Cần bổ sung các yêu cầu bắt buộc trong hệ thống thông gió

Kết hợp thông gió tự nhiên và cơ khí

Trình bày chủ đề "Hành trình phát triển của thông gió tự nhiên và thông gió cơ khí trong kiến trúc Việt Nam", TS.KTS Phạm Khánh Toàn, Giám đốc Trung tâm Truyền thông Kiến trúc (Hội Kiến trúc sư Việt Nam) nhấn mạnh, xu hướng kết hợp giữa thông gió tự nhiên và cơ khí nhằm đạt hiệu quả cao về vi khí hậu và tiết kiệm năng lượng. Diễn giả cũng đưa ra một số ví dụ điển hình các công trình đã ứng dụng hệ thống thông gió từ thời cổ đại đến hiện đại ở Việt Nam và thế giới.

TS.KTS Phạm Khánh Toàn cho rằng, thông gió kết hợp cho phép cân bằng giữa yêu cầu sức khỏe, tiện nghi và hiệu quả năng lượng.

Theo TS.KTS Phạm Khánh Toàn, đối với các công trình xây dựng, thông gió cần được kết hợp chặt chẽ với các giải pháp che nắng, giảm bức xạ và kiểm soát độ ẩm nhằm tránh hiện tượng tăng tải nhiệt.

Đối với nhà ở và công trình quy mô vừa và nhỏ, thông gió tự nhiên vẫn có thể đóng vai trò chủ đạo nếu được tổ chức hợp lý về mặt hình khối và không gian. Còn đối với công trình quy mô lớn và công trình công cộng, thông gió kết hợp (tự nhiên và cơ khí) là hướng tiếp cận phù hợp, cho phép cân bằng giữa yêu cầu sức khỏe, tiện nghi và hiệu quả năng lượng.

Ở góc độ công nghệ, ông Philip Ong, đại diện Trung tâm R&D Panasonic Singapore cũng giới thiệu các giải pháp tối ưu hóa thông gió và điều hòa không khí cho các tòa nhà đảm bảo sức khỏe con người.

Theo ông Philip Ong, các ngôi nhà hiện nay được thiết kế với độ kín ngày càng cao để tiết kiệm điện khi sử dụng hệ thống điều hòa không khí. Nhưng nếu không có sự thông gió phù hợp, không khí trong nhà sẽ kém đi, ảnh hưởng tới sức khỏe con người.

Bởi trong một ngôi nhà có nhiều nguồn gây ra chất lượng không khí kém như mùi thuốc lá, nấu ăn, CO2 từ quá trình hô hấp, hơi nước và nấm mốc, formaldehyde và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi từ đồ nội thất…

Ông Philip Ong nhấn mạnh, việc nâng cao nhận thức về thông gió có ý nghĩa quan trọng để lựa chọn giải pháp phù hợp cho từng loại công trình và từng điều kiện khí hậu. Sử dụng quạt thông gió hoặc lắp quạt trần kết hợp với máy điều hòa không khí là những giải pháp hạn chế tiêu thụ điện năng và mang lại hiệu quả thiết thực.

Cần có ngưỡng định lượng về diện tích thông gió

Phân tích hệ thống thông gió trong công trình xây dựng của Việt Nam và các nước Đông Nam Á, PGS.TS.KTS Phạm Thị Hải Hà, đại diện nhóm nghiên cứu từ Trường Đại học Xây dựng Hà Nội cho biết, kiến trúc Việt Nam vốn ưu tiên thông gió tự nhiên nhờ phù hợp với điều kiện khí hậu và thói quen sử dụng công trình.

PGS.TS.KTS Phạm Thị Hải Hà trình bày tham luận tại hội thảo.

Tuy nhiên, các quy chuẩn và tiêu chuẩn hiện hành vẫn còn thiếu các yêu cầu bắt buộc tận dụng thông gió tự nhiên và các ngưỡng định lượng về diện tích mở hoặc hiệu quả thông gió, nên khó kiểm tra và vận dụng trong thiết kế.

Trong bối cảnh các công trình ngày càng sử dụng điều hòa không khí nhiều hơn, việc làm rõ điều kiện chuyển đổi giữa thông gió tự nhiên và thông gió cơ khí cũng là một vấn đề cần được nghiên cứu kỹ.

Quy định về lớp vỏ công trình, độ kín khí, thông gió và kiểm soát ẩm hiện vẫn chưa được tích hợp thành một logic thống nhất, trong khi đây là nhóm yếu tố có quan hệ trực tiếp tới tiêu thụ năng lượng, ngưng tụ ẩm, nấm mốc và chất lượng không khí trong nhà.

Cũng tại hội thảo, GS.TS Lam Khee Poh, Đại học Quốc gia Singapore (NUS) đã giới thiệu mô hình "Thiết kế thích ứng khí hậu cho một công trình năng lượng dương tại NUS".

Toàn cảnh hội thảo.

Theo GS.TS Lam Khee Poh, tòa nhà SDE4 của NUS là minh chứng điển hình cho giải pháp nâng cao chất lượng không gian sống và giảm phát thải. Tòa nhà được thiết kế theo hướng tăng cường thông gió tự nhiên, kết hợp hệ thống làm mát lai (hybrid cooling system) giúp giảm đáng kể nhu cầu sử dụng điều hòa không khí.

Bên cạnh đó, việc tận dụng ánh sáng tự nhiên, tầm nhìn ra không gian xanh và thiết kế sinh học (biophilic design) đã tạo nên môi trường học tập và làm việc thân thiện, hỗ trợ sức khỏe tinh thần cho người sử dụng.

Một điểm nhấn khác là khả năng đi bộ trong khuôn viên, khi các tuyến đường cơ giới được hạn chế, thay thế bằng không gian mở cho người đi bộ, góp phần cải thiện vi khí hậu và tiện nghi nhiệt ngoài trời.

"Đây không chỉ là một công trình xanh, mà còn là minh chứng cho sự kết hợp giữa khoa học, công nghệ và thiết kế sáng tạo, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng không", GS.TS Lam Khee Poh khẳng định.

Thông gió thông minh - chìa khóa cải thiện không khí trong nhà

Theo các chuyên gia, một số đô thị ở nước ta đang đối mặt với ô nhiễm không khí do tốc độ đô thị hóa và biến đổi khí hậu. Việc ứng dụng thông gió thông minh được xem là giải pháp chiến lược trong việc cải thiện chất lượng không khí trong nhà.