Bộ trưởng Trần Hồng Minh chỉ đạo quyết liệt, khơi thông điểm nghẽn dự án giao thông

Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm trong tổ chức thi công

Tại cuộc họp kiểm điểm tiến độ thi công, giải ngân các dự án giao thông trọng điểm do Bộ Xây dựng quản lý, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, yêu cầu các cơ quan, đơn vị xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ưu tiên hàng đầu, tập trung chỉ đạo với quyết tâm cao nhất.

Theo Bộ trưởng, quá trình triển khai các dự án còn gặp nhiều khó khăn liên quan đến giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu, biến động giá nhiên liệu, vật liệu, nhân công và điều kiện thời tiết. Dù tiến độ tại nhiều dự án đã có chuyển biến, công tác tổ chức thi công và giải ngân vẫn cần được đẩy mạnh hơn nữa, nhất là tại những dự án, gói thầu còn chậm tiến độ.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng cường chỉ đạo chung mà còn phải xác định cụ thể trách nhiệm của từng chủ thể tham gia dự án, từ chủ đầu tư, ban quản lý dự án đến nhà thầu, tư vấn thiết kế và tư vấn giám sát. Mỗi khâu phải có đầu mối thực hiện, thời hạn xử lý và kết quả cần đạt, hạn chế tình trạng phối hợp kéo dài nhưng không giải quyết dứt điểm công việc.

Đối với các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, Bộ trưởng yêu cầu xây dựng tiến độ thi công chi tiết, xác định cụ thể giá trị sản lượng hoàn thành và giá trị giải ngân từ nay đến cuối năm của từng dự án; đồng thời đề xuất phương án điều chuyển vốn giữa các dự án nếu cần thiết, bảo đảm giải ngân hết số vốn được giao, trừ phần vốn đã hết nhiệm vụ chi.

Trên cơ sở tiến độ đã xác định, ban quản lý dự án phải làm việc cụ thể với từng nhà thầu, yêu cầu huy động bổ sung nguồn lực, thiết bị, nhân lực, chủ động nguồn vật liệu, tăng các mũi thi công, tổ chức tăng ca, tăng kíp. Các hạng mục có giá trị lớn như cầu, hầm, móng, mặt đường, mua sắm thiết bị hầm, sản xuất cấu kiện bán thành phẩm và tập kết vật liệu cần được tập trung triển khai để nâng cao sản lượng.

Với những dự án có khối lượng thi công lớn hoặc điều kiện thi công tương đối thuận lợi như Chợ Mới - Bắc Kạn, dự án thành phần 2 Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Cam Lộ - La Sơn, các hầm Thần Vũ, Cù Mông, Núi Vung và cầu Đại Ngãi; ban quản lý dự án phải làm việc với từng nhà thầu để xây dựng phương án thi công, xác định sản lượng có thể vượt kế hoạch. Phần sản lượng tăng thêm sẽ góp phần bù đắp cho các gói thầu, dự án gặp bất lợi do vướng mặt bằng, thiếu vật liệu hoặc thời tiết không thuận lợi.

Với các dự án đang chậm tiến độ hoặc có nguy cơ chậm tiến độ, các đơn vị phải tập trung triển khai giải pháp khắc phục, chủ động bổ sung nguồn lực, xử lý các điểm nghẽn, không để khó khăn kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Trách nhiệm xử lý không dừng ở yêu cầu khắc phục. Ban quản lý dự án phải rà soát danh sách nhà thầu không đáp ứng tiến độ, báo cáo Bộ Xây dựng để tổng hợp, xử lý theo quy định; đồng thời đánh giá, công khai thông tin về kết quả thực hiện hợp đồng trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia. 

Bộ trưởng yêu cầu kiên quyết xử lý nhà thầu chậm tiến độ theo hợp đồng, không để việc chậm xử lý nhà thầu tiếp tục trở thành nguyên nhân kéo dài tiến độ dự án.

Xác định rõ đầu mối, thời hạn trong nghiệm thu, thanh toán

Cùng với tổ chức thi công, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đặc biệt yêu cầu khắc phục những tồn tại trong nghiệm thu, thanh toán khối lượng hoàn thành và giải ngân vốn đầu tư công. Đây là khâu cần sự phối hợp của nhiều bên, vì vậy trách nhiệm, đầu mối và thời hạn xử lý của từng chủ thể phải được xác định cụ thể.

Chủ đầu tư, ban quản lý dự án phải yêu cầu tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát phối hợp với nhà thầu rà soát, lập hồ sơ ngay trong quá trình nghiệm thu, xác nhận khối lượng, tạm ứng, thanh toán, xử lý phát sinh và điều chỉnh giá theo đúng quy định. Các bên cần thống nhất thành phần hồ sơ, biểu mẫu, căn cứ xác nhận; phân công đầu mối và xác định thời hạn xử lý của từng bên.

Định kỳ, các đơn vị phải rà soát để giải quyết ngay những nội dung thuộc thẩm quyền, đồng thời báo cáo kịp thời những vấn đề vượt thẩm quyền. Tư vấn giám sát phải bảo đảm trách nhiệm kiểm tra độc lập, tính chính xác của khối lượng và chất lượng công trình, không để việc phối hợp thiếu chủ động làm phát sinh chậm trễ.

Đáng chú ý, Bộ trưởng yêu cầu giám đốc các ban quản lý dự án trực tiếp tổ chức làm việc cụ thể với nhà thầu thi công, tư vấn thiết kế và tư vấn giám sát để xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm của từng chủ thể trong việc chậm thanh toán khối lượng hoàn thành; đồng thời xác định mốc tiến độ hoàn thành của từng chủ thể.

Bộ trưởng cũng yêu cầu rà soát quy trình nghiệm thu, thanh toán của chủ đầu tư và tư vấn giám sát, bảo đảm nhanh chóng, đúng thủ tục, không đặt thêm thủ tục ngoài quy định. Các đơn vị cần chủ động đôn đốc nhà thầu hoàn thiện hồ sơ nội nghiệp, nhất là những nội dung liên quan đến điều chỉnh thiết kế, điều chỉnh dự toán; hạn chế yêu cầu bổ sung nhiều lần và rút ngắn thời gian hoàn thiện hồ sơ.

Với từng hồ sơ thanh toán, phần giá trị đã đủ căn cứ phải được giải quyết ngay, không để phần còn phải đối chiếu làm chậm việc thanh toán toàn bộ hồ sơ. Khối lượng hoàn thành, cấu kiện bán thành phẩm, vật liệu tập kết tại công trường và chi phí trượt giá được thanh toán căn cứ quy định của hợp đồng và pháp luật liên quan.

Đối với tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, yêu cầu tăng cường nhân lực để xử lý hồ sơ nội nghiệp đi kèm trách nhiệm phối hợp và thực hiện đúng nhiệm vụ chuyên môn. Trường hợp để xảy ra chậm trễ, phải làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan và xử lý theo quy định. Đây là cơ sở để việc kiểm điểm không chỉ dừng ở nhận diện vướng mắc chung mà phải xác định được khâu nào chậm, chủ thể nào chịu trách nhiệm và thời hạn khắc phục.

Các chủ đầu tư, ban quản lý dự án cũng phải gửi kế hoạch giải ngân và phương án điều chỉnh vốn kèm cam kết thực hiện đến Vụ Kế hoạch - Tài chính và Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng trước ngày 25/10/2026 để theo dõi, đôn đốc.

Gắn trách nhiệm điều hành với kết quả giải ngân

Để bảo đảm chỉ đạo được triển khai đồng bộ, Bộ trưởng giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan thuộc Bộ, gắn công tác theo dõi, đôn đốc với kết quả thực hiện của từng dự án.

Vụ Kế hoạch - Tài chính phối hợp với Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng rà soát kế hoạch giải ngân từng dự án, tham mưu giải pháp đẩy nhanh tiến độ, trong đó có điều hòa, điều chỉnh vốn giữa các dự án và giữa các chủ đầu tư. Kết quả giải ngân phải được theo dõi, kiểm đếm hằng tuần, hằng tháng để kịp thời tham mưu lãnh đạo Bộ chỉ đạo, đôn đốc.

Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng và Cục Đường bộ Việt Nam có trách nhiệm tăng cường kiểm tra, đôn đốc, tập trung vào các dự án chậm tiến độ, chậm giải ngân hoặc có nguy cơ không giải ngân hết vốn được bố trí. Hai cơ quan phải rà soát các kiến nghị của nhà thầu về nghiệm thu, thanh toán và thanh toán trượt giá; đôn đốc chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu hoàn thành thủ tục theo quy định, đồng thời kịp thời báo cáo Bộ những khó khăn vượt thẩm quyền.

Các cơ quan này còn phải chủ trì làm việc với chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu để xác định cụ thể giá trị giải ngân có khả năng tăng thêm từ nay đến hết năm 2026 của từng dự án. Trên cơ sở đó, báo cáo các Thứ trưởng phụ trách để làm việc trực tiếp với từng chủ đầu tư, nhà thầu, tháo gỡ khó khăn và phối hợp tham mưu điều chỉnh kế hoạch vốn, bảo đảm giải ngân hết số vốn được giao.

Trong xử lý vướng mắc về giá vật liệu xây dựng và chỉ số giá xây dựng, Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng được giao hướng dẫn, đôn đốc UBND các tỉnh, thành phố nơi có dự án công bố giá vật liệu, chỉ số giá xây dựng kịp thời, sát thị trường; hướng dẫn điều chỉnh giá hợp đồng theo từng loại hợp đồng và quy định áp dụng. Những nội dung vượt thẩm quyền phải được tổng hợp, báo cáo Bộ trưởng để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Trách nhiệm điều hành cũng được đặt trực tiếp lên các Thứ trưởng theo lĩnh vực và dự án được phân công. Bộ trưởng yêu cầu xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách của quý IV/2026; ưu tiên dành thời gian hằng tuần kiểm tra hiện trường, họp kiểm điểm tiến độ, chỉ đạo các cơ quan tham mưu và chủ đầu tư kịp thời tháo gỡ khó khăn. Những vấn đề vượt thẩm quyền phải báo cáo Bộ trưởng; các Thứ trưởng chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả thực hiện những dự án được giao phụ trách.

Với các nhà thầu lớn, Bộ trưởng yêu cầu kịp thời huy động thêm nguồn lực tài chính, máy móc, thiết bị, nhân lực, vật lực; đăng ký tăng sản lượng tại các gói thầu, dự án và chủ động hỗ trợ các đơn vị khác thực hiện nhiệm vụ.

Các nhà thầu lớn cần phối hợp với Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng và Cục Đường bộ Việt Nam rà soát cụ thể giá trị giải ngân có khả năng tăng thêm của từng dự án từ nay đến hết năm 2026. Bộ trưởng nhấn mạnh, hoàn thành dự án đúng thời hạn hợp đồng, đúng tiến độ đã cam kết với chủ đầu tư là trách nhiệm và danh dự của doanh nghiệp.

Thông qua việc xác định cụ thể nhiệm vụ, đầu mối, thời hạn xử lý và trách nhiệm của từng chủ thể, Bộ Xây dựng đặt mục tiêu tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thi công, nghiệm thu, thanh toán và giải ngân ở những tháng cuối năm. 

Khi từng khâu được kiểm soát, từng vướng mắc được xử lý đúng thẩm quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan được làm rõ, tiến độ dự án và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công mới có thể được cải thiện, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GDP cả nước từ 10% trở lên.