thể linh hoạt thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ khi có nhu cầu từ tổ chức, cá nhân.
Tuy nhiên, Cục Đăng kiểm Việt Nam đề nghị giữ nguyên như dự thảo. Lý do là mỗi loại công việc có yêu cầu khác nhau về trình độ chuyên môn của đăng kiểm viên.
Cụ thể, đăng kiểm viên kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy chỉ cần tối thiểu tốt nghiệp trung học phổ thông; trong khi đăng kiểm viên kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng phải có trình độ từ trung cấp trở lên; còn đăng kiểm viên thực hiện chứng nhận xe cải tạo yêu cầu tối thiểu tốt nghiệp đại học. Nội dung tập huấn và thực tập đối với từng nhóm công việc này cũng được thiết kế khác nhau, phù hợp với tính chất chuyên môn riêng.
Việc quy định tiêu chuẩn của đăng kiểm viên tại dự thảo Thông tư nhằm hướng đến xây dựng đội ngũ nhân lực có tay nghề, kinh nghiệm thực tế (ảnh minh hoạ).
Đăng kiểm viên vẫn phải đủ 12 tháng kinh nghiệm
Liên quan đến tiêu chuẩn đăng kiểm viên, Sở Xây dựng Tuyên Quang đề xuất điều chỉnh theo hướng chỉ yêu cầu tối thiểu 12 tháng thực hành hoặc làm việc tại các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng, sửa chữa, sản xuất, lắp ráp ô tô đối với người tốt nghiệp trình độ trung cấp, cao đẳng khi thực hiện kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng.
Theo cơ quan này, chương trình đào tạo đại học các ngành kỹ thuật liên quan đến xe cơ giới đã bao gồm khối lượng lớn nội dung thực hành, thực tập, đủ để người học có kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp khi tốt nghiệp. Do đó, việc tiếp tục yêu cầu thêm 12 tháng thực hành là chưa thực sự cần thiết.
Trong khi đó, với trình độ trung cấp, cao đẳng – do thời lượng đào tạo ngắn và mức độ chuyên sâu thấp hơn – việc bổ sung thời gian thực hành là phù hợp nhằm bảo đảm năng lực thực thi công việc. Đồng thời, việc miễn yêu cầu thực hành đối với người tốt nghiệp đại học cũng được cho là giúp thu hút, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao, rút ngắn thời gian hoàn thiện điều kiện hành nghề và giảm thủ tục hành chính.
Ngoài ra, việc áp dụng chung yêu cầu thực hành cho mọi trình độ từ trung cấp trở lên chưa phản ánh đúng sự khác biệt về chuẩn đầu ra giữa các bậc đào tạo. Thực tế cũng cho thấy, người tốt nghiệp đại học chuyên ngành kỹ thuật liên quan đến xe cơ giới có thể nhanh chóng tiếp cận và đảm nhận công việc mà không cần thêm thời gian thực hành bắt buộc.
Trong khi đó, Sở Xây dựng Cà Mau đề nghị bổ sung quy định cụ thể về trình độ chuyên môn của đăng kiểm viên, hoặc xác định rõ chuyên ngành đào tạo phù hợp dựa trên chương trình học có các môn liên quan đến xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, nhằm bảo đảm thống nhất trong áp dụng và nâng cao chất lượng đội ngũ.
Trước các ý kiến này, Cục Đăng kiểm Việt Nam cho rằng kinh nghiệm thực tế là yếu tố cần thiết để đăng kiểm viên có thể đánh giá chính xác tình trạng kỹ thuật phương tiện. Đồng thời, việc xác định cụ thể ngành, chuyên ngành đào tạo giữa các cơ sở giáo dục hiện còn khó khăn do chưa có sự thống nhất về chương trình và tên gọi.
Do đó, cơ quan này tiếp thu, chỉnh lý một phần theo hướng: đăng kiểm viên thực hiện kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng phải tốt nghiệp từ trung cấp trở lên, thuộc chuyên ngành kỹ thuật liên quan và có tối thiểu 12 tháng làm việc trong lĩnh vực bảo dưỡng, sửa chữa, kiểm tra chất lượng xuất xưởng tại các cơ sở hợp pháp.
Việc hoàn thiện tiêu chuẩn đăng kiểm viên trong dự thảo Thông tư không chỉ nhằm chuẩn hóa điều kiện hành nghề, mà còn hướng tới xây dựng đội ngũ có tay nghề và kinh nghiệm thực tế, đủ năng lực đánh giá chính xác tình trạng kỹ thuật phương tiện.
Qua đó góp phần nâng cao chất lượng kiểm định, bảo đảm an toàn giao thông và tăng tính minh bạch, chuyên nghiệp của hệ thống đăng kiểm trong bối cảnh yêu cầu quản lý ngày càng cao.