Bộ trưởng Trần Hồng Minh làm rõ nhiều nội dung đại biểu quan tâm về Luật Nhà ở (sửa đổi)

Lý do giá nhà ở xã hội chênh lệch giữa các địa phương

Theo tổng hợp, tại phiên thảo luận chiều 28/10 có 30 đại biểu tham gia ý kiến. Trước đó, tại phiên thảo luận tổ ngày 22/10, có 141 lượt đại biểu phát biểu và 3 đoàn đại biểu gửi ý kiến bằng văn bản. 

Các ý kiến thảo luận tập trung vào những vấn đề liên quan đến chính sách về nhà ở xã hội, phát triển nhà ở cho thuê; mở rộng đối tượng cho thuê; nhà công vụ; chất lượng quản lý nhà chung cư và các vướng mắc cải tạo nhà chung cư cũ…

Trân trọng cảm ơn các ý kiến đóng góp quý báu, tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, các đại biểu đã nhất trí cao với việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở năm 2023.

Theo đó, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) kế thừa các quy định còn phù hợp; sửa đổi, bổ sung theo hướng thể chế đầy đủ quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước, trong đó chú trọng phát triển nhà ở hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở, gắn với bảo đảm an sinh xã hội, tạo chính sách đột phá để phát triển nhà ở cho thuê.

Đồng thời, luật hóa các chính sách thí điểm đã được kiểm chứng; Thực hiện phân cấp, phân quyền, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh tạo môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch…

Tiếp đó, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đã giải trình, làm rõ thêm một số nội dung mà các đại biểu quan tâm.

Liên quan đến băn khoăn về giá nhà ở xã hội không giống nhau giữa các địa phương, thậm chí trong cùng một thành phố nhưng lại có khung giá khác nhau, Bộ trưởng cho biết, nhà ở xã hội trước khi được bán đều được cơ quan quản lý Nhà nước, trực tiếp là Sở Xây dựng các địa phương tính toán, rà soát, thẩm định chặt chẽ, sau đó tham mưu cho UBND cấp tỉnh phê duyệt hoặc ban hành khung giá bán.

Giá nhà ở xã hội không đồng nhất và có sự chênh lệch là do chi phí cấu thành nên giá thành xây dựng tại mỗi nơi khác nhau, không có một mức giá cố định áp đặt cho tất cả.

Sự khác biệt giữa các địa phương và giữa các dự án trong cùng một thành phố bắt nguồn từ các yếu tố như chi phí bồi thường và giải phóng mặt bằng khác nhau; quy mô kiến trúc và chiều cao công trình; điều kiện địa chất và hạ tầng khu vực; chi phí nguyên vật liệu và nhân công địa phương…

Bên cạnh đó, không phải dự án nào cũng tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi như nhau hoặc ở cùng một thời điểm. Nếu chủ đầu tư phải vay vốn thương mại với lãi suất cao hơn để xây dựng, chi phí lãi vay (được tính vào giá thành) sẽ đẩy giá nhà ở xã hội tại dự án đó lên cao hơn các dự án có nguồn vốn tốt.

Chưa kể, biến động giá vật liệu xây dựng và chi phí thuê nhân công tại mỗi thời điểm và mỗi vùng miền là khác nhau. Các đô thị lớn thường có chi phí nhân công và dịch vụ vận chuyển cao hơn.

Không thể bán lại nhà ở xã hội theo giá thị trường

Về quy định người mua nhà xã hội chỉ được bán lại sau 5 năm cho người thuộc diện đủ điều kiện mua, nhiều đại biểu góp ý cần quy định nguyên tắc xác định giá bán; có ý kiến đề xuất quy định cho phép bán theo giá thị trường, hoặc bán lại cho chủ đầu tư.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, chính sách phát triển nhà ở xã hội là chính sách nhân văn của Đảng, Nhà nước, tạo điều kiện để mọi người dân, đặc biệt là người thu nhập thấp, đối tượng chính sách có thể tiếp cận nhà ở phù hợp với khả năng chi trả, ổn định lâu dài.

Tuy nhiên, khi những người đủ điều kiện được mua nhà ở xã hội, sau đó không muốn ở nữa mà muốn bán đi, cũng phải có những điều kiện đi kèm để tránh việc chính sách bị trục lợi. Vì thế, sau khi ở 5 năm, việc bán lại theo giá thị trường là không được.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, nội dung này đã được cơ quan soạn thảo xin ý kiến tất cả các cơ quan có thẩm quyền, đặc biệt là Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến của các địa phương, trước khi đưa vào dự thảo.

Nói về quỹ đất phát triển nhà ở xã hội cũng như nhà ở công nhân, theo Bộ trưởng, Chính phủ và các địa phương đã triển khai quyết liệt.

Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các quy hoạch chung đã được điều chỉnh. Trong xác định số lượng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê ở từng địa phương. Việc xây dựng nhà ở xã hội hoặc nhà ở cho thuê và các loại hình nhà đều phải tuân thủ theo quy hoạch.

Liên quan vấn đề cải tạo chung cư cũ, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, đây thực sự đây là một bài toán khó, đặc biệt là các chung cư xây dựng từ trước năm 1994.

Thực tế cho thấy nhiều chung cư xuống cấp nhưng việc cải tạo, xây dựng còn chậm, một phần vì quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu khi nhà hết niên hạn chưa được quy định rõ.

Lần này, dự thảo quy định thời hạn sử dụng căn hộ chung cư theo niên hạn công trình xây dựng. Khi phải phá dỡ, chủ sở hữu được bồi thường, hỗ trợ tái định cư hoặc đóng góp kinh phí để xây dựng lại. Để giảm tranh chấp trong quản lý vận hành, dự thảo cũng làm rõ phần sở hữu riêng, sở hữu chung.

Trong nghị định hướng dẫn thi hành sẽ đề cập rất cụ thể để bảo đảm giải quyết được các vướng mắc hiện nay.

"Bộ Xây dựng trân trọng cảm ơn các đại biểu Quốc hội đã tham gia nhiều ý kiến chất lượng với tinh thần trách nhiệm cao. Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan của Quốc hội để hoàn thiện dự thảo sau phiên họp hôm nay", Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết.