Bãi bỏ nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực môi trường

Đơn giản hóa thủ tục hành chính về Môi trường

Theo dự thảo, luật bổ sung 4 nhóm nội dung: cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương; Hoàn thiện hành lang pháp lý cho việc chuyển đổi số, chuyển đổi xanh trong quản lý chất thải và thúc đẩy hoạt động tái chế, tái sử dụng chất thải, phát triển kinh tế tuần hoàn; Tăng cường các công cụ trong quản lý chất lượng môi trường, đặc biệt là môi trường không khí, môi trường nước; Tháo gỡ các điểm nghẽn để góp phần thúc đẩy phát triển KT-XH, thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Dự thảo luật sửa đổi, bổ sung nội dung liên quan tới quản lý chất lượng môi trường; bổ sung nội dung quy định rõ yêu cầu kiểm kê khí thải trong bảo vệ môi trường; bổ sung nội dung về dự báo ô nhiễm môi trường không khí, quy định rõ yêu cầu về kiểm kê khí thải. Dự thảo đã bổ sung quy định về tăng cường kiểm soát phát thải từ hoạt động giao thông vận tải và hoạt động xây dựng theo hướng giao Chính phủ quy định quy định chi tiết các biện pháp kỹ thuật, giám sát đối với các nguồn thải di động này.

Đối với bảo vệ môi trường đất, dự thảo sửa đổi quy định theo hướng phân định rõ phạm vi điều tra, đánh giá chất lượng đất phục vụ quản lý nhà nước về đất đai theo Luật Đất đai với việc điều tra, đánh giá các khu vực có dấu hiệu ô nhiễm theo pháp luật về bảo vệ môi trường, bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ. Dự thảo luật cũng bổ sung trách nhiệm của ủy ban nhân dân cấp tỉnh khi để xảy ra ô nhiễm trên địa bàn, phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm"; sửa đổi thời điểm lập, trình và công bố báo cáo hiện trạng môi trường quốc gia, cấp tỉnh nhằm bảo đảm phù hợp với tiến độ cập nhật số liệu...

Nghiêm cấm hành vi làm sai lệch kết quả quan trắc

Về bảo vệ môi trường nước mặt, quy định áp dụng khả năng chịu tải của môi trường được sửa đổi theo hướng linh hoạt hơn, giao Chính phủ quy định chi tiết việc xả nước thải trực tiếp trong trường hợp nguồn nước vẫn còn khả năng chịu tải đối với một hoặc một số thông số bắt buộc, để thúc đẩy các dự án đầu tư, phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số và phù hợp với chỉ đạo của Bộ Chính trị như đã nêu.

Về bảo vệ môi trường không khí, công tác quản lý chuyển dịch từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa nhờ bổ sung quy định về dự báo ô nhiễm và kiểm kê khí thải, bụi. Đặc biệt, hoạt động giao thông sẽ được kiểm soát chặt chẽ thông qua thiết bị giám sát phát thải trên phương tiện. Các địa phương cũng có quyền áp dụng biện pháp điều tiết, hạn chế xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch tại các khu vực, thời điểm nhạy cảm với ô nhiễm.

Về môi trường đất, quy định mới phân định rõ ràng giữa phạm vi điều tra đất phục vụ quản lý Nhà nước và việc đánh giá các điểm nóng ô nhiễm, tránh chồng chéo và đẩy mạnh phân cấp cho địa phương.

Để các công cụ trên vận hành hiệu quả, hệ thống quan trắc môi trường đã được nâng cấp. Luật bãi bỏ các quy chuẩn không còn phù hợp về ánh sáng, bức xạ, đồng thời khuyến khích ứng dụng công nghệ mới. Trách nhiệm bảo đảm tính chính xác, toàn vẹn của dữ liệu quan trắc được quy rõ cho doanh nghiệp, nghiêm cấm mọi hành vi can thiệp hay làm sai lệch kết quả. Phương thức quản lý sẽ dựa trên nền tảng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo (AI) để đưa ra dự báo sớm, giúp giảm thiểu tối đa các sự cố môi trường.

95% thẩm quyền cấp giấy phép môi trường giao về địa phương

Theo ông Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường (Bộ NN-MT), một trong những điểm mới nổi bật của dự thảo Luật là cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương.

Qua đó, dự thảo luật bãi bỏ 9 thủ tục hành chính (TTHC), trong đó có 7 TTHC cấp bộ và 2 TTHC cấp tỉnh; đơn giản hóa số lượng, thành phần hồ sơ, giúp giảm hơn 52% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và hơn 52% chi phí tuân thủ.

Nhiều thủ tục, quy định được bãi bỏ hoàn toàn như: Cấp lại giấy phép môi trường; cấp đổi nhãn sinh thái Việt Nam; cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường; các quy định liên quan đến vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải nhằm cắt giảm thời gian, chi phí, tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho doanh nghiệp.

Nhiều thủ tục, quy định được bãi bỏ hoàn toàn như: cấp lại giấy phép môi trường; cấp đổi nhãn sinh thái Việt Nam; cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động dịch vụ quan trắc môi trường; các quy định liên quan đến vận hành thử nghiệm công trình xử lý chất thải nhằm cắt giảm thời gian, chi phí, tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho doanh nghiệp.

Tiêu chí phân loại dự án đầu tư được đơn giản hóa thành 3 nhóm (I, II, III) thay vì 4 nhóm như quy định hiện hành. Qua đó, cắt giảm trên 90% đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và cấp giấy phép môi trường (GPMT). Đồng thời, phân quyền đến 96% thẩm quyền thẩm định báo cáo ĐTM và 95% thẩm quyền cấp giấy phép môi trường cho địa phương so với trước năm 2025.

Bộ NN-MT chỉ thực hiện đối với một số đối tượng đặc thù có nguy cơ tác động môi trường lớn,có phạm vi ảnh hưởng liên tỉnh hoặc thuộc trường hợp phải thực hiện theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Theo ông Cường, dự thảo luật bổ sung quy định giao cơ quan, người có thẩm quyền quyết định việc thực hiện cơ chế một cửa liên thông để giải quyết đồng thời TTHC về môi trường với các TTHC khác có liên quan, giúp rút ngắn tổng thời gian triển khai dự án đầu tư.