Bộ Xây dựng cắt giảm gần 300 thủ tục hành chính, tiết kiệm hơn 6.800 tỷ đồng

Quyết liệt cải cách ngay sau hợp nhất bộ máy

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, ngay sau khi hợp nhất Bộ Xây dựng và Bộ Giao thông vận tải thành Bộ Xây dựng từ ngày 1/3/2025, ngành Xây dựng đã đồng thời triển khai hai nhiệm vụ lớn: ổn định tổ chức bộ máy và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính (TTHC) theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW, Kết luận 121-KL/TW và Nghị quyết 66/NQ-CP của Chính phủ.

Theo Bộ Xây dựng, những thủ tục được lựa chọn cắt giảm đều là các thủ tục có tác động lớn tới hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh trong các lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải.

Trong bối cảnh khối lượng công việc tăng mạnh sau sáp nhập, cùng áp lực tinh gọn tổ chức, tinh giản biên chế, Thường vụ Đảng ủy Bộ Xây dựng xác định cải cách TTHC là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, trực tiếp chỉ đạo các đơn vị rà soát toàn diện các quy định liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Kết quả, trong năm 2025, Bộ Xây dựng đã rà soát 451 thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh với tổng thời gian giải quyết lên tới 4.750 ngày và tổng chi phí tuân thủ hơn 12.753 tỷ đồng. Sau quá trình rà soát, Bộ đã cắt giảm 56 thủ tục, đơn giản hóa 241 thủ tục, nâng tổng số TTHC được cắt giảm, đơn giản hóa lên 297/451 thủ tục, đạt tỷ lệ 65,8%.

Đáng chú ý, thời gian giải quyết thủ tục đã được cắt giảm 1.691 ngày, tương đương 31,6%; chi phí tuân thủ giảm gần 4.000 tỷ đồng, tương đương 35,6%. Đây là con số rất lớn trong bối cảnh lĩnh vực xây dựng và giao thông là những ngành có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp tới doanh nghiệp, nhà đầu tư và người dân.

Không chỉ cắt giảm TTHC, Bộ Xây dựng còn mạnh tay phân cấp thủ tục từ cấp Bộ về địa phương. Theo đó, 45 thủ tục hành chính đã được phân cấp, giảm tải đáng kể cho cơ quan trung ương, đồng thời tạo điều kiện cho địa phương chủ động xử lý hồ sơ nhanh hơn, sát thực tiễn hơn.

Bên cạnh đó, Bộ cũng cắt giảm 10/45 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và 183/447 điều kiện kinh doanh, tương ứng tỷ lệ cắt giảm 30%. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ "rào cản giấy phép", tạo môi trường đầu tư thông thoáng hơn cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, hạ tầng và vận tải.

Đẩy mạnh số hóa, liên thông dữ liệu để tạo đột phá cải cách

Tiếp nối kết quả đạt được trong năm 2025, năm 2026 Bộ Xây dựng tiếp tục đề xuất cắt giảm thêm 56 thủ tục, đơn giản hóa 91 thủ tục và phân cấp thêm 13 thủ tục hành chính. Tổng số TTHC dự kiến tiếp tục cắt giảm, đơn giản hóa và phân cấp đạt 160/454 thủ tục, tương đương 35,2%.

Nếu tính lũy kế đến nay, Bộ Xây dựng đã cắt giảm tổng cộng hơn 6.868 tỷ đồng chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, tương đương 54,6%; đồng thời rút ngắn 2.549 ngày xử lý hồ sơ, đạt tỷ lệ 53,7%.

Theo Bộ Xây dựng, những thủ tục được lựa chọn cắt giảm đều là các thủ tục có tác động lớn tới hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh trong các lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải. Việc cải cách toàn diện giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng cơ hội đầu tư.

Để thực hiện mục tiêu này, Bộ Xây dựng đã phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính xây dựng 3 Nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp và đơn giản hóa TTHC; trong đó 1 Nghị quyết đã được ban hành là Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP. Đồng thời, Bộ cũng xây dựng các Thông tư sửa đổi trong lĩnh vực giao thông vận tải và xây dựng, dự kiến ban hành trước ngày 20/5/2026 theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Một trong những giải pháp được Bộ Xây dựng xác định là "đột phá" trong cải cách hành chính chính là chuyển đổi số và liên thông dữ liệu. Hiện Bộ đã hoàn thành xây dựng và đưa vào vận hành 6 cơ sở dữ liệu chuyên ngành, đồng bộ thường xuyên với Trung tâm dữ liệu quốc gia, bao gồm dữ liệu về hạ tầng đường sắt, đăng kiểm phương tiện, hàng hải, đường bộ, hàng không và năng lực hành nghề xây dựng.

Trong năm 2026, Bộ tiếp tục triển khai nhiều cơ sở dữ liệu quan trọng khác như: cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng; hệ thống dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản; dữ liệu cấp nước sạch, thoát nước đô thị; dữ liệu phát triển đô thị; dữ liệu quy hoạch khai thác khoáng sản vật liệu xây dựng…

Theo đánh giá của Bộ Xây dựng, khi các cơ sở dữ liệu này được kết nối, chia sẻ đồng bộ với Trung tâm dữ liệu quốc gia và các Bộ, ngành liên quan, quá trình giải quyết TTHC sẽ được thực hiện liên thông, không phụ thuộc địa giới hành chính. Người dân và doanh nghiệp sẽ không phải cung cấp lại nhiều loại giấy tờ, hồ sơ đã có trên hệ thống dữ liệu dùng chung.

Việc tái sử dụng dữ liệu trong giải quyết thủ tục hành chính cũng sẽ giúp giảm đáng kể thời gian thẩm định hồ sơ, giảm áp lực cho cơ quan quản lý nhà nước và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Bộ Xây dựng cho biết, đây là "điểm nghẽn" đang được tập trung tháo gỡ thông qua chuẩn hóa số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính trên toàn ngành.