ACV thúc đẩy chuyển đổi số, tối ưu điều hành khai thác hàng không

Ngày 14/10, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam - CTCP (ACV) tổ chức Hội nghị chuyên đề về công tác chuyển đổi số, với sự tham gia của đại diện Cục Hàng không Việt Nam, các cảng vụ hàng không, hãng hàng không, doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu, đơn vị phục vụ mặt đất và đối tác công nghệ.

Hội nghị do ông Nguyễn Cao Cường, Chủ tịch HĐQT ACV Nguyễn Cao Cường, ông Nguyễn Đức Hùng, quyền Tổng giám đốc và lãnh đạo Ban Kỹ thuật Công nghệ - Môi trường (KTCN-MT) ACV chủ trì. Tham dự có Phó cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Đào Xuân Hoạch, đại diện Cảng vụ hàng không miền Bắc, miền Trung, miền Nam cùng các đơn vị liên quan.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi về kết nối dữ liệu, chuẩn hóa quy trình và ứng dụng công nghệ trong điều hành khai thác, hướng tới tăng cường phối hợp giữa các đơn vị trong toàn bộ chuỗi hoạt động hàng không.

Kết nối dữ liệu, nâng cao hiệu quả khai thác

Theo báo cáo của Ban KTCN-MT ACV, mô hình phối hợp ra quyết định tại cảng hàng không (A-CDM) là một trong những giải pháp trọng tâm, hướng tới tự động hóa điều hành và từng bước nhân rộng tại các cảng hàng không trực thuộc.

Kết quả triển khai tại Cảng hàng không quốc tế (HKQT) Nội Bài và Tân Sơn Nhất cho thấy những hiệu quả bước đầu. Tại Nội Bài, chỉ số đúng giờ đạt 71,47%, thời gian lăn ra giảm gần 1,5 phút/chuyến. Tại Tân Sơn Nhất, việc tối ưu hóa hoạt động lăn tàu bay góp phần tiết kiệm hơn 3,7 triệu USD chi phí nhiên liệu.

Từ thực tiễn này, ACV định hướng tiếp tục nâng cao chất lượng dữ liệu, giảm thao tác thủ công và tăng cường kết nối giữa các hệ thống. Các giải pháp được đặt ra gồm nghiên cứu kết nối thông qua giao diện lập trình ứng dụng (API), tự động chia sẻ dữ liệu và hoàn thiện cơ sở dữ liệu khai thác cảng hàng không (AODB).

ACV cũng định hướng triển khai A-CDM tại Cảng HKQT Đà Nẵng theo lộ trình, đồng thời nghiên cứu mở rộng tại các cảng hàng không phù hợp. Đối với Cảng HKQT Long Thành, việc nghiên cứu tích hợp các giải pháp điều hành ngay từ giai đoạn chuẩn bị vận hành được xác định là cơ sở để tăng cường phối hợp giữa các đơn vị khi cảng đi vào hoạt động.

Bên cạnh kết nối giữa các hệ thống quản lý cảng hàng không, việc chia sẻ dữ liệu với hãng hàng không, đơn vị phục vụ mặt đất và doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu cũng được chú trọng. Khi thông tin về kế hoạch chuyến bay và hoạt động phục vụ được cập nhật kịp thời, các bên có thể chủ động bố trí nhân lực, trang thiết bị, giảm thời gian chờ và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.

Tham luận của Công ty Phục vụ mặt đất Sài Gòn (VIAGS) đề cập việc chuẩn hóa kết nối dữ liệu với ACV, ứng dụng AI trong điều hành khai thác và nghiên cứu kết hợp AI với hạ tầng 5G chuyên dùng. Các hướng triển khai gồm xây dựng nền tảng dữ liệu tập trung, số hóa quy trình, phát triển trung tâm điều hành, ứng dụng AI trong lập kế hoạch, phân bổ nhân lực, giám sát hiệu suất và điều phối trang thiết bị.

Đối với Cảng HKQT Long Thành, VIAGS nhấn mạnh yêu cầu phối hợp triển khai hạ tầng cáp quang, hầm kỹ thuật và phương án đấu nối giữa các đơn vị, bảo đảm khả năng kết nối và vận hành ổn định ngay từ giai đoạn đầu.

Trong lĩnh vực cung cấp nhiên liệu hàng không, Công ty TNHH MTV Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec) đề cập việc ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, điều hành cung ứng. Việc tăng cường kết nối thông tin với kế hoạch chuyến bay được kỳ vọng góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp, sử dụng nguồn lực và đáp ứng yêu cầu an toàn khai thác.

Ứng dụng AI, tăng cường an toàn thông tin

Cùng với kết nối dữ liệu, việc xây dựng nền tảng công nghệ và từng bước ứng dụng AI được xác định là hướng đi nhằm nâng cao năng lực dự báo, hỗ trợ điều hành chủ động tại các cảng hàng không.

Tại hội nghị, GTINX cùng các đơn vị tư vấn, công nghệ liên quan đề cập việc xây dựng lộ trình chuyển đổi số gắn với mục tiêu kinh doanh, nhu cầu nghiệp vụ, nền tảng công nghệ và nguồn nhân lực. Quá trình triển khai cần bắt đầu từ đánh giá hiện trạng, xác định nhu cầu của từng đơn vị, xây dựng kiến trúc dữ liệu, lựa chọn các dự án ưu tiên và thiết lập cơ chế quản trị phù hợp.

Các giải pháp có thể triển khai sớm gồm chuẩn hóa hạ tầng mạng LAN/WAN và Wi-Fi, tăng cường giám sát công nghệ thông tin tập trung, nâng cao năng lực máy chủ, lưu trữ, sao lưu dữ liệu và củng cố hệ thống an toàn thông tin.

Tại các cảng hàng không đáp ứng điều kiện, việc kết nối dữ liệu từ AODB, hệ thống hiển thị thông tin chuyến bay (FIDS), camera giám sát và các nguồn liên quan vào trung tâm điều hành tích hợp có thể hỗ trợ theo dõi tình hình khai thác, cảnh báo sự cố và nâng cao khả năng ứng phó.

Các ứng dụng AI được đề cập gồm dự báo lưu lượng hành khách, thời gian quay đầu tàu bay; hỗ trợ phân bổ vị trí đỗ, cửa ra tàu bay; giám sát tình trạng trang thiết bị và phát triển bảo trì dự báo. Trong hoạt động phục vụ mặt đất, AI và công nghệ thị giác máy tính có thể hỗ trợ giám sát thiết bị, nhận diện nguy cơ mất an toàn và nâng cao hiệu quả điều phối nguồn lực, tùy theo điều kiện triển khai thực tế.

Tuy nhiên, việc kết nối và khai thác dữ liệu cần đi đôi với bảo đảm an toàn thông tin. Các yêu cầu được đặt ra gồm kiểm soát truy cập, quản lý lỗ hổng, giám sát an ninh mạng, sao lưu và ứng cứu sự cố. Với những hệ thống phục vụ khai thác trọng yếu, việc liên thông cần có cơ chế phân vùng mạng và kiểm soát luồng dữ liệu phù hợp nhằm bảo đảm an toàn vận hành.

Ngoài hoạt động khai thác, hội nghị cũng đề cập việc ứng dụng công nghệ trong quản trị doanh nghiệp và phát triển nguồn nhân lực số. Các giải pháp như văn phòng số, số hóa hồ sơ, chữ ký số và liên thông dữ liệu được đặt ra nhằm chuẩn hóa quy trình, nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng điều hành.

Tham luận của BSI Việt Nam nhấn mạnh vai trò của các yếu tố môi trường, xã hội và quản trị (ESG), cùng công tác báo cáo phát triển bền vững. Theo định hướng được trao đổi tại hội nghị, chuyển đổi số gắn với tối ưu nguồn lực có thể góp phần hạn chế lãng phí và giảm phát thải trong hoạt động hàng không.

Trên cơ sở các nội dung thảo luận, ACV định hướng triển khai chuyển đổi số đồng bộ, phù hợp với điều kiện từng đơn vị; ưu tiên các giải pháp thiết thực, nâng cao chất lượng dữ liệu và tăng cường kết nối trên toàn mạng lưới.

Việc đào tạo nhân lực, bảo đảm an toàn thông tin và thúc đẩy phối hợp giữa cảng hàng không, hãng hàng không, doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu, đơn vị phục vụ mặt đất và đối tác công nghệ là những yếu tố quan trọng để các giải pháp chuyển đổi số phát huy hiệu quả trong thực tế.