Bảo đảm quyền sở hữu căn hộ

Vấn đề cốt lõi mà nhiều người dân quan tâm là: Khi nhà bị phá dỡ, họ còn quyền tài sản gì, phải đóng thêm bao nhiêu tiền và bao giờ có nhà để ở? Khi những vấn đề này được luật hóa, việc xác định niên hạn chung cư mới có thể đi vào thực tế mà vẫn bảo đảm quyền lợi hợp pháp của cư dân.

Người dân có quyền sở hữu tài sản. Tuy nhiên, cần tách bạch giữa quyền sở hữu tài sản và niên hạn sử dụng công trình.

Cũng như chiếc ô tô, người dân có quyền sở hữu ô tô, nhưng chiếc xe có được chạy hay không thì còn phụ thuộc yếu tố kỹ thuật. Nhà chung cư cũng vậy, khi căn hộ đáp ứng yêu cầu kỹ thuật thì người dân được sử dụng, còn quyền sở hữu căn hộ của cư dân không ai được phép tước đoạt và phải được bảo vệ.

Có thể thấy những quan điểm này đã được thể hiện rõ trong dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 tới đây.

Dự thảo luật đã làm rõ quyền và trách nhiệm của chủ sở hữu nhà chung cư khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng và thuộc diện phải phá dỡ. Theo đó, chủ sở hữu được quyền tiếp tục sử dụng diện tích đất có nhà chung cư để tự thực hiện xây dựng lại nhà chung cư.

Đồng thời, Nhà nước cũng đơn giản hóa thủ tục lựa chọn chủ đầu tư dự án để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

Các nội dung này cũng thể chế hóa quan điểm tại Nghị quyết 21 của Trung ương. Theo đó, với chung cư xây dựng mới, quy định thời hạn sử dụng căn hộ chung cư theo niên hạn xây dựng công trình, gắn với bảo đảm quyền tài sản. Chủ sở hữu căn hộ chung cư được quyền thực hiện nghĩa vụ tài chính để xây dựng mới theo quy định khi hết thời hạn.

Với nhà chung cư cải tạo, xây dựng lại, dự thảo quy định 2 trường hợp chính: Thứ nhất, chủ sở hữu nhà chung cư tự đóng góp kinh phí để thực hiện việc cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

Thứ hai, doanh nghiệp kinh doanh bất động sản đầu tư vốn hoặc góp vốn cùng các chủ sở hữu nhà chung cư thuộc trường hợp bắt buộc phải phá dỡ do công trình hư hỏng kết cấu, để thực hiện phá dỡ, xây dựng lại nhà chung cư.

Tuy nhiên, do dự thảo luật chỉ quy định về mặt nguyên tắc, các nội dung chi tiết cần được cụ thể hóa trong các nghị định, thông tư hướng dẫn, để đảm bảo quyền lợi cho người dân trong nhiều trường hợp phát sinh.

Làm rõ quyền tài sản khi hết hạn chung cư

Mới đây, Chính phủ yêu cầu thống nhất quy định thời hạn sử dụng nhà chung cư theo niên hạn xây dựng công trình khi sửa đổi Luật Nhà ở.