Cần đa dạng hóa nguồn vốn làm các dự án PPP

TS Lê Xuân Nghĩa

- 30/09/2026, 06:20

Một trong những khó khăn lớn khi thu hút đầu tư vào các dự án PPP là năng lực vốn của doanh nghiệp tư nhân trong nước còn hạn chế. Trong khi đó, các dự án PPP hạ tầng thường có quy mô vốn lớn và thời gian hoàn vốn dài.

Vì vậy, Chính phủ cần chủ động hỗ trợ những doanh nghiệp có năng lực, kinh nghiệm trong xây dựng hạ tầng giao thông. Một trong những giải pháp là thúc đẩy hình thức cho vay hợp vốn, trong đó nhiều ngân hàng cùng tham gia tài trợ một dự án.

Theo tôi, cho vay hợp vốn không chỉ giúp doanh nghiệp huy động được nguồn vốn lớn mà còn phân tán rủi ro giữa các tổ chức tín dụng và nhà đầu tư. Đồng thời, việc giải ngân và quản lý khoản vay cũng thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, không phải dự án nào cũng đáp ứng được các tiêu chí tín dụng của ngân hàng. Với tổ chức tín dụng, hiệu quả tài chính và khả năng cân đối dòng tiền để trả nợ là yếu tố quan trọng. Trong khi đó, nhiều dự án hạ tầng có hiệu quả kinh tế - xã hội lớn nhưng khả năng tạo dòng tiền trực tiếp lại hạn chế.

Do đó, cần đa dạng hóa nguồn vốn làm các dự án PPP. Bên cạnh tín dụng ngân hàng, có thể nghiên cứu hỗ trợ doanh nghiệp phát hành trái phiếu dài hạn, ngân hàng tham gia bảo lãnh phát hành trái phiếu hoặc chính quyền địa phương phát hành trái phiếu để huy động nguồn lực cho các công trình.

Đối với những dự án tại vùng kinh tế khó khăn, miền núi hoặc khu vực có mật độ dân cư thấp, Nhà nước có thể phải hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ phần vốn cần thiết để bảo đảm tính khả thi của dự án.

Phát triển hạ tầng đang là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế. Đây là cơ hội để các doanh nghiệp xây dựng, hạ tầng phát huy năng lực, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực quản trị và công nghệ.

Doanh nghiệp cần nâng cao khả năng quản lý dự án, kiểm soát tiến độ, chi phí và chất lượng công trình. Trong xây dựng đường bộ, việc ứng dụng công nghệ và phương pháp thi công mới có ý nghĩa quan trọng, giúp rút ngắn thời gian, kiểm soát chi phí và nâng cao chất lượng công trình.

Ở góc độ quản trị rủi ro, chuyển đổi số đang tạo thêm công cụ để doanh nghiệp theo dõi tiến độ và dự báo các tham số của dự án. Khi quá trình quản lý được số hóa, doanh nghiệp có thể kiểm soát tốt hơn các khoản chi phí về vật liệu, nhân công và những yếu tố đầu vào trong tương lai.

Tuy nhiên, những biến số như lạm phát và lãi suất vẫn là thách thức lớn đối với các dự án có thời gian đầu tư dài. Vì thế, doanh nghiệp cần sử dụng các công cụ số và trí tuệ nhân tạo để nâng cao khả năng dự báo, từ đó chủ động hơn trong quản trị rủi ro tài chính trong suốt vòng đời dự án.