Bắt buộc bán xăng E10 từ 1/6: Có lo thiếu nguồn cung?

Nhà máy lọc dầu trong nước cần thêm thời gian chuyển đổi công nghệ

Là đơn vị đầu tiên thí điểm kinh doanh xăng E10 từ ngày 1/8/2025, ông Hồ Ngọc Linh, Phó trưởng phòng Kỹ thuật Xăng dầu, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, theo thiết kế và công nghệ hiện nay, các nhà máy lọc dầu trong nước vẫn đang trong quá trình chuyển đổi, nên chưa thể cung cấp đầy đủ các sản phẩm xăng dầu chất lượng cao theo các tiêu chuẩn mới.

Nguyên nhân chủ yếu do công nghệ hiện tại chưa thể đáp ứng ngay yêu cầu nâng cấp, trong khi quá trình cải tiến, chuyển đổi đòi hỏi thời gian và nguồn lực tương xứng.

"Hiện nay, phần lớn các sản phẩm xăng dầu chất lượng cao vẫn phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu", ông Linh cho biết.

Theo ông Linh, Nhà máy lọc dầu Dung Quất hiện chưa thể cung ứng các sản phẩm đạt tiêu chuẩn cao hơn theo lộ trình mới, còn Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn đã có thể đáp ứng nhưng sản lượng vẫn ở mức hạn chế. Thực tế này cho thấy các nhà máy lọc dầu trong nước cần thêm thời gian để hoàn tất quá trình chuyển đổi công nghệ.

"Việc chuyển đổi không thể thực hiện trong một sớm một chiều mà cần có lộ trình rõ ràng. Khi các nhà máy hoàn thành nâng cấp, thị trường sẽ có thêm nguồn cung xăng dầu chất lượng cao từ trong nước, góp phần bảo đảm nguồn cung ổn định và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững", ông Linh nói.

Trong bối cảnh đó, nhằm phục vụ mục tiêu chuyển đổi xanh, Petrolimex đã chủ động tìm kiếm và đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu, sản phẩm để bảo đảm cung ứng cho thị trường.

Nguồn ethanol dồi dào, nguy cơ thiếu hụt thấp

Ở góc độ tổng thể, TS Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công thương cho rằng, lo ngại về thiếu hụt ethanol là không lớn. Hiện nguồn cung ethanol trong nước tương đối dồi dào, trong khi các thị trường lớn như Hoa Kỳ và Brazil cũng sẵn sàng hợp tác, xúc tiến thương mại để cung cấp bổ sung với mức giá phù hợp.

"Khả năng thiếu hụt ethanol trong thời gian tới là rất thấp", ông Thành nhận định.

Theo đó, Việt Nam hiện có 6 nhà máy ethanol có thể vận hành, gồm 2 nhà máy tại Quảng Ngãi, 2 nhà máy tại Lâm Đồng, 1 nhà máy tại Đà Nẵng và 1 nhà máy tại Đồng Nai, với tổng công suất thiết kế khoảng 500.000 m³ ethanol mỗi năm, tương đương 40-50% nhu cầu E100 phục vụ pha chế xăng sinh học E5 và E10.

Ngoài nguồn trong nước, Việt Nam có thể nhập khẩu bổ sung E100 trực tiếp từ Hoa Kỳ và Brazil – hai quốc gia cung cấp hơn 80% sản lượng ethanol toàn cầu, với sản lượng hằng năm vượt nhu cầu nội địa từ 30-40 triệu m³, hoặc từ các trung tâm phân phối trong khu vực như Singapore, Hàn Quốc.

Về nguồn cung xăng khoáng, TS Đặng Tất Thành khẳng định, năng lực sản xuất và cung ứng hiện nay hoàn toàn đáp ứng nhu cầu thị trường. Bảo đảm an ninh năng lượng là chỉ đạo xuyên suốt của Chính phủ, và thực tế nhiều năm qua cho thấy nguồn cung xăng dầu trong nước luôn được duy trì ổn định, đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu thụ.

"Khi nguồn xăng khoáng được bảo đảm, kết hợp với nguồn ethanol sẵn có, việc cung ứng đủ xăng E10 là hoàn toàn khả thi", ông Thành nhấn mạnh.

Đáng chú ý, theo lộ trình tại Thông tư 50, Bộ Công thương không chỉ triển khai xăng E10 mà còn duy trì song song xăng E5. Việc phối trộn ở mức 5% giúp nhu cầu ethanol cho E10 được phân bổ hợp lý hơn, tạo sự cân đối trong tổng thể nguồn cung.

"Theo tính toán, nếu triển khai đồng thời E5 và E10, nguồn ethanol trong nước có thể đáp ứng khoảng 40-45% nhu cầu, qua đó giảm áp lực lên thị trường. Vì vậy, kịch bản thiếu hụt ethanol là rất khó xảy ra", ông Thành nói.

Về hạ tầng kỹ thuật, đại diện Bộ Công thương cho biết, nhiều doanh nghiệp đầu mối xăng dầu lớn đã và đang nâng cấp hệ thống bồn bể, pha trộn (inline, in-tank và các phương pháp khác) cũng như hệ thống phân phối. Các doanh nghiệp này đều có đủ năng lực lưu trữ, phân phối E100 và các loại xăng sinh học E5, E10.

Thực tế, một số đơn vị đã thử nghiệm kinh doanh xăng E10 và nhận được phản hồi tích cực từ người tiêu dùng. Tổng năng lực phối trộn E10 của toàn hệ thống hiện đạt trên 12 triệu m³ mỗi năm, cao hơn nhu cầu dự kiến khoảng 11-12 triệu m³/năm, cho thấy hạ tầng kỹ thuật đã sẵn sàng và không cần đầu tư lớn bổ sung.

Ngoài ra, Thông tư 50 cũng quy định rõ, trong quá trình triển khai, nếu xuất hiện những biến động lớn về kinh tế, chính trị, cung – cầu, kỹ thuật hoặc công nghệ, Bộ Công thương sẽ xem xét điều chỉnh lộ trình cho phù hợp và báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Với sự chuẩn bị về nguồn cung, hạ tầng và cơ chế điều hành linh hoạt, các ý kiến tại tọa đàm đều cho rằng việc bắt buộc bán xăng E10 từ ngày 1/6 tới khó có khả năng gây gián đoạn thị trường hoặc thiếu hụt nguồn cung như những lo ngại ban đầu.