Trình Quốc hội xem xét thành lập thành phố Quảng Ninh, phát huy lợi thế, tiềm năng

Sáng 6/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về việc thành lập thành phố Quảng Ninh.

Thừa ủy quyền của Chính phủ, trình bày Tờ trình về việc thành lập thành phố Quảng Ninh tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, việc thành lập thành phố Quảng Ninh bảo đảm đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn. Chủ trương này đã được Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV và Bộ Chính trị xem xét, đồng ý; đồng thời phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia, Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn, Quy hoạch vùng đồng bằng sông Hồng, quy hoạch tỉnh và quy hoạch chung đô thị Quảng Ninh.

Tờ trình nêu rõ, Quảng Ninh là tỉnh có vị trí chiến lược quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và quốc phòng, an ninh của vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước; đồng thời là địa phương duy nhất có đường biên giới cả trên bộ và trên biển với Trung Quốc. Với cửa khẩu quốc tế Móng Cái - thị trường tiêu thụ hàng hóa lớn của Việt Nam, Quảng Ninh có điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế cửa khẩu và thương mại song phương.

Bên cạnh đó, tỉnh đã hình thành hệ thống hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại cả về đường bộ, đường hàng không và đường biển.

Năm 2025, Quảng Ninh đóng góp 2,87% quy mô GRDP cả nước và 9,4% quy mô GRDP vùng đồng bằng sông Hồng; đóng góp 4,1% vào tăng trưởng của cả nước và 11,3% vào tăng trưởng của vùng. Toàn tỉnh có 247 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 17,05 tỷ USD, đứng thứ 7 cả nước và thứ 4 vùng đồng bằng sông Hồng về thu hút vốn đầu tư nước ngoài; xếp thứ 6 cả nước về thu ngân sách, với tỷ trọng đóng góp khoảng 3,1% tổng thu ngân sách quốc gia.

Với nền tảng kết cấu hạ tầng số, đô thị thông minh, hệ thống giao thông - logistics hiện đại cùng lợi thế về du lịch biển, đảo, di sản và công nghiệp chế biến, chế tạo, Quảng Ninh đang phát triển trở thành trung tâm kinh tế biển hiện đại, trung tâm du lịch của quốc gia mang tầm quốc tế, đô thị xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu.

Theo Đề án, thành phố Quảng Ninh được thành lập trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Quảng Ninh hiện nay. Sau khi thành lập, thành phố Quảng Ninh có diện tích tự nhiên 6.231,27km², quy mô dân số 1.523.400 người và 54 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 30 phường, 22 xã và 2 đặc khu.

Về phương án tổ chức, Chính phủ đề xuất tiếp tục sử dụng trụ sở, tài sản công hiện có của tỉnh Quảng Ninh; cơ bản giữ nguyên tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị và thực hiện sắp xếp, thành lập mới các cơ quan theo quy định của Đảng và pháp luật.

Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trước mắt giữ nguyên hiện trạng, sau đó thực hiện sắp xếp, bố trí phù hợp với mô hình chính quyền đô thị. 

Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh. 

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, đối chiếu với các quy định hiện hành, Ủy ban nhận thấy khu vực dự kiến thành lập thành phố Quảng Ninh đã bảo đảm đầy đủ 7/7 tiêu chuẩn và 5/5 điều kiện thành lập thành phố. 

Trên cơ sở đó, cơ quan thẩm tra kiến nghị Quốc hội tán thành và thông qua Nghị quyết về việc thành lập thành phố Quảng Ninh; đồng thời đề nghị Chính phủ chỉ đạo UBND tỉnh Quảng Ninh khẩn trương chuẩn bị, kiện toàn tổ chức bộ máy, thay đổi con dấu và các điều kiện cần thiết khác để chính quyền đô thị mới hoạt động đồng bộ ngay sau khi Nghị quyết được Quốc hội thông qua.

Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng tán thành việc xác định thời điểm có hiệu lực thi hành của Nghị quyết về thành lập thành phố Quảng Ninh là ngày 1/9/2026, phù hợp với mức độ chuẩn bị cũng như nguyện vọng và quyết tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương.